’Veiligheid Alitalia in gedrang’

Van de belofte van de regering-Berlusconi om luchtvaartmaatschappij Alitalia in Italiaanse handen te houden, is nog maar weinig terechtgekomen.

„Ik wacht al twee maanden op een nieuwe broek.” Voor het personeel van de Italiaanse luchtvaartmaatschappij Alitalia is de maat vol. Het concern is door zijn laatste geld heen.

„Mijn uniformbroek bleef haken achter een losse schroef van een vliegtuigstoel.” Niet aangedraaid, vertelt een anonieme steward op zijn weblog. Alitalia valt letterlijk uiteen, schrijft hij even verderop. „Onderdelen worden bij elkaar gehouden met plakband. Toiletten zijn kapot, maaltijden in de eerste klas ontbreken en uniformen zitten vol gaten.” De ontberingen vreten aan het personeel, beweert de steward op zijn website. „Het moreel is op een dieptepunt aanbeland.”

De steward houdt al drie jaar het verval van de Italiaanse luchtvaartmaatschappij bij. Het water staat Alitalia dermate aan de lippen dat nu ook de veiligheid in het gedrang komt, claimt hij. Toestellen zouden alleen nog maar met mooi weer opstijgen vanwege het ontbreken van spatborden. Alitalia wijst de beschuldiging pertinent van de hand. Volgens de zieltogende carrier is er geen reden tot bezorgdheid. „Internationale statistieken wijzen uit dat we een van de veiligste luchtvaartmaatschappijen ter wereld zijn.” Een Italiaanse senator denkt daar anders over. „Ik hou van Italië maar weiger te vliegen met Alitalia. Waarom niet? Ik heb mijn leven lief.”

Alitalia leed vorig jaar een verlies van bijna 500 miljoen euro. De totale schuld is inmiddels opgelopen tot meer dan 1,2 miljard. Om de maatschappij voor een faillissement te behoeden, schoof de voorganger van premier Berlusconi, Prodi, Alitalia in de lente van dit jaar 300 miljoen euro toe. Om de gaten op de balans te dichten sprong de Italiaanse staat in het verleden al vaker bij. Recent onderzoek wijst uit dat Alitalia de laatste tien jaar ruim vijf miljard euro ontving.

Brussel had dit keer echter bedenkingen bij de recente overheidssteun en stelde een eigen onderzoek in. De uitkomst kwam hard aan in Rome. De Europese Commissie bestempelde de staatssteun als illegaal. „Concurrentievervalsing”, aldus de commissie. Volgens haar schaadt de Italiaanse overheid met een dergelijke grote financiële ingreep de marktverhoudingen in de luchtvaartbranche. Wat de commissie vooral stak, is dat ze vooraf niet door de Italiaanse regering was ingelicht over de staatshulp.

De nieuwe regering in Rome weet zich intussen geen raad met Alitalia. Nieuwbakken premier Silvio Berlusconi roept al sinds zijn installatie dat een redding op handen is. Maar met het afhaken van potentiële partners als Aeroflot, Air One en recentelijk nog Emirates wordt hij er niet geloofwaardiger op.

Berlusconi’s ministersploeg spreekt bij toerbeurt dat een doorstart van de luchtvaartmaatschappij tot de mogelijkheden behoort. Een achttal Italiaanse investeerders en bedrijven zou bereid zijn 700 miljoen euro particulier geld in ’Alitalia 2’ te steken. Kledingbedrijf Benetton is een van de geldschieters, aldus Berlusconi. Uit de hoek van de financiers blijft het tot nu toe akelig stil. Van het plan is uit politieke hoek verder niets meer vernomen.

Helemaal lijdzaam toekijken hoe Alitalia in een duikvlucht eindigt, doet Berlusconi ook weer niet. Hij heeft de bank Intesa Sanpaolo opdracht gegeven een reddingsplan uit te werken voor het Italiaanse zorgenkindje. Volgens bronnen betrokken bij de plannen wil de bank Alitalia in twee stukken hakken. Eén deel moet de luchtvaartactiviteiten voortzetten en het andere deel zou alle schulden op zich nemen. Het is een constructie die in elk geval niet op veel tegenstand hoeft te rekenen van aandeelhouders en schuldeisers. Rome bezit namelijk 49,9 procent van alle aandelen.

Alitalia’s bijgevulde kas volstond om het het eind van het jaar te kunnen uitzingen. Maar er was buiten de exploderende prijs van kerosine gerekend. De bodem is nu bereikt. Een nieuwe staatsinjectie ligt niet voor de hand. Het zou Italië op een forse sanctie uit Brussel komen te staan en zich de woede van de luchtvaartbranche op de hals halen. Berlusconi rest niets anders dan te breken met zijn verkiezingsbelofte Alitalia in Italiaanse handen te houden. Dat zou de weg openen voor buitenlandse overnamekandidaten, het Duitse Lufthansa bijvoorbeeld. Maar ook voor Air France-KLM dat eerder dit jaar afzag van Alitalia.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden