Veel lof voor 'warme' rede Willem-Alexander

Koning Willem-Alexander tijdens zijn kersttoespraak op eerste kerstdag.Beeld ANP Communique

De lovende woorden waarmee politici zich uitlieten over de eerste kersttoespraak van koning Willem-Alexander waren gemeend. Zij zullen ook opgelucht zijn geweest. De koning had zich in zijn publieke optreden al als een waardig opvolger van zijn moeder betoond, maar het bleef de vraag wat hij van de kerstrede zou maken die niet zelden politiek zo gevoelig ligt.

Juist die kerstboodschap is de meest persoonlijke toespraak van het staatshoofd. In die rede heeft hij de meeste ruimte om zichzelf te laten spreken. Koning Willem-Alexander slaagde, gezeten voor knapperend haardvuur en met sprekende schilderijen en foto's op de achtergrond, erin om met een levendige en concrete tekst te komen zonder dat hij die enge grens overschreed die zijn ambt nu eenmaal met zich meebrengt.

Van Diederik Samsom (PvdA) en Bram van Ojik (GL) tot aan Arie Slop (CU) en Kees van der Staaij (SGP); zij lieten zich allemaal via sociale media waarderend uit over de 'warme persoonlijke boodschap' van de koning. Geert Wilders sprak van een 'verademing', hoewel dat ook als een steek in de richting van Beatrix kon worden opgevat, op wie hij altijd veel kritiek had.

Het thema van de rede was de economische malaise waaronder veel Nederlanders gebukt gaan. Koning Willem-Alexander stond stil bij mensen die hun baan of bedrijf zijn kwijtgeraakt en daardoor ook in een sociaal isolement dreigen terecht te komen en zo het gevoel verliezen te worden gewaardeerd. "De behoefte aan erkenning en begrip verbindt ons mensen, niet alleen met Kerst, maar het gehele jaar door." De koning had daarmee een onderwerp gekozen waarover ook zijn moeder bij aanvang van haar koningschap regelmatig sprak, toen begin jaren tachtig het economisch tij ook tegenzat.

Willem-Alexander liet zich bewonderend uit over mensen die zich juist in deze moeilijke jaren inzetten voor de publieke zaak, zoals mantelzorgers, gastouders die hun huis openstellen voor kinderen die in de knel zitten en buddy's die ernstig zieke mensen bijstaan.
De koning besloot zijn rede, die net als vorig jaar via internet vroegtijdig uitlekte, met de oproep niet het hoofd in de schoot te leggen. Hij verwees daarvoor naar de kern van het kerstverhaal dat een boodschap is 'van hoop en van licht in de donkerste dagen'.

Het voornaamste punt van kritiek op de kersttoespraken van Beatrix was dat die soms zo vaag waren. In 2000 noemde zij niet expliciet de slachtoffers van de vuurwerkramp in Enschede, maar zei ze dat bij een ramp het leed mensen plotseling kan overvallen. Het lijkt erop dat Willem-Alexander die terughoudendheid laat vallen, meer concreet is en wellicht nog meer mensen kan aanspreken. Nog nooit werd een kerstboodschap op televisie trouwens zo goed bekeken als twee dagen geleden. Zo'n 1,7 miljoen mensen keken live naar de uitzending en 600.000 mensen zagen de herhaling later op de middag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden