’Veiligheid verdampt heel snel’

Sombere bespiegelingen over de toekomst van Afghanistan brengen Isaf-generaal Mart de Kruif niet van de wijs. Hij pleit voor ’strategisch geduld’ om de militair-civiele aanpak te laten slagen.

Generaal-majoor Mart de Kruif is niet bang om tegen de stroom in te roeien. Terwijl de berichten over de veiligheidssituatie in Afghanistan steeds somberder worden, toont De Kruif zich gematigd optimistisch. „We gaan zonder meer door een moeilijke fase heen, maar ik ben er heilig van overtuigd dat ons concept goed is.”

De Kruif (51) was het afgelopen jaar commandant van de Isaf-troepenmacht in het zuiden van Afghanistan, 40.000 militairen uit zestien landen. Bij zijn afscheid roemde minister van defensie Van Middelkoop het commando van De Kruif als ’een unieke prestatie in de Nederlandse krijgsgeschiedenis’. Niet eerder gaf een Nederlandse generaal leiding aan zoveel militairen uit andere landen.

De Kruif, net terug in Nederland, neemt beleefd kennis van de loftuitingen. Liever heeft hij het over de relatief succesvolle, maar ook tijdrovender aanpak van de problemen in het zuiden van Afghanistan. De fundamentalistische taliban-beweging is er volgens De Kruif in het defensief gedrongen. „Het initiatief ligt bij Isaf, de taliban reageert.”

Onder De Kruifs leiding is Isaf overgestapt van een vooral militaire benadering naar een aanpak van langere adem, omschreven als shape, clear, hold and build. Door de inzet van extra – Amerikaanse – troepen is het met name in de provincie Helmand gelukt om anti-westerse strijdgroepen te verjagen (clear) en er vastere voet aan de grond te krijgen (hold).

Cruciaal daarbij is het winnen van het vertrouwen van de bevolking. Dat kan door gebieden te helpen ontwikkelen en er bestuur te vestigen. „Veiligheid verdampt heel snel als je het niet kunt laten opvolgen door goed bestuur.” Einddoel is het overdragen van de militaire en bestuurlijke verantwoordelijkheid aan de Afghaanse autoriteiten, de build-fase.

De Kruif: „We weten als Isaf wat en hoe we het moeten doen. Het komt er nu op aan om daar voldoende middelen voor te hebben en strategisch geduld op te brengen.”

De mogelijkheden van de Afghaanse overheid (’Die is een vliegtuig aan het bouwen terwijl we al aan het vliegen zijn’) bepalen het tempo. Militairen en politieagenten moeten worden getraind, ambtenaren opgeleid om het bestuur te ondersteunen. De Kruif is hoopvol gestemd. De presidentsverkiezingen op 20 augustus hebben ondanks de fraude laten zien dat Afghanen ’heel goed’ in staat zijn geweest om die te organiseren en beveiligen.

Navo-landen moeten wat De Kruif betreft meer militairen leveren om gebieden onder controle te houden totdat de Afghaanse veiligheidstroepen op sterkte zijn.

Counter insurgency (het bestrijden van opstandelingen - red.) kun je niet voor een deel doen. Je kunt niet 70 procent van de bevolking beveiligen en 30 procent niet. Dan verlies je het vertrouwen.”

In dat verband noemt generaal-majoor De Kruif het zorgelijk dat taliban steeds vaker burgers als slachtoffer nemen. „Tot twee jaar geleden vocht de taliban nog met Isaf. Nu nemen ze – als laatste optie – hun toevlucht tot geïmproviseerde explosieven. Op den duur keert zich dat tegen de taliban. Een Afghaan vergeet niet.”

Bij aankomst worden registratiefoto's gemaakt, waarbij de militairen een nummer ophouden. Ze trekken voor de foto een legeroverhemd aan. Bovenaan keurig dichtgeknoopt, eronder los; je ziet hun 'burgerkleding'. (FOTO'S AD VAN DENDEREN)
(Trouw)
(FOTO'S AD VAN DENDEREN)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden