Veel mis met particuliere hulpprojecten

De kleine ontwikkelingsorganisaties hebben geen enkel recht te claimen dat hun hulp effectiever is dan die van de grote broers als Oxfam Novib.

Han Koch

De kwaliteit van de kleine particuliere ontwikkelingshulp laat op een groot aantal punten te wensen over. De claim dat er minder aan de strijkstok blijft hangen dan bij grote organisaties als Icco, Oxfam Novib en Cordaid kan niet worden waargemaakt. Datzelfde geldt voor het idee dat kleine hulp effectiever is dan de hulp van de traditionele grote ontwikkelingsorganisaties.

Dat kan geconcludeerd worden uit een onderzoek van dr. Lau Schulpen, onderzoeker van het Centre for International Development Issues (Cidin) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Het onderzoek van Schulpen is uniek. Het is het eerste in Nederland naar de hulp die de kleine ontwikkelingsorganisaties geven. Hoeveel kleine hulpprojecten er zijn, is niet te zeggen. Er zijn slechts ramingen die variëren van 6000 tot 15.000 kleine projecten van het particuliere initiatief.

De kleine organisaties hebben zich de afgelopen jaren bij het werven van fondsen sterk afgezet tegen de grote traditionele hulporganisaties als Oxfam Novib, Icco en Cordaid. Deze grootontvangers van belastinggeld werden er vaak van beticht log en weinig effectief te zijn en er zou veel geld aan de strijkstok blijven hangen.

Volgens Schulpen zijn de kleine hulporganisaties echter zelf weinig transparant bij het verantwoorden van hun aangetrokken geld. Verreweg de meeste laten op hun websites wel de succesverhalen zien, maar geven nauwelijks verantwoording van de besteding van hun gelden. En dat terwijl de grote organisaties veelvuldig zijn doorgelicht en hun werk is geëvalueerd. Het kleine particuliere initiatief laat zelden of nooit onderzoek doen naar de eigen effectiviteit, zo is Schulpen gebleken.

Veelal wordt hulp geboden die Schulpen zou kenmerken als structurele noodhulp, en niet als duurzame armoedebestrijding. Er worden wel scholen gebouwd, maar dat leidt niet automatisch tot onderwijs waar langdurig op gerekend kan worden, wordt daarmee bedoeld. Volgens Schulpen leidt het afzetten tegen de grote organisaties ook tot een gebrek aan samenwerking in de ontwikkelingslanden. De kleine hulporganisaties werken geïsoleerd.

Schulpen onderzocht de kleine hulp in Ghana en Malawi, twee landen waar veel Nederlandse organisaties actief zijn. Van de 14 in Malawi bezochte projecten bleken er 9 illegaal te zijn. Zij hadden zich niet bij de overheid laten registreren, wat wel verplicht is. „Veel overheden in Afrika weten zo vaak niet eens wat in hun land gebeurt,” zegt Schulpen. Een interview met de onderzoeker staat zaterdag in Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden