Vastbinden patiënt gewoonte

(ANP)

Vrijheidsbeperkende middelen worden in verpleeghuizen en instellingen voor verstandelijk gehandicapten te vaak gebruikt, zegt de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

In de psychogeriatrie en de verstandelijk gehandicaptenzorg komen vrijheidsbeperkende middelen veel voor, blijkt uit het rapport ’Zorg voor Vrijheid’ dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) vandaag presenteert. Het gaat om uiteenlopende maatregelen zoals het gebruik van een Zweedse band – een soort heupgordel waarmee mensen aan bed of (rol)stoel worden vastgebonden – het toedienen van kalmerende middelen, het inzetten van bewegingssensoren die registeren of iemand uit bed stapt, of het op slot doen van de buitendeur zodat niemand weg kan.

Hoewel vaak ingezet om de veiligheid van mensen te waarborgen (te voorkomen dat ze vallen bijvoorbeeld), kunnen dergelijke maatregelen een averechts effect hebben en juist leiden tot lichamelijke en psychische schade, aldus de IGZ.

Het meest extreem blijkt dat bij het gebruik van onrustbanden. Tussen juni 2007 en mei 2008 overleden zeven mensen doordat ze zich aan deze gordels hadden proberen te ontworstelen. Voor de Inspectie was dit mede aanleiding voor een groot onderzoek, waarbij 55 locaties voor psychogeriatrie en 31 voor verstandelijk gehandicapten werden bezocht.

Opmerkelijk, aldus het rapport, is dat veel hulpverleners zich amper realiseren dat veel maatregelen de vrijheid van hun patiënten beperken. Ze zijn zo gewoon geworden dat vrijwel niemand er meer bij stilstaat. Dat geldt met name voor regels die een hele afdeling betreffen, zoals het afsluiten van deuren. Maar ook het toedienen van psychofarmaca gebeurt te routinematig, meent de IGZ: van iedere 100 cliënten krijgen er 30 medicatie. Veel medewerkers zijn zich onvoldoende bewust van de bijwerkingen en risico’s van dergelijke medicijnen.

De IGZ wil dat het aantal vrijheidsbeperkende maatregelen fors wordt teruggedrongen. Ervaringen op locaties waar dit al is gebeurd, wijzen ook uit dat het kan, aldus het rapport. Er zijn wel een paar voorwaarden: een ruime en moderne accommodatie, deskundig personeel en een goed doordacht preventiebeleid, dat begint met bewustwording bij hulpverleners. Er is veel aandacht nodig voor de individuele patiënt: in welke omgeving voelt hij zich prettig, hoe kan voorkomen worden dat hij onrustig wordt?

Met een van de meest vergaande middelen wil de IGZ snel definitief afrekenen: de onrustbanden. Nederland loopt op dat gebied achter bij andere westerse landen. In landen als Denemarken, Zwitserland en de VS is het gebruik van deze gordels al verboden. Als het aan de Inspectie ligt, worden ze vanaf 2011 ook in Nederland niet meer gebruikt.

(\N)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden