Veel kritiek op innovatiebeleid Rutte-II

Minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu tijdens de opening van de Ramspolbrug, eind november. De brug, die onderdeel uitmaakt van de N50 en de provincies Overijssel en Flevoland met elkaar verbindt, is de eerste grote, beweegbare brug die energieneutraal functioneert.Beeld ANP

Het plan van het kabinet-Rutte II om veel geld te steken in 'topsectoren' stuit op massale kritiek van economen. Volgens hen worden innovatie en economische groei er nauwelijks mee geholpen, terwijl dat toch de bedoeling is van de honderden miljoenen euro's die de overheid erin steekt.

De scepsis blijkt uit een peiling onder economen door de debatsite Me Judice, die vandaag wordt gepubliceerd. Ongeveer drie kwart van de ondervraagden, rond de vijftig deskundigen, heeft grote twijfels bij het innovatiebeleid van de overheid.

Het kabinet-Rutte II heeft er, net als de vorige regering, voor gekozen topsectoren te steunen om de economische groei aan te zwengelen. Het gaat om negen sectoren waaronder water, chemie en voedsel.

Die aanpak is ouderwets, luidt het bezwaar. Denken in sectoren is iets van de vorige eeuw. Door de globalisering vindt productie steeds meer plaats in opgeknipte ketens in tal van landen. Nederland moet kijken in welke schakels het goed is, bijvoorbeeld het organiseren van de productie.

Durf te kiezen
Het aanwijzen van sectoren leidt er ook toe dat de huidige winnaars beloond worden en niet de vernieuwers van morgen. Gevestigde belangen en grote bedrijven gaan met de buit aan de haal, terwijl die ook prima op eigen kracht kunnen innoveren.

Een ander kritiekpunt is dat het kabinet met negen topsectoren zo ongeveer de hele Nederlandse economie steunt, en niet echt durft te kiezen.

De overheid is er daarnaast niet goed in om te bepalen waar de innovatie plaats gaat vinden, is de ervaring van de economen. Dat kan beter aan de markt worden overgelaten. Dan kan de overheid zich richten op het mogelijk maken van innovatie, door bijvoorbeeld kennisinstellingen te steunen en hindernissen weg te nemen voor het succesvol ontwikkelen van een product of dienst.

Geld voor topsectoren
1500 bedrijven in Nederland trekken komend jaar 319 miljoen euro uit voor onderzoek in de topsectoren, meldt minister Kamp van economische zaken in een brief aan de Tweede Kamer, die vandaag overlegt met Kamp over ondernemen. Het kabinet trekt zelf nog eens 83 miljoen euro uit, zo meldt Kamp. De bedrijven gaan met onderzoeksinstellingen als TNO, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de instituten voor landbouwkundig onderzoek, die onderdeel zijn van Wageningen UR, op zoek naar vernieuwende diensten en producten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden