Venezuela kiest president - en Chavez is niet zeker van de overwinning

President Chavez komt aan bij het stemlokaal. Beeld AP
President Chavez komt aan bij het stemlokaal.Beeld AP

De bevolking van Venezuela kiest zondag een nieuwe president en kiesgerechtigden stonden al uren voor de opening van de stembureaus in de rij. De verkiezingen zijn de afgelopen veertien jaar niet zo spannend geweest; het lijkt een nek-aan-nekrace te worden tussen zittend president Hugo Chavez en zijn rivaal Henrique Capriles.

Bij de verkiezingen staat veel op het spel. Als Chavez opnieuw zes jaar lang leiding mag geven aan het land krijgt hij de vrije hand om een nog grotere rol voor de staat in de economie af te dwingen. Tevens kan hij dissidenten harder aanpakken en zijn betrekkingen met rivalen van de Verenigde Staten uitbreiden.

Als Capriles echter de verkiezingen wint, is het zeer waarschijnlijk dat er een grote verschuiving met betrekking tot het buitenlandbeleid plaatsvindt. Mogelijk wordt dan ook de staatscontrole op de economie versoepeld. Eerst zou echter nog een moeilijke overgangsperiode volgen, omdat de politieke machine van Chavez een groot deel van de regering in haar broekzak heeft.

Wantrouwen
De aanhangers van Chavez en Capriles zijn diep verdeeld en beide kampen wantrouwen elkaar. Veel Venezolanen maken zich dan ook zorgen dat de verkiezingsuitslag niet wordt gerespecteerd als een van beide kandidaten met een nipte meerderheid wint.

Critici van Chavez menen dat de president de verdeeldheid heeft aangewakkerd door zijn tegenstanders uit te maken voor fascisten, Yankees en neonazi's. In een toespraak in Caracas schreeuwde Chavez donderdag 'We gaan de bourgeoisie een pak slaag geven!'.

David Hernandez, een aanhanger van Chavez, erkende dat de sfeer rond de verkiezingen gespannen is, maar gaf de oppositie daar de schuld van. 'Chavez gaat winnen en Capriles moet zijn verlies accepteren', zei hij. 'Als Capriles zijn verlies niet erkent, zouden er wel eens problemen kunnen ontstaan.'

Lange rijen voor de stembureaus Beeld reuters
Lange rijen voor de stembureausBeeld reuters

Chavez, die naar eigen zeggen volledig is hersteld van kanker, hield zaterdag een ingelaste persconferentie. Hij verklaarde dat beide partijen de verkiezingsuitslag - ook als er kleine verschillen zijn - gewoon zullen accepteren. 'Dit is een volwassen, democratisch land waar de instituties hun werk doen. We hebben een van de beste electorale systemen ter wereld.' Hij zei echter wel te hopen dat niemand van plan is om van de verkiezingen een 'destabiliseringsspel' te maken. Als dat wel gebeurt, dan zei Chavez deze figuren te 'neutraliseren'.

Potten en pannen
Tegenstanders van Chavez gingen zaterdag in Caracas en andere grote steden de straat op om tegen de president te protesteren. Ze sloegen op potten en pannen om hun ongenoegen kenbaar te maken en reden luid toeterend door de straten. Capriles zei donderdag op een verkiezingsbijeenkomst dat de tijd van Chavez voorbij is. Volgens Capriles heeft Chavez aangezet tot haat en heeft hij de economie in de afgrond gestort door bedrijven te onteigenen en de olierijkdom te verkwanselen.

Chavez werd in 1999 voor het eerst gekozen tot president. Hij heeft miljarden uitgegeven aan allerlei sociale programma's, zoals een financieel extraatje voor alleenstaande moeders en gratis onderwijs. Zijn steun onder de Venezolaanse bevolking brokkelt echter af. Oorzaak daarvan zijn het hoge aantal moorden, de inflatie van achttien procent, een verouderd elektriciteitsnet en een logge regering die bovendien zwaar te lijden heeft onder corruptie en wanbestuur.

Chavez wist in de afgelopen tien jaar bijna absolute macht te vergaren. Dat heeft hij te danken aan zijn controle over de Nationale Vergadering, rechters die hem goedgezind zijn en instituties als de Centrale Bank die zich uitermate plooibaar hebben getoond.

Protest met potten en pannen Beeld afp
Protest met potten en pannenBeeld afp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden