Venezolanen in Nederland: ‘Ik herken mijn geboorteland niet meer, het is chaos’

Enrique Guzman Beeld Maartje Geels

De crisis in hun moeder­land brengt Venezolanen in Nederland dichter bij elkaar, zegt Enrique Guzman. ‘Wij hebben een sterk saamhorigheidsgevoel.’ Ook Anicar Brus Ramos doet haar zegje.

Door de crisissituatie in zijn thuisland is de toon van zijn facebookgroep ‘Venezolanos en Holanda’ (Venezolanen in Nederland), activistischer geworden. Enrique Guzman (42) verhuisde twintig jaar geleden van Venezuela naar Nederland voor de liefde. Guzman: “Ik herken mijn geboorteland niet meer als ik naar het nieuws kijk, het is chaos.”

Guzman ziet dat de crisis de Venezolaanse gemeenschap hier in Nederland samenbrengt. “Dat komt simpelweg omdat onze ouders nu vijf uur in de rij moeten staan voor een halve kilo pasta, die vervolgens bijna onbetaalbaar is. Dat zet je aan het denken als je zelf in supermarkt staat en uit vijftien soorten kunt kiezen.”

Volgens Guzman heerst onder veel Venezolanen die hier in Nederland wonen ongeloof over de situatie. “Het land is nu anders dan toen wij er kind waren”. Hij zucht. “Ik stuur regelmatig eten, kleding en medicijnen naar mijn ouders om ze te onderhouden.”

Contact

Guzman werkt als datamanager voor grote modemerken als Tommy Hilfiger. Als nevenproject heeft hij ruim tien jaar geleden de facebookgroep opgericht, met het idee om Venezolanen met elkaar in contact te brengen en tips over werk en onderwijs uit te wisselen.

Maar de laatste maanden gaat het meestal over politiek, het nieuws uit Venezuela. “We zijn misschien geen hele zichtbare gemeenschap maar we hebben een sterk saamhorigheidsgevoel”, zegt Guzman. 

Dat de Venezolanen niet zo zichtbaar zijn in Nederland kan hij wel verklaren. “Er zijn hier bijna geen Venezolaanse restaurants, we wonen niet gecentreerd maar verdeeld van Venlo tot aan Groningen en we hebben maar enkele tradities”, aldus Guzman. 

Volgens de laatste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woonden er vorig jaar bijna 7000 Venezolanen (eerste en tweede generatie bij elkaar) in Nederland. 

Asiel

Of het aantal klopt, betwijfelt Guzman. “Als Venezolaan kun je naar Europa vliegen zonder visum, je mag hier dan vervolgens 90 dagen blijven”, legt hij uit. “Veel Venezolanen besluiten daarna dat ze willen blijven, een deel vraagt via de legale weg asiel aan. Maar van de Venezolanen die vorig jaar asiel hebben aangevraagd, is maar een klein aantal gehonoreerd. Veel mensen melden zich niet, verdwijnen van de radar.”

Een grote groep Venezolanen staat volgens Guzman niet in de officiële statistieken. “Het aantal dat de IND heeft geregistreerd is misschien een derde van het werkelijke aantal”, schat hij.

Een ruime meerderheid van de Venezolanen die naar Nederland komen is vrouw. In 2018 maar liefst 538, tegenover 351 mannen. Dat verbaast Guzman niets. “Tot vijf jaar geleden ging het vooral om vrouwen die hier met een Nederlandse man trouwden”. En dat is volgens hem ook niet zo gek: “Vrouwen uit Venezuela staan wereldwijd bekend als mooie vrouwen”. En hoewel daaraan volgens Guzman niets is veranderd, komen er de laatste jaren steeds meer hoogopgeleide vrouwen naar ons land. “De beauty’s met de brains. Venezuela heeft heel veel professionals in huis.” 

Veel van zijn eigen familieleden hebben ook gestudeerd en zijn inmiddels naar Ecuador, Peru en Chili geëmigreerd. “De situatie in Venezuela is op dit moment heel kwetsbaar. Er is vooral grote onduidelijkheid”, besluit Guzman.

Anicar Brus Ramos: Ik weet beter wat er in Venezuela gebeurt dan mijn familie daar

Anicar Brus Ramos met haar man haar zoons Max (8) en Bruno (4). Beeld Werry Crone

Ruim elf jaar geleden kwam Anicar Brus Ramos naar Nederland. Ze volgt de gebeurtenissen in haar geboorteland dag en nacht.

Anicar Brus Ramos (36) vult de borden met witte rijst en zwarte bonen en een dikke lepel draadjesvlees, en daar is het bekendste gerecht van Venezuela: Pabellón. Het keukenraam biedt uitzicht op de met sneeuw bedekte straat van een nieuwbouwwijk in Vleuten. “Als ik iets mis aan Venezuela dan is het wel het weer”, zegt de Venezolaanse. In het Spaans roept ze haar zoons Max (8) en Bruno (4) aan tafel.

Drie talen

Aan tafel wordt in drie talen de dag besproken. De vader van Max en Bruno, Achterhoeker Johan Brus (40) leerde zijn vrouw zo’n 12 jaar geleden via internet kennen. Ze spraken de eerste keer af op het vliegveld in Caracas en ontmoetten elkaar later nog een paar keer toen zij in Spanje haar master international business studeerde. Inmiddels woont ze 11 jaar in Nederland. De twee werken beiden in de farmaceutische industrie. Hij in de sales en IT, zij is advocaat bij het ketenbeheer voor de farmaceutische producten van Johnson & Johnson.

Hun huis is groot en Scandinavisch ingericht, een lange houten eettafel, een strak geordend kookeiland en een grote bank omringd door planten. “Ik heb hier niets uit Venezuela, maar dat heb ik ook niet nodig. Mijn persoonlijkheid is genoeg, ik ben een sparkling Latin en dat zie ik ook terug in mijn kinderen, ze zijn emotioneel en gepassioneerd en ze houden van praten en van dansen, dat doen we hier regelmatig”, zegt Ramos. Haar man knikt instemmend vanaf het hoofd van de tafel.

Als iedereen klaar is met eten schieten de jongens naar de tv, Ramos pakt haar telefoon. “Het Europees Parlement erkent Guaidó, dat is goed nieuws”, zegt ze. De Venezolaanse volgt het nieuws in haar thuisland intensief. “Soms is ze midden in de nacht nog nieuwsartikelen aan het lezen of naar haar moeder aan het appen”, zegt Johan Brus. Ramos: “Ik weet vaak beter wat er in Venezuela gebeurt dan mijn familie daar. De media worden daar gecontroleerd, veel informatie wordt achtergehouden en het internet is daar traag.” Ramos is wel selectief in wat ze haar familie vertelt. “Ik wil ze niet ongerust maken”, verklaart ze.

Blij met Nederland

Ze houdt van haar geboorteland. “Ik hou vooral van de mensen, het vlees is daar heel lekker en je leeft er meer buitenshuis. Toch: ze weet ook precies waarom ze zo blij is met Nederland. “Mijn kinderen kunnen hier buiten spelen en hebben een vorm van vrijheid die ze in Venezuela niet zouden kennen. Daar laat je je kinderen niet twee uur lang op straat spelen, dat is veel te gevaarlijk”, zegt ze. “Wat ik ook mooi vind, als je hier ouders vraagt wat ze voor hun kind wensen, dan is het: gelukkig zijn. Daar wensen ze een kind een goed betaalde baan.”

Nederland is voor haar een land van vertrouwen. “Ik moest eens de auto van Johan terugbrengen en kreeg van de autodealer zomaar de sleutel van een leenauto. Ik hoefde me niet eens te legitimeren.” Ook moest ze wennen aan de eerlijkheid. “In Venezuela zeg je altijd tegen de ander dat het eten lekker is en dat iemand er goed uitziet. Uit beleefdheid. Toen Johan zei dat hij een bepaalde jurk van mij niet mooi vond schrok ik echt”, ze lacht. Inmiddels kan ze die eerlijkheid wel waarderen. “De combinatie van Latijns temperament en Hollandse nuchterheid is eigenlijk perfect.” Ze ruimt de borden van tafel.

In de keuken, bij het ijzige uitzicht staat ze even stil. “Voor Venezuela ben ik hoopvol”, zegt ze. “Er komt een nieuwe generatie mondige jongeren die het land zal veranderen.”

Lees ook: 

Vandaag gaan mensen in Venezuela de straat op. En dan?

Tegenstanders van president Maduro gaan zaterdag in Venezuela massaal de straat op. Hoe nu verder? Maduro zit in het nauw, maar kan Guaidó zijn populariteit verzilveren?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden