Veluwe wil de eerste plaats terug

Vertrouwde Gelderse vakantiestreek moet aan de bak om niet verder af te glijden

De Veluwe is verzadigd en bezadigd. Het nationale vakantieland, waar opoe al naar een pension ging, trekt zoetjesaan minder publiek. Sinds de Veluwe in 1999 zijn koppositie 'vakantiebestemming nummer één' kwijtraakte aan de Noordzeekust, slonk de bezettingsgraad van huisjesparken en campings. Een jaar geleden ging het toerismebureau zelfs failliet. Maar de streek vecht terug.

"De Veluwe moet weer de nummer-één-vakantiebestemming worden voor Nederlanders", zegt Jan-Jacob van Dijk (CDA), Gelders gedeputeerde van toerisme, het coalitieakkoord na. Aan de natuur en attracties zal het niet liggen. Het echte kernprobleem is, merkt Van Dijk, een gebrek aan samenwerking. Ieder dorp regelde zijn eigen pr.

Dat ging lang goed. De voornamelijk Nederlandse vakantieganger kwam toch wel. Maar de toerist is veranderd. "Dertig jaar geleden was het gebruikelijk om je hoofdvakantie van twee, drie weken te vieren op de Veluwe", zegt Van Dijk. "Nu is de Veluwe vanwege goedkopere vliegtickets steeds vaker niet eens meer de tweede, kortere vakantiebestemming. De huidige generatie twintigers en dertigers besluit bovendien pas op donderdag waar ze vrijdag wil zijn."

Dat raakt aan het derde probleem: de Veluwse markt voor campings en bungalows is volgens Gelders onderzoek verzadigd. Vernieuwing voor jonge toeristen biedt kansen, zoals luxueus kamperen. Om daarvoor ruimte te creëren moet er wel worden gesaneerd. Van de driehonderd parken zijn er 75 open voor toeristen. De rest is verouderd, staat vol particuliere huisjes of wordt bevolkt door gescheiden mensen of seizoenarbeiders.

Ook de Veluwe-marketing is een probleem. In 2001 gaf de MKZ-crisis het toerisme een dreun. Daarna besloten gemeenten en VVV's tot samenwerking in het Veluws Bureau voor Toerisme (VBT). Maar het VBT smeedde vanaf 2004 geen eenheid en ging voort met de oude, arbeidsintensieve werkwijze. Terwijl de vele medewerkers klassieke krantjes bleven voltikken met activiteitenagenda's, oriënteerde het publiek zich massaal online. Het VBT kostte handenvol geld. Toeristen kwamen de Veluwe intussen op internet onvoldoende tegen.

Jurriaan de Mol van de nieuwe marketingorganisatie VisitVeluwe bracht dit jaar snel focus aan: smaak, cultuur, natuur en actief. De Mol, die al jaren het toerismebureau van de regio Arnhem-Nijmegen leidt, mag van de Veluwse gemeenten ook hun streek verkopen.

"Alles was weggevallen na het VBT-faillissement", zegt De Mol. "De Veluwe stond niet meer op vakantiebeurzen. De contacten met touroperators en toerismeorganisaties waren verbroken." Hij legt zijn nieuwe brochure op tafel om Vlamingen, Duitsers en Britten naar de Veluwe te lokken: 'The other Holland'. In Nederland dreigen vooral actieve en jonge vakantiegangers de Veluwe te vergeten. VisitVeluwe wil daar een stokje voor steken.

Gedeputeerde Van Dijk bespeurt toenaderingen tussen Veluwse wethouders om de streek op nummer één te krijgen. "Het toerisme is een belangrijke economische pijler in Gelderland."

VisitVeluwe werkt anders dan het VBT. Dat dreef voor 95 procent op subsidies en was overgeleverd aan politieke grillen. Nu betalen toerismeondernemers mee aan VisitVeluwe. De Mol trekt intussen het vakantieland al uit zijn cocon in dit Van Gogh-jaar. "We koppelen het Kröller-Müller Museum aan Amsterdam en Brabant. Waarom niet?"

Van Dijk vroeg de Veluwse wethouders om een gezamenlijk plan. Daarnaast biedt hij geld voor vernieuwingen. "Bij veel ondernemers die hun park willen vernieuwen, zit het geld vast in de grond", zegt hij. "We overwegen een erfpachtfonds in het leven te roepen, zodat zij hun grond overdragen en over geld beschikken voor investeringen."

undefined

'Samenwerken is nieuw hier'

Danny Paerl (28) runt sinds 2010 Bungalowpark Hoenderloo. Een jaar geleden richtte hij de online gemeenschap 'Het beste van de Veluwe' op om de ingedutte Veluwe-marketing nieuw leven in te blazen. Lokale ambassadeurs als boswachters en serveersters worden via sociale media gekoppeld aan vakantiegangers voor een heel persoonlijke vakantie-ervaring.

Paerl: "Mijn ouders en een oom en tante namen het bungalowpark met 150 eenheden in 1990 over van DSM, die het had voor het fabriekspersoneel. Ze hebben het gemoderniseerd. In 2010 en 2011 ging het heel slecht met de verkoop van vakantiewoningen. De opbrengsten gebruikten we om ons park te vernieuwen. We moesten destijds helaas afscheid nemen van veel personeelsleden. Ik zette daarna alles in op de verhuur.

"Voor deze ontwikkeling had ik wel een kapstokje nodig. Onze omgeving, de Veluwe, is de grootste attractie. Ons park zorgt voor onderdak. Dat moet natuurlijk goed zijn. Maar mensen komen voor de Veluwe; niet alleen voor de bungalow. Ik bedacht: wij bieden onze gasten 'Het beste van de Veluwe'. We koppelen onze medewerkers via de site thematisch aan gasten. Medewerkers bloggen over thema's. 'Daphne blogt over de leukste wandelroutes'. Maar ze serveert ook je biefstuk.

"Moest ik deze marketingtool voor mijzelf houden of delen? Een jaar geleden viel het Veluws Bureau voor Toerisme weg. Net zoals veel collega's betaalde ik het VBT jaarlijks duizenden euro's voor een marketingpakket: je naam ergens achterin een blaadje. Verder leunden we achterover. Maar zonder VBT ontstond het idee de Veluwe op een vernieuwende manier te promoten. Ik vond partners als het Nationale Park de Hoge Veluwe, Burgers' Zoo en VisitVeluwe.

"Vreemd misschien. Maar samenwerking is nieuw op de Veluwe. Er is behoefte aan. Onze site heeft steeds meer bloggers, zoals de boswachter van de Hoge Veluwe. Blogs mogen geen commerciële inhoud hebben, maar wel tot omzet leiden. Je kunt bij de boswachter met één klik kaartjes kopen om wild te spotten. De commercie mag niet voorop staan. Onze ambassadeurs laten je hún Veluwe zien. Het gaat om persoonlijke aandacht. Zo raakt de Veluwe zijn stoffige imago kwijt."

Eigenaar bungalowpark leunt niet langer achterover

undefined

De Veluwe in cijfers

Nederlanders vierden in 2013 volgens NBTC-Nipo Research 1,9 miljoen korte en lange vakanties op de Veluwe. Tot 1999 was de Veluwe het favoriete nationale vakantiegebied. Toen nam de kust het stokje over. Aan de Noordzeekust werden in 2013 door Nederlanders 2,2 miljoen vakanties gevierd. De Veluwe was in 2013 nummer twee.

Het aantal 'lange vakanties' op de Veluwe daalt volgens het CBS geleidelijk. Schommelde het aantal in 2002 rond een miljoen per jaar, in het huidige decennium is dat rond de 900.000 (2013: 920.000). De Veluwe staat bij lange vakanties al tien jaar op de derde plek: veel populairder zijn de kust en de Noord-Nederlandse (vooral Drentse) zandgronden.

De bezettingsgraad van de Veluwse kampeerterreinen is in tien jaar tijd met 16 procent gedaald; die van bungalowparken met 26 procent, blijkt uit onderzoek van de provincie Gelderland. Dat is sterker dan de landelijke trend.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden