Veel transgenders gebukt onder schoonheidsideaal

Het is fijn dat er meer begrip groeit voor transgenders, schrijft Sophie Schers. Maar velen van hen zijn bang dat ze nooit een mooie man of vrouw zullen worden.

In Nederland leefden de media afgelopen jaar intens mee met de publieke transitie van reality-ster Caitlyn Jenner. Van iconische sportheld werd ze een bejubeld transgender-icoon. Een vrouw bovendien, die elke transgender toch wel 'als een soort godin' aan haar muur zou hangen. Aldus een radiopresentator die mij over Jenner interviewde. Hilarisch, net zo hilarisch als de drie cisgender-mannen in 'De Wereld Draait Door' die de betekenis van Jenners coming-out duidden als een stap vooruit in de emancipatie van transgenders.

Cisgender, u leest het woord misschien voor het eerst. Een cisgender is iedereen die niet transgender is. Iedereen die een geboortegeslacht heeft waarmee hij of zij compleet happy is. Minstens 95 procent van de wereldbevolking is cisgender. Zij doen 99,99999 procent van de media-uitingen over transgenders. Hun kijk op transgenders is de dominante kijk. Zij bepalen of er over 'ombouwen' wordt gesproken, zoals hoofdredacteur Philippe Remarque van de Volkskrant afgelopen jaar nog bewees. Zij cultiveren de uitdrukking 'het verkeerde lichaam' en voeden het publiek op met het idee dat transgender zijn om 'dé geslachtsverandering' draait.

Angst 'ontdekt' te worden

Zelf raken transgenders dankzij de media doordrongen van nog een ander idee: dat ze vooral meetellen als ze er net zo uit zien als cisgenders. Transgender-rolmodellen zoals Valentijn de Hingh en Loiza Lamers, de eerste transgender-winnares van 'Holland's Next Topmodel', voldoen aan het cisgender vrouwelijk schoonheidsideaal. De aandacht die zij krijgen, laat zien dat wie er niet transgender uitziet waardering en bewondering ten deel valt. Zij zijn 'dapper'.

Alleen weegt het juk van dit cisgender-ideaal veel transgender-jongeren zo zwaar dat het suïcidale gedachten bij ze aanwakkert. Zij denken dat zij nooit een mooie man of vrouw worden.

Het cisgender-ideaal hand in hand met het beeld dat het uiterlijk van transgenders slechts een façade zou zijn. De angst om dan als transgender 'ontdekt' te worden, is groot. Dat die vrees niet voor iedere transgender onterecht is, bewijzen geweld en bedreigingen die veel transgenders meemaken.

Activisten in de VS spreken van een epidemie van geweld tegen transgender-vrouwen, vooral zwarte transgender-vrouwen. In de VS worden jaarlijks tientallen van hen om het leven gebracht. Het Amerikaanse Congres doet inmiddels onderzoek.

Moorden blijven de Nederlandse transgendergemeenschap meestal bespaard. Maar uit de discriminatiemonitor van de Nationale Politie en onderzoek van het Transgender Netwerk Nederland blijkt dat er wekelijks incidenten worden gemeld van bedreiging, belediging of geweld tegen transgenders. En deze cijfers zijn nog maar het topje van de ijsberg, zoals dat gaat bij een lage meldingsbereidheid.

Gelukkig creëert alle aandacht voor aantrekkelijke transgenders nu ook aandacht voor het geweld en de discriminatie. Maar het voelt dubbel: de bewondering die transgender-rolmodellen ten deel valt onder cisgenders weegt in mijn ogen niet op tegen het juk van het cisgender-ideaal. De media betitelden 2015 als het 'jaar van de transgender', maar in retrospectief was het nog altijd het jaar van de cisgender. Elk jaar zal dat tot in lengte van jaren ook blijven zolang wij als samenleving - te beginnen bij de media - de transgender-gemeenschap niet verlossen van het cisgender-ideaal.

Geschreven op persoonlijke titel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden