VDL bewijst: productie in Nederland kan lonend zijn

Succes en groei van Eindhovens bedrijf gebouwd op samenwerken en investeren

KOOS SCHWARTZ

Wie 'Eindhoven' zegt, zegt 'Philips'. Maar over een paar jaar, zou stadgenoot VDL Groep wel eens het Eindhovense bedrijf kunnen zijn met de meeste werknemers in Nederland.

Waar Philips bedrijfsonderdelen in Nederland sluit en verkoopt (de lichtdivisie), en productie verplaatste naar landen met lagere lonen, kiest Wim van der Leegte, bestuursvoorzitter van VDL Groep, voor een andere weg. VDL bestaat uit 85 werkmaatschappijen die van alles produceren - van bussen tot staalbewerking en van zonnebanken tot verpakkingen. Het lijkt allemaal weinig met elkaar te maken te hebben. Maar Van der Leegte zoekt het juist in de samenwerking tussen die maatschappijen. Bovendien produceert hij bij voorkeur in Nederland - uit principe.

Dat kan dus lonen. Vorig jaar kwam het personeelsbestand voor het eerst in het 62-jarige bestaan van VDL boven de 10.000 uit. Er kwamen bijna 1100 banen bij, vrijwel allemaal in Nederland. Met ruim 8300 werknemers (Van der Leegte: "En dat aantal gaat absoluut stijgen") hoort VDL tot de 20 grootste particuliere werkgevers van Nederland. De jaaromzet passeerde de grens van 2 miljard euro, de winst die van 100 miljoen. De omzetgroei was vooral een gevolg van de productie van Mini's in de Nedcar-fabriek in Born, nu VDL Nedcar.

Samenwerking? Na de publicatie van de jaarcijfers geeft Van der Leegte voorbeelden. Aan de ontwikkeling van de automatisch geleide, hybride voertuigen die ECT in de Rotterdamse haven gebruikt om containers te lossen, hebben zes VDL-bedrijven bijgedragen.

Zo leverde het busbedrijf zijn kennis van volautomatische besturing en elektrische motoren. Dochter VDL Weweler ontwikkelde het luchtveersysteem waardoor de voertuigen containers van 40 ton kunnen dragen. VDL Steelweld verzorgde de assemblage en in Weert sneed VDL Staalservice de benodigde staalplaten.

Een ander voorbeeld? De Mini-fabriek in Born, ingericht en van robots voorzien door VDL Steelweld. En de brievenbussen van wat Van der Leegte nog 'de PTT' noemt: gemaakt in Emmen, gelakt door VDL Laktechniek, de stalen onderdelen komen van VDL en VDL Services doet het onderhoud. In kruisbestuiving tussen de verschillende bedrijfsonderdelen zit de kracht van VDL, zegt Van der Leegte.

Samenwerking is er ook met klanten. Met BMW was vaak overleg over de Mini-fabriek. Veel contact is er met ASML. VDL-dochters maken onderdelen voor de grote, ingewikkelde machines waarmee ASML's klanten chips maken. Sommige onderdelen moeten op de nanometer (een miljoenste millimeter) nauwkeurig in de machines worden geplaatst. Van der Leegte: "Als we iets niet kunnen, kijken we of we met TNO en met universiteiten kunnen samenwerken."

Produceren in Nederland is een uitgangspunt voor Van der Leegte. "Ik wil geen werk naar het buitenland brengen. Wat hebben mijn medewerkers daaraan? In Roemenië kan ik misschien iets meer verdienen, maar geld is niet alles." Zo veel goedkoper is het trouwens niet om in Oost-Europa te produceren, zegt hij. Als je maar goed automatiseert, robots inzet en blijft investeren.

Investeer je, dan groei je, is een ander credo. Niet gehinderd door aandeelhouders die hoge winsten eisen, bleef hij geld stoppen in de busbouw, een bedrijfsonderdeel met 1800 werknemers dat zwaar te lijden had van de crisis en de populariteit van goedkope vliegreizen. Met de nieuwe lichtgewicht bus lijkt het tij gekeerd. De productie, eerder gedaald van 1700 naar zo'n 1000 stuks, werd vorig jaar opgevoerd tot 1490 exemplaren. De orderportefeuille zit vol. Van der Leegte hoopt dit jaar weer wat winst te maken op zijn bussen.

Ergernissen? Die zijn er ook. Hij voelt ze als hij Kia's ziet rondrijden. Met de Zuid-Koreaanse auto is niets mis, maar is het fair dat ze Nederland zo binnenkomen, terwijl Zuid-Korea heffingen van 250 procent legt op de import van buitenlandse auto's?

Waar de Europese Unie importbarrières slecht, houden andere landen ze in stand of trekken ze op. Van der Leegte somt op: China belast de import van auto's, de VS eisen dat producten voor 70 procent van Amerikaanse makelij moeten zijn; Brazilië kent importheffingen van 62 procent. Naar India valt nauwelijks te exporteren.

"Grote barrières", zegt Van der Leegte. "Ze hinderen de Europese industrie. Kijk naar Spanje met zijn hoge werkloosheid. Mensen zitten er te springen om werk. Als dat niet komt, krijg je trammelant. De Europese Unie moet echt iets aan die heffingen doen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden