Vele lezingen van Amerikaanse aanval op Afghaans konvooi

Cameron Spence, lid van een verkennings- en sabotageteam van de Britse Special Air Service (SAS) dat in de Golfoorlog (1991) in Irak op Saddam Hoesseins mobiele Scudraketten moest jagen, beschijft in zijn boek 'Sabre Squadron' hoe bang hij en zijn mannen waren voor aanvallen van 'bevriende' jachtbommenwerpers.

redactie buitenland

Als hun kleine konvooi na een missie op weg terug is naar Saoedi-Arabië worden ze in de Iraakse woestijn ontdekt door een Amerikaanse F-16. Het toestel cirkelt als een 'gier boven hun hoofd, in een straal van ongeveer acht kilometer'. Het konvooi is ruim binnen het bereik van zijn Maverick-gronddoelraketten. De mannen weten net op tijd radio-contact met de piloot te krijgen maar volgens Cameron scheelde het een haar 'of we waren door een paar Mavericks verdampt'.

Dat geluk had eind vorige week een 'bevriend' Afghaans konvooi in de buurt van de Oost-Afghaanse stad Khost, niet. Amerikaanse gevechtsvliegtuigen vielen het konvooi van tegen de 25 wagens aan, waarbij tussen de 50 en 60 mensen om het leven kwamen en tientallen werden gewond. Twintig anderen zouden zijn gedood bij een aanval op het kamp waarvandaan het konvooi was vertrokken.

De grote vraag is nu hoe 'bevriend' het konvooi was. Amerikaanse woordvoerders blijven volhouden dat het bestond uit aanhangers en leiders van het verdreven Taliban-bewind en/of leden van Bin Ladens terreurnetwerk Al-Kaida. Generaal Peter Place, vice-voorzitter van de Amerikaanse chefs van staven, zei dat het konvooi bestond uit tien tot twaalf voertuigen, die allemaal vernietigd werden. Ook het kamp waar het konvooi vandaan kwam werd vernietigd en volgens Place zaten er in het kamp en in het konvooi 'leiders', waarbij hij in het midden liet of dat Taliban- of Al-Kaida-leiders waren. Volgens een andere hoge militair ging het om een konvooi van Taliban-leiders en waren de Amerikaanse toestellen ook beschoten met raketten.

Deze lezing wordt, in ieder geval ten dele, ondersteund door de nieuwe Afghaanse minister van grenszaken Amanaullah Zadran. Hij liet maandag weten dat er wel degelijk vier leden van Al-Kaida in het konvooi zaten en dat zij ook met anti-afweerraketten hadden geschoten en dus niet onschuldig waren. De vier zouden zijn gedood evenals mogelijk vijftien onschuldigen.

Een heel andere lezing gaf vrijdag al het Afghaanse, in Pakistan zetelende, persbureau AIP. Volgens AIP kwamen bij de aanval 65 stamoudsten om die op weg waren naar de hoofdstad Kaboel voor de inhuldiging -zaterdag- van de nieuwe regering van interim-premier Hamid Karzai. En dat verhaal wordt weer ondersteund door de regionale Afghaanse leider Hai Jagoeb Khan Tanaiwal, die zelf in het konvooi zat en nu van de schrik en een gebroken been bijkomt in een ziekenhuis in de Pakistaanse grensstad Peshawar. ,,Wij hebben niets te maken met Al-Kaida of de Taliban, wij zijn aanhangers van Karzai en de koning.'' Volgens hem hadden van de 100 mensen in het konvooi slechts 40 de aanval overleefd. Hij wist niets van een raketaanval op de Amerikaanse vliegtuigen.

Ook andere leiders uit Khost en dorpelingen uit de buurt van de aanval onderschrijven dat verhaal en eisen van Karzai een onderzoek. Een lokale Pasjtoen-leider, Goelabdin, liet weten dat, als de Amerikanen nog zo'n aanval uitvoerden, hij en zijn strijdgroep de wapens zullen opnemen tegen de regering-Karzai.

Het Amerikaanse persbureau AP liet Abdoellah Jan, een plaatselijke stamwoordvoerder, aan het woord, die zei dat de Amerikanen misschien misleid waren door groepen die een rekening te vereffenen hadden met mensen uit het konvooi. Hij zei dat het makkelijk is de Amerikanen onjuiste informatie te geven per satelliet-telefoon.

Waarnemers menen dat het zeer wel mogelijk is dat de ene strijdgroep in Afghanistan de andere onschadelijk wil maken en daarbij niet schroomt de Amerikanen voor hun karretje te spannen. Daarbij komt nog dat het niet eenvoudig is een burger-konvooi te onderscheiden van een militair konvooi. En ten slotte is het na 23 jaar van oorlogvoeren in Afghanistan traditie geworden voor de leiders en hun strijdgroepen van het ene naar het andere kamp te switchen, zo mogelijk naar het winnende. Zo hebben veel Taliban-strijders de afgelopen weken tamelijk massaal de kant van de anti-Taliban-coalitie gekozen, en is het goed mogelijk dat ze hier en daar opduiken. In konvooien bijvoorbeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden