Veel Argentijnen zien wel wat in de complottheorieën van hun president

Cristina Fernández de Kirchner: VS verantwoordelijk als ik ineens kom te overlijden

Ze hield het Nederlandse Shell verantwoordelijk voor de val van de peso eerder dit jaar. De terroristische beweging IS zou haar leven bedreigen vanwege haar innige vriendschap met paus Franciscus. Maar mocht ze binnenkort komen te overlijden door een moordaanslag dan zijn waarschijnlijk de Verenigde Staten verantwoordelijk. Cristina Fernández de Kirchner, president van Argentinië, houdt er legio complottheorieën op na die ze graag deelt met de Argentijnen tijdens haar televisietoespraken. En veel Argentijnen geloven het ook nog: volgens opinieonderzoek denkt 41 procent van de bevolking dat Kirchner hun de waarheid vertelt.

"Ik neem niet alles serieus wat ze zegt maar ik heb niet het idee dat ze gek is geworden", antwoordt Mariana Kupchek op de vraag of de Argentijnse president nog honderd procent is. Iedere zondagavond improviseert Kupchek samen met andere cabaretiers in de kleine zaal van theater Pablo Neruda in de hoofdstad Buenos Aires. Ze nemen het nieuws van de afgelopen week door, en ook Argentijnse politici kunnen rekenen op harde grappen: "Cristina is makkelijk na te doen, je krijgt er snel de lachers mee op je hand omdat iedereen wel een mening over haar heeft", zegt Kupchek terwijl ze een bekende tic van de president nadoet: tijdens speeches regelmatig met haar rechterhand haar haren uit het gezicht wegvegen. "Maar laten we reëel zijn: als de VS haar willen omleggen is dat toch niet vreemd, ze hebben in het verleden regelmatig staatshoofden in Latijns-Amerika omgebracht", zegt Kupchek.

De vraag of de Argentijnse president ze nog allemaal op een rijtje heeft wordt in de media steeds vaker openlijk gesteld. De invloedrijke journalist Nelson Castro sprak op de Argentijnse televisie zelfs van "de zorgelijke toestand van de geestelijke gezondheid van onze president". Hij beschuldigde Kirchner ervan te lijden aan ziekelijke hoogmoed en adviseerde haar hulp te zoeken bij een psycholoog.

Castro is niet de enige met twijfels. De publicatie door Wikileaks van het Amerikaanse diplomatieke berichtenverkeer wees ook in die richting. Eind 2010 stelde de vorige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, vragen aan haar ambassadeur in Buenos Aires over de geestelijke gezondheid van de Argentijnse president. Clinton wilde weten hoe Kirchner omgaat met nervositeit en angsten en of ze medicatie gebruikt. Ook zinspeelt Clinton in het berichtenverkeer op het feit dat de president en haar regering lange tenen hebben en moeilijk kunnen omgaan met kritiek. Ze vraagt zich af of Kirchner vaak last heeft van emotionele uitbarstingen.

De publicatie op Wikileaks geeft een interessante kijk op de verschillende wilde theorieën die binnen de Amerikaanse diplomatieke dienst leven over Kirchner. De president gebruikt deze en andere openbaringen handig om de VS ervan te beschuldigen dat ze haar regering ten val willen brengen. De laatste maanden moeten vooral Amerikaanse hedgefondsen, die in conflict zijn met Argentinië over het terugbetalen van oude schulden, het ontgelden. "Als ik een dezer dagen door een aanslag om het leven kom, kijk dan niet naar groepen uit het Midden-Oosten maar die uit het noorden", zei Kirchner live op de televisie. Het is onduidelijk of ze refereerde aan de hedgefondsen of dat ze de Amerikaanse regering verdenkt haar van het leven te willen beroven.

Of ze nou een complotdenker is of psychisch in de war, Argentijnen gaan graag mee in Kirchners idee dat de hele wereld het op hen gemunt heeft. Volgens de Ecuadoraanse socioloog Carlos de la Torre komt dat doordat populistische leiders graag complottheorieën en vijandbeelden inzetten om de eigen zwakte te verbloemen en de verantwoordelijkheid voor impopulaire beslissingen af te schuiven.

Dat hebben latino's volgens De la Torre afgekeken van Europese politici. "Aan de Argentijnse eettafel heeft degene met de grootste mond gelijk, niet degene met de beste argumenten", concludeert comédienne Kupchek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden