Veiligheid / Wie is er verantwoordelijk voor kernreactor?

Het COT Instituut voor veiligheids- en crisismanagement presenteerde gisteren zijn rapport over de rol die de gemeente Zijpe en de provincie Noord-Holland zouden moeten spelen in geval van calamiteiten bij de kernreactor in Petten.

SCHAGERBRUG - Anja van Apeldoorn-Pruijt zou een heel gewone burgemeester kunnen zijn, die net als de meeste van haar collega's vooral lintjes uitreikt of doorknipt en gouden bruidsparen toespreekt. Maar zij is burgemeester van Zijpe, en in die gemeente ligt de kernreactor van Petten. Dan ben je plotseling opperbevelhebber bij calamiteiten. Of niet?

In de jungle van de wet- en regelgeving op het gebied van kernenergie zagen de lokale bestuurders de afgelopen jaren regelmatig door de bomen het bos niet meer. Wie legt bijvoorbeeld de kernreactor stil als er serieuze problemen zijn in het Noord-Hollandse duingebied? De gemeente, de provincie, het ministerie van Vrom? Of de Europese Commissie, omdat de reactor op een stukje 'Europese grond' ligt?

,,Het zou toch te zot voor woorden zijn'', zegt Van Apeldoorn, ,,wanneer we Brussel toestemming moeten vragen of de brandweer hier mag blussen''. Gekheid of niet, de verdeling van de verantwoordelijkheden en bevoegdheden over de diverse bestuursorganen laat aan duidelijkheid veel te wensen over. Tot woede en frustratie van bestuurlijk Zijpe.

Al te vaak stond de gemeente machteloos aan de zijlijn bij achtereenvolgende incidenten. Of het nou om laagovervliegende straaljagers ging, een aardbevinkje van 3.0 op de schaal van Richter, kerntransporten, de opslag van kernafval of -recenter- de zoveelste discussie over de veiligheid van de kernreactor.

Aanleiding genoeg, vond de burgemeester, om de gemeentelijke verantwoordelijkheid eens grondig te laten uitzoeken door het COT Instituut voor veiligheids- en crisismanagement. Gisteren presenteerde directeur E. Muller van het COT zijn bevindingen op het gemeentehuis van Zijpe in Schagerbrug. Hij concludeert dat het crisismanagement rond de kernreactor in Petten de laatste jaren weliswaar is verbeterd, maar dat er nog veel te verbeteren valt. Zo constateert Muller dat de liefde voor samenwerking tussen gemeente en rijk te vaak van één kant (Zijpe) komt, terwijl het ministerie van Vrom eerstverantwoordelijke is bij nucleaire ongevallen. ,,Te vrijblijvend'', oordeelt Muller. ,,Vrom dient juist een actieve voortrekkersrol te vervullen.''

Dat deed het departement gisteren in elk geval niet. Daar waar de commissaris der koningin, H. Borghouts, namens de provincie Noord-Holland wel aanschoof in de raadszaal te Schagerbrug, bleef de zetel van Vrom onbezet. ,,Maar het ministerie neemt de knelpunten en aanbevelingen in het rapport wel serieus'', verontschuldigde Borghouts de wegblijvers.

Het COT constateert dat Zijpe zich in een spagaat bevindt: er gaapt een (te) groot gat tussen formele taken en praktische mogelijkheden. De gemeente beschikt sinds kort wel over een eigen voorlichter en een fulltime brandweercommandant, maar die zijn bij lange na niet toereikend als zich ernstige incidenten voordoen bij de kernreactor.

Regionalisering is daarom het toverwoord menen de onderzoekers van het COT. Noord-Holland Noord moet een veiligheidsregio worden, waarin brandweerkorpsen samenwerken, voorlichters van diverse gemeenten elkaar ondersteunen en de medische hulpverleners de handen ineenslaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden