Veel van de 71 vluchtelingen zullen geen naam krijgen

Lijkkisten met de omgekomen vluchtelingen komen voor nader onderzoek bij een gerechtslaboratorium aan. Beeld epa

Rond het koelhuis van de Oostenrijkse douane aan de Hongaarse grens bij Nickelsdorf hangt de weeë lucht van dood. Een paar jaar geleden werkten hier veeartsen die geïmporteerde koeien en vlees moesten keuren. Nu staat de kleine koelwagen waarin donderdag 71 gestikte vluchtelingen werden gevonden, aangekoppeld aan een laaddok.

Onder de wagen is plastic uitgespreid. Er ligt een roodbruine plas vloeistof op. Er staat een hek om de auto, waar wat dekens overheen zijn gehangen om de zaak af te schermen. De wagen, waarvan inmiddels bekend is dat die de afgelopen maanden een aantal keren van eigenaar gewisseld is en als laatste op naam stond van een onduidelijk Hongaars bv'tje, heeft een tijdelijk kenteken. Het koelgedeelte is hooguit zes bij drie meter, achttien vierkante meter in het totaal. Nog geen kwart vierkante meter per persoon.

Er was geen ventilatiesysteem, dus de zuurstof moet zeer snel uitgeput geraakt zijn. Wat de politie binnenin aangetroffen heeft, wil ze niet zeggen. Maar volgens het Oostenrijkse boulevardblad Kronenzeitung, dat ook foto's van de doden wist te bemachtigen, lijken beschadigingen aan de binnenwand van de koelcel erop te duiden dat de slachtoffers nog geprobeerd hebben uit te breken. Hongarije heeft inmiddels vier mensen gearresteerd. Het gaat om mensen met een Bulgaars-Libanese achtergrond die al eerder in het vizier waren als mensensmokkelaars.

Een dag geparkeerd
Bekend is inmiddels dat de auto woensdagochtend uit Boedapest is vertrokken en iets van 24 uur geparkeerd heeft gestaan voor hij gevonden werd. De inzittenden waren waarschijnlijk al dood voor hij de Oostenrijks-Hongaarse grens over reed. Maar het is warm in Oostenrijk en de lichamen hebben lang genoeg in de wagen gelegen om te vergaan. In koeler weer had het misschien veel langer geduurd eer ze gevonden waren. Nu viel het een wegwerker die langs de berm gras aan het maaien was, al vrij snel op dat er vocht lekte uit het vrachtwagentje dat op een vluchtstrook geparkeerd stond.

In het koelhuis vindt het eerste politieonderzoek plaats, zegt Gerald Pangl van de regionale politie Burgenland. Er wordt vooral gezocht naar persoonlijke eigendommen die het mogelijk maken om de 59 mannen, acht vrouwen en vier kinderen, onder wie een peuter van twee, te identificeren. Daarna gaan ze naar het gerechtslaboratorium in Wenen. In de loop van de middag arriveren vier grijze trucks die achter het koelhuis parkeren. Mannen in witte pakken en met gasmaskers op spreiden nog meer plastic op de grond uit. Daarna worden de lichamen afgevoerd, in grijze plastic kisten.

Policechef Hans Peter Doskozil (L) en de Oostenrijkse minister van Binnenlandse Zaken Johanna Mikl-Leitner tijdens een persconferentie vrijdag in Eisenstadt. Beeld epa
De truck die voor onderzoek naar een koelcentrum werd gebracht, wordt aan het zicht onttrokken door doeken. Beeld epa

Vingerafdrukken
In Wenen moet het tijdstip van overlijden en de doodsoorzaak worden bepaald en zullen vingerafdrukken worden genomen, in de hoop daarmee nog meer mensen te kunnen identificeren. Ook de simkaarten van mobiele telefoons worden gecheckt, in de hoop daar een bijbehorende naam bij te vinden. Maar tot nu toe is er maar één paspoort gevonden, van een Syriër. De kans lijkt groot dat een groot deel van de vluchtelingen nooit geïdentificeerd zal worden en dat veel familieleden in het ongewisse zullen blijven over hun lot. De Oostenrijkse politie heeft inmiddels een informatienummer geopend voor mensen die iemand missen.

In Nickelsdorf, waar de vrachtwagen een dag eerder doorheen kwam op weg naar het douaneterrein, zijn de doden het gesprek van de dag. "De lucht was vreselijk", zegt mevrouw Breuer, eigenaresse van een lokaal pension. Ze had 's avonds een paar motorrijders als gasten, die er de hele nacht niet van hebben kunnen slapen. Zijzelf heeft een kruisje geslagen voor de doden, al heeft ze verder weinig goede woorden voor de groeiende stroom vluchtelingen die de grens overkomt. "Daar zitten IS'ers bij", weet ze zeker.

Niet het enige drama
De gestikte vluchtelingen zijn het ergste, maar niet het enige vluchtelingendrama waarmee Oostenrijk de afgelopen dagen is geconfronteerd. Een paar dagen geleden zijn twee wagens van mensensmokkelaars op elkaar gebotst. Daarbij raakten meer dan dertig mensen gewond.

Maar voor Oostenrijk is de nieuwste gebeurtenis wel reden om mensensmokkelaars nog harder aan te pakken. "Omdat het aantal gevallen toeneemt, zijn daar onlangs al speciale eenheden voor opgericht", aldus Pangl van de regionale politie. Sinds donderdag hebben die al minstens één vrachtwagen met vluchtelingen aangehouden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden