Vaste burcht

Wie op zoek is naar het Noord-Koreaanse gezicht is aangewezen op drie iconen. De eerste is het uitdrukkingsloze gezicht van de soldaat die te midden van duizenden gelijken met straf opgeheven been en arm over een immens plein paradeert, de tweede is dat van de pafferige Grote Leider die omringd door leden van de generale staf door een veldkijker in de verte tuurt of de vijand er nog niet aan komt en de derde is dat van de Noord-Koreaanse nieuwslezeres die ons toeblaft dat het Noord-Koreaanse volk zich vandaag weer heeft bewapend om zich te verdedigen tegen de westerse agressor.

Vooral die laatste, door Herman van der Zandt wel eens 'mijn Noord-Koreaanse collega' genoemd, werkt op de lachspieren. Het martiale gesnauw waarvan ze zich bedient is zo karikaturaal dat we het vanzelf niet serieus kunnen nemen. Ik hoop dat ze binnenkort overloopt om voor Cartoon Network te gaan werken en ons dan haarfijn vertelt hoe, waar en van wie ze dat geblaf heeft geleerd. Soms heb je de indruk dat de drie Noord-Koreaanse plaatjes uitsluitend voor de buitenwereld zijn bedoeld, als exportartikel.

Dan probeer ik me voor te stellen dat ook wij een aparte nieuwslezer voor het buitenland hebben; dat is in zekere zin misschien ook wel zo, met Frau Antje en de Holland Herald maar wij verbieden buitenlanders niet om verder te komen rondneuzen. Ik moet aannemen dat het journaal voor binnenlands gebruik in Noord-Korea ook wel eens wat vriendelijks te vertellen heeft, iets over het fijne weer of over een dorpje waar ze mooi kunnen zingen, maar wij mogen dat niet weten. Stel je voor dat we de indruk konden krijgen dat Noord-Korea iets gezelligs en menselijks heeft.

De grens die het land om zich heen heeft opgetrokken heeft, los van de agressieve uitstraling, iets intrigerends, iets van een paradoxale kunstgreep. Ik kan er niet omheen dat ik er graag eens naartoe zou willen. Ooit, vijftig jaar geleden, tijdens onze eerste buitenlandse vakantie, reed het gezin Schouten naar het Westduitse plaatsje Gifhorn, vanwaar wij tochtjes in de omgeving maakten. Op een gegeven moment liepen we door een bos en stuitten op een enorm stellage van prikkeldraad en wachttorens. Oost-Duitsland, mompelde mijn vader vol ontzag. Nooit heeft een land zoveel indruk op me gemaakt als dat Oost-Duitsland. Achter het prikkeldraad heerste een volkomen stilte; het voelde alsof wij, botte westerse wandelaars, een nest kwamen verstoren. Ik geloof dat daar voor het eerst het begrip 'buitenland' in mij gestalte kreeg.

Later woonde ik een tijdlang in de grensstreek achter Nijmegen en inmiddels overschrijd ik almaar Belgische en Franse grenzen op zoek naar rust en contemplatie in mijn tweede huisje, maar dat zijn milde barrières. Afgezien van een verdwaalde motoragent die langs de weg staat om te kijken of hij de indringers eruit kan pikken, merk je er niet veel van. Maar Noord-Korea bewaart een soort werelderfgoed, bij ons allang verwaterd tot 'my home is my castle' maar hier nog te bezichtigen in de oorspronkelijke staat: de middeleeuwse burcht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden