Veelzijdigheid houdt Dolly Parton aan de top

Het is geen schande meer om ervoor uit te komen dat je van Dolly Parton houdt.

De naam Dolly Parton roept instantvisioenen op van enorme borsten. En zo mogelijk nog grotere blonde pruiken. Meer nog dan van haar muziek, kent het grote publiek de Amerikaanse zangeres vanwege haar opvallende verschijning.

Naar eigen zeggen baseerde Parton haar uiterlijk op de dorpsprostituee, die ze als kind bewonderde. Haar looks hebben in de loop der jaren een continue stroom (flauwe) grappen opgeleverd. Grappen waar de 61-jarige countryster zelf duchtig aan meedoet: „Ik wilde de eerste vrouw zijn die haar bh verbrandde, maar het zou de brandweer vier dagen gekost hebben om de brand te blussen.”

Toch heeft Parton volgens Ruud Hermans internationaal meer last dan plezier gehad van haar blonde imago. „Eruitzien als een soort Marilyn Monroe, dat werkt in Amerika, maar hier niet”, zo meent de muzikant, countrykenner en radiopresentator.

De zangeres mag dan als de oermoeder van domme (country)blondjes door het leven gaan, bij Parton valt het imago niet samen met de persoon. Achter de blonde façade gaat zowel een gewiekste zakenvrouw als een begenadigd songschrijfster schuil.

Parton werd op 19 januari 1946 geboren als Dolly Rebecca Parton in Sevierville, Tennessee. Dolly en haar elf broers en zussen groeiden bepaald niet op in luxe. Hoe armoedig het was, wist Parton pakkend te verwoorden in nummers als ’Coat of many colors’. Muziek werd haar manier om zich aan haar eenvoudige afkomst te ontworstelen. Haar eerste successen vierde ze met songs die ze voor artiesten als Hank Williams Jr. en Skeeter Davis schreef. In de jaren daarna brak ze ook door als zelfstandig artieste. Ze verbrak de band met Porter Wagoner, de man die claimt haar ontdekt te hebben,en scoorde grote hits, zoals ’Jolene’, ’Nine to five’ en ’I will always love you’.

Meer dan al haar vrouwelijke countrycollega’s verdient Parton het om de geschiedenis in te gaan als een briljante muzikante. Ze schreef gedurende haar lange carrière meer dan 3000 nummers en bediende zich van vele stijlen. Haar eerste nummers voorzagen in een mix van folk en country, waarna ze zich in de jaren zeventig en tachtig waagde aan een crossover met pop. De laatste jaren laten een terugkeer zien naar haar roots met cd’s die zijn gebaseerd op de traditionele bluegrass-muziek uit haar geboortestreek.

„Ze is een groot schrijver. Als je het hebt over de groten van de country en de groten van de Amerikaanse muziek, dan noem je Dolly Parton”, aldus Hermans. „Dolly Parton is een van de grootste countrysterren van de jaren zestig en zeventig. Later ontwikkelde ze zich tot een glittervrouw en filmster. Daar is ze door de countryfans behoorlijk op afgerekend. Maar ze is een eigenzinnige vrouw en is altijd blijven doen wat ze zelf wilde. In de jaren vijftig had je countrysterren als Kitty Wells, Patsy Cline en Loretta Lynn. Maar Dolly is groter. Vanwege haar capaciteiten als schrijver en haar veelzijdigheid.”

Dat Parton nog steeds tot de groten van het countrypantheon behoort, bleek onlangs weer. Haar optreden morgen in de IJsselhallen in Zwolle was in ijltempo uitverkocht. En dat in een land dat volgens Hermans geen country-cultuur heeft. „Country zit niet in onze cultuur. Die muziekstijl is de heartbeat van het leven in Amerika, niet van hier.”

Bovendien lijkt het momenteel geen schande meer ervoor uit te komen dat je van Dolly Parton houdt. Opvallend veel jonge collega’s roemen haar kwaliteiten. Björk is een groot fan, The White Stripes namen een cover van ’Jolene’ op en de Belgische muzikante An Pierlé noemde Partons cd ’The love album’ in het Vlaamse weekblad Humo zelfs als een van de tien albums die haar leven bepaalden. „Dolly Parton geeft echt inhoud aan een nummer; bij zangeressen als Whitney Houston en Mariah Carey voel ik niet waarover hun nummers gaan. Als ik Dolly hoor, ben ik altijd ontroerd.”

Partons belangrijkste verdienste vindt Hermans echter haar voortrekkersrol. Want Parton is niet alleen muzikante maar staat ook aan het hoofd van een omvangrijk zakenimperium. Ze runt al jaren het succesvolle themapark Dollywood, is mede-eigenaar van een film- en televisieproductiemaatschappij en bezit een radiostation.”

„Haar belangrijkste bijdrage ligt aan de vrouwenkant. Op een bepaalde manier is ze een feministe. Ze was een werkende vrouw die carrière maakte in een land waar dat nauwelijks mogelijk was. Denk er maar aan hoe zich heeft losgemaakt van Porter Wagoner, omdat ze dacht: Ik wil meer dan vijftig jaar naast deze enge man staan! Ze was een van de voorlopers van het op de kaart zetten van vrouwen in de Amerika. In zaken en muziek.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden