Vastgezette terroristen 'zoek'

AMSTERDAM - Zeker elf belangrijke Al Kaida-verdachten die in Amerikaanse gevangenschap verkeren zijn verdwenen, meldt de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW).

'Spookgevangenen van de CIA' noemt HRW hen, verwijzend naar de desaparacidos, de verdwenen slachtoffers van Latijns-Amerikaanse dicaturen. Maar nu gaat het om de democratische VS, aldus HRW. Onder de elf verdachten zijn Sheikh Mohammed, die de aanslagen op 11 september 2001 zou hebben bedacht, Aboe Zoebaida, handlanger van Bin Laden, en Ramzi Bin al-Shibh, die op 9/11 mee wilde vliegen maar geen visum kreeg. Zolang onbekend is waar ze zijn, is er ook geen toezicht op hun behandeling.

HRW roept de VS op alle gevangenen onder bescherming van de wet te plaatsen. Internationale verdragen, die ook door de VS zijn ondertekend, verbieden het vasthouden van gevangenen op onbekende plaatsen. ,,Als ik een gok mag doen'', zegt Reed Brody van HRW, ,,zou ik zeggen: ze zijn in Afghanistan.'' Volgens HRW is Sheikh Mohammed gemarteld, een conclusie die ze trekt op gezag van een CIA-bron. ,,Bovendien wordt er al gemarteld in wel toegankelijke gevangenissen, dus laat staan als er geen toezicht mogelijk is'', aldus Brody.

De organisatie beschuldigde de VS in 2002 ook al van oncontroleerbare manoeuvres met terreurverdachten. Zij zouden vastzitten in landen waar men mensenrechten schendt, zoals Pakistan, Jordanië en Oezbekistan.

Dat dergelijke beschuldigingen niet geheel ongefundeerd zijn, bleek in Groot-Brittannië. Daar ontstond ophef over de Britse ambassadeur in Oezbekistan, Craig Murray. Die werd deze week op non-actief gesteld nadat hij eerder harde kritiek had geuit op de mensenrechtensituatie in Oezbekistan en de martelingen in de Oezbeekse gevangenissen. Daarvan zijn volgens hem niet alleen Oezbeken het slachtoffer, maar iedereen die van banden met Al-Kaida-wordt verdacht.

Murray stelt dat martelingen en verdwijningen in het land door de VS en zijn eigen Groot-Brittannië oogluikend worden toegestaan, in ruil voor het gebruik van een militaire basis in het zuiden van Oezbekistan. Van daaruit kunnen de Amerikanen operaties uitvoeren in het naburige Afghanistan, in hun zoektocht naar Osama Bin Laden en andere Al Kaida-kopstukken. ,,Het gaat niet aan om cocktail-party-achtige betrekkingen te onderhouden met een fascistisch regime'', zijn Murray's weinig diplomatieke woorden tegen The Guardian.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden