Veel praten, goed eten

Toen de Inspectie voor de gezondheidszorg in februari met het onthutsende rapport kwam over Silvia Millecams tragische en fatale gang langs het alternatieve circuit op zoek naar genezing van borstkanker, klonk ook kritiek op de de reguliere geneeskunde. Reguliere artsen zouden meer belangstelling moeten tonen voor de emotionele en spirituele kant van de zaak dan zouden kankerpatiënten zich ook minder snel afhankelijk maken van alternatieve therapieën.

Wilfried van der Bles

Elly de Bruin en haar echtgenoot Jan Ligthart reageren in eerste instantie terughoudend, wanneer de zaak-Millecam ter sprake wordt gebracht. Alternatieve behandelingen bieden ze niet. Wel geven ze kankerpatiënten dat waaraan reguliere artsen te weinig toekomen: zorg en aandacht voor de geestelijke en emotionele gevolgen van kanker.

De Bruin: ,,Wij stellen ons niet als artsen op. Eerder omgekeerd: we proberen angst weg te nemen voor chemo-therapie. We stimuleren de patiënten om een behandeling te doen. Maar als mensen al met een been in het graf staan, zeggen we wel: zou je die therapie nog wel doen?”

Het begon allemaal in 1991. Elly de Bruin, psychologe, werkte op het Helen Dowling Instituut in Rotterdam aan een proefschrift over de psychische aspecten van kanker. De Bruin: ,,Ik enquêteerde kankerpatiënten aan de hand van een lange vragenlijst, hoe ze met hun ziekte omgingen. Uitgangspunt van het onderzoek was: is het mogelijk van kanker te genezen door je houding in het leven te veranderen? Maar hoe langer ik met dat proefschrift bezig was des te meer het me ging tegenstaan. Door de gesprekken met honderden patiënten ontdekteik dat kankerpatiënten een enorme behoefte hebben aan praten. Dat is nodig om hun zoekte te verwerken en ermee te leren leven.”

Elly de Bruin trok haar conclusies, samen met haar zus Lieneke (eveneens psycholoog) en haar man Jan Ligthart, een econoom die een marketing adviesbureau runde voor kranten en tijdschriften. Ze besloten een centrum op te richten waar kankerpatiënten terecht kunnen om -samen met lotgenoten -te praten en hun emoties te verwerken. Ze gingen op zoek naar een geschikt huis in Spanje, maar het werd vanwege de prijs uiteindelijk midden-Frankrijk, iets boven Clermond-Ferrand. Daar kochten ze in 1993 het landgoed Les Vaux, een oude wijnboerderij met schuren, stallen en twee hectare grond. De verwaarloosde gebouwen werden met behulp van familie en bekenden omgebouwd tot een geschikt gastenverblijf. Sinds 1998 organiseren zij er vakantieweken voor kankerpatiënten. Vanavond en volgende week (19.58 uur, Nederland 3) zendt de RVU een tweedelige documentaire uit over Les Vaux.

Jan Ligthart: ,,We helpen patiënten hun verlies te verwerken, hun verlies van van gezondheid. Veel mensen kunnen dat zelf. Die kloppen niet bij ons aan. Maar mensen die dat niet kunnen blijven zitten met hun angst voor wat komt, als ze niets doen. Ons doel is om die mensen te leren hun kanker te accepteren en er mee om te gaan zonder dat hun leven er door beheerst wordt”.

Elly: ,,Tegenwoordig wordt in de reguliere zorg zeker meer tegemoet gekomen aan de behoefte om te praten. Maar ik moet er wel eens om lachen. Krijgen artsen te horen dat ze wat meer aandacht moeten hebben voor de huilbui. Alsof er niet veel meer uit moet dan één huilbui. Als je een middag bij de arts bent geweest dan is er nog niks gebeurd. In een week is er veel meer tijd voor emoties.”

In 1995 overleed de zus van Elly de Bruin, uitgerekend aan kanker. Ligthart: ,,Dat overlijden was voor mij een belangrijke ervaring. Ik voelde me sindsdien meer betrokken bij dit werk dat ik er eerst nog gewoon bij deed. In 2001 ben ik gestopt met mijn bedrijf. Het was niet meer te combineren met het vrijwilligerswerk in Frankrijk. Ik kon het me bovendien financieel permitteren.”

Les Vaux telt zes kamers. De Bruin en Ligthart ontvangen steeds niet meer dan acht personen, inclusief partners. Ligthart: ,,Dat is een bewuste keuze. Dat hebben we geleerd van Commonweal, een vergelijkbaar huis in San Francisco. We waren nog bezig met de verbouwing in Frankrijk toen we een programma van Teleac zagen over dat huis. Het was precies ons idee. We zijn er heen gegaan en hebben met de mensen daar gesproken.”

Een heel team staat in Les Vaux klaar om de gasten te begeleiden: een kok, een psycholoog, een creatief therapeut en een yoga-expert. De teams zijn steeds wisselend van amenstelling. De Bruin richt zich meer op de gesprekken, terwijl Lighart optreedt als gastheer. De ochtenden zijn gereserveerd voor de groepsgesprekken. In de middagen kunnen individuele gesprekken worden gevoerd. Veel aandacht is er voor het eten: ,,We vinden dat dat absoluut goed moet zijn”, aldus Ligthart.

De vakantieweken worden alleen georganiseerd in de zomer. 's Winters zijn er vergelijkbare weken in Fredeshiem bij Steenwijk. De Bruin: ,,Frankrijk heeft geen zin in de winter. Dan kun je alleen maar binnen zitten. Dat kan je in Nederland ook. Het valt op dat zich dan ook ziekere mensen aanmelden. Hoeven ze niet zover te reizen.”

De stichting Les Vaux, in het leven geroepen om het werk in Frankrijk te ondersteunen, schrijft fondsen aan voor financiële ondersteuning. De meeste verzekeraars vergoeden inmiddels het verblijf op Les Vaux. Wie dit niet vergoed krijgt, kan een beroep doen op een steunfonds.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden