Veel van de Britse premierskandidaten gaan eraan voorbij dat de EU niet opnieuw wil onderhandelen

De kandidaten voor het partijleiderschap werden vandaag in het Britse parlement bekendgemaakt door Cheryl Gillan, de voorzitter van de zogenaamde 1922 Commissie. Beeld AFP

Tien kandidaten hebben zich gemeld als opvolger van premier May. Velen gaan eraan voorbij dat de EU niet meer wil onderhandelen.

De Britse wedkantoren zijn weer geopend, met verse weddenschappen op tien kandidaten. Eén van hen wordt op 22 juli of daaromtrent de volgende Britse premier, als opvolger van de ­afgetreden Theresa May. Allemaal beloven ze dat wat zij deed, beter te doen. Zij zullen niet, zoals zij, struikelen op een weigerachtig parlement. Zij gaan op 31 oktober de EU soepel verlaten.

Het liefst doen ze dit zónder het lastige puntje dat ‘de Ierse grens’ heet, de enige plek waar de EU en het Verenigd Koninkrijk elkaar fysiek raken. Een grensstreek met honderden weggetjes waar niemand grensposten wil, maar waar wel im- en exporttarieven moeten worden geheven, smokkelaars en migranten moeten worden geweerd en waar tegelijk het verkeer soepeltjes moet blijven doorrijden.

De oplossing waar May en de EU-onderhandelaars na uren en weken op uitkwamen, zien ze bijna geen van allen zitten. Met die zogenaamde ‘backstop’ zou de EU te dicht in de buurt blijven. Het zou geen échte brexit zijn. Maar een nieuw idee over hoe het dan wel moet, heeft geen van de tien kandidaten bedacht.

Je hebt de oplossing van oud-burgemeester van Londen en ex-minister van buitenlandse zaken Boris Johnson, de blonde botterik die met zijn verwaaide blonde haar een beetje op Donald Trump lijkt. Hem geven de wedkantoren de meeste kans om de komende twee weken ongeschonden door de vier stemronden van de conservatieve parlementsleden te komen. Johnson zegt dat EU wel een toontje lager gaat zingen als de Britten zich maar grondig genoeg voorbereiden op de mogelijkheid dat er op 31 oktober aanstaande géén akkoord is. Dat is ook de strategie van Esther McVey, voormalig minister van pensioenen en arbeid. “We hoeven niet bang te zijn voor no deal”, zegt zij.

Er is het idee van Sajid Javid, minister van binnenlandse zaken. Voor 31 oktober, belooft Javid, kan er een technologische oplossing voor het grensprobleempje worden gevonden. Een ‘digitale grens’– hij ziet het helemaal zitten.

Of je hebt de oplossing van Jeremy Hunt, minister van buitenlandse zaken. Volgens hem is het mogelijk om nog voor 31 oktober het akkoord met de EU te veranderen. De EU, zegt Hunt, heeft waarschijnlijk nooit begrepen hoe moeilijk het punt van de Ierse grens aan de andere kant van het Kanaal zou liggen. Als een nieuw onderhandelingsteam, bestaand uit de grootste EU-tegenstanders uit het parlement dat nog eens in Brussel uitlegt, dan zijn ze er waarschijnlijk zo uit.

Er is het plan van May’s oude rivale Andrea Leadsom, die de EU in verschillende stappen wil verlaten. Ook zij wil opnieuw onderhandelen.

De EU boog niet

Het gaat allemaal voorbij aan het gegeven dat de EU niet van plan is om nogmaals te onderhandelen. Die heeft een akkoord gesloten, handtekeningen gezet en heeft meermaals gezegd dat het wat haar betreft klaar is. Daar komt nog bij dat er al uitgebreid is gezocht naar digitale mogelijkheden, die als onrealistisch aan de kant werden geschoven. Al twee keer probeerde het VK het op de deadline aan te laten komen: de EU boog niet.

Er zijn ook kandidaten die voorzichtig aansturen op nieuw uitstel van de brexit-datum. Die ligt nu op 31 oktober, maar dat zit nogal dicht op de benoeming van de nieuwe premier. Daarom wil bijvoorbeeld Michael Gove, de minister van landbouw en milieu, graag nog een ietsiepietsie meer tijd. Ook Mark Harper, prominent lid van de Conservatieve fractie, pleit daarvoor. Beiden zouden tijdens een nieuwe periode van onderhandelingen willen proberen om een beter akkoord te sluiten.

Er is er slechts één die het bestaande akkoord onderschrijft: Rory Stewart, sinds een maand minister van ontwikkelingshulp. Zijn kansen worden niet groot geacht. Heel waarschijnlijk verdwijnt hij al tijdens de eerste twee stemrondes, aanstaande donderdag, van het toneel. Op die dag wordt in de Conservatieve fractie eerst voor alle kandidaten gestemd, waarbij eerst degene die minde dan 17 stemmen uit de race ligt, daarna degene die minder dan 33 stemmen krijgt.

Ook de kansen van Gove zijn danig geslonken, sinds afgelopen weekeinde bekend werd dat hij twintig jaar geleden regelmatig cocaïne gebruikte. Mocht hij de stemming van deze week overleven, dan volgen op 18, 19 en 20 juni nog meer stemrondes, waarbij steeds de kandidaat met de minste stemmen de wedstrijd moet verlaten.

Op 22 juni wordt bekend uit welke twee kandidaten de 124.000 leden van de Conservatieve Partij mogen kiezen. Een van hen wordt premier.

Lees ook: 

Deze tien Conservatieven gaan de strijd aan om Theresa May op te volgen

Lees hier wie de tien kandidaten zijn en wat ze met de brexit willen doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden