Veel jongeren niet onder de indruk van Halt-straffen

door Camiel Donicie

Jongeren die na een overtreding alternatief worden gestraft, vervallen net zo vaak in hun oude gedrag als jongeren die na hetzelfde vergrijp alleen een berisping op het politiebureau krijgen.

Dat blijkt uit een rapport over de effecten van alternatieve straffen, in opdracht van justitie. De onderzoekers volgden duizend jongeren, waarvan de helft een alternatieve (taak)straf kreeg voor vernieling, overlast, diefstal, drugsdelicten en geweldpleging. De andere helft ging voor dezelfde vergrijpen na een berisping vrijuit.

Een jaar nadat de jongeren in aanraking waren gekomen met de politie ging in beide groepen bijna een derde opnieuw in de fout. De alternatief gestraften maakten zich na hun taakstraf zelfs vaker schuldig aan vernielingen. Een alternatieve straf maakt op de jongeren meestal minder indruk dan de contacten met de politie.

Het rapport wijt de tegenvallende resultaten vooral aan de ruimere doelgroep van Halt, het landelijk bureau dat alternatieve straffen uitdeelt aan jongeren tussen de 12 en 18 jaar oud. Oorspronkelijk richtte Halt zich alleen op jonge vandalen die voor het eerst tegen de lamp liepen. De laatste jaren krijgen ook zwaardere gevallen –jongeren die al eerder een taakstraf kregen, of zich schuldig maken aan zwaardere criminaliteit– de kans om via een taakstraf beterschap te tonen. Maar van hen zien Halt-medewerkers vaak al bij het intakegesprek dat zo’n straf weinig uithaalt.

De onderzoekers pleiten daarom voor betere selectie vooraf, om te beoordelen of de jongere wel geschikt is voor het Halt-traject. Jongeren met veel problemen die ’negatief gedrag vertonen’ lopen een grotere kans om in hun criminele gedrag te vervallen en verdienen daarom intensievere begeleiding.

Voor de lichtere gevallen werkt de aanpak van Halt volgens de onderzoekers wel. Meelopers die een misdrijf pleegden omdat anderen het deden, blijken minder vaak te recidiveren dan jongeren die alleen handelden.

Op sommige onderdelen scoort de Halt-procedure beter dan op andere. Zo zijn jongeren die hun excuses aanbieden aan het slachtoffer minder geneigd om weer een misdrijf te plegen, of neemt de ernst van nieuwe overtredingen af. Langere straffen, schaderegelingen en leeropdrachten leiden niet tot betere resultaten. Ook het opleggen van een straf die verband houdt met het gepleegde misdrijf, één van de pijlers onder het Halt-beleid, is niet van invloed.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden