Varkensvlees wordt groener

Reddingsplan | Varkenshouders verdienen te weinig. Meer kwaliteit, duurzaamheid en aandacht voor dierenwelzijn moeten de boeren erbovenop helpen, stelt de sector zelf.

De Nederlandse varkenshouderij gaat meer aandacht besteden aan kwaliteit, dierenwelzijn en duurzaamheid. Het vlees wordt wat duurder, maar hopelijk wil de consument daarvoor betalen. De varkenssector is van plan meer vlees te exporteren. Het imago moet beter. En de boeren moeten weer wat gaan verdienen. Dat zijn de kernpunten uit het reddingsplan 'Vitale varkenshouderij' dat is opgesteld door de sector zelf.

Gisteren presenteerde oud-minister Uri Rosenthal het reddingsplan in het Haagse Nieuwspoort, namens de Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV), Rabobank en het ministerie van economische zaken.

Volgens de opstellers verkeren varkenshouders structureel in ernstige problemen. In Nederland verdient iedereen een boterham aan de varkenssector - van de voerleverancier tot de supermarkt - behalve de varkensboer zelf. Daarom zijn structurele veranderingen nodig, stelt de commissie-Rosenthal. En dan gaat het niet om meer of minder produceren, maar om 'beter en anders'.

Ruim een jaar werkten de partijen aan het langverwachte rapport, dat als kompas moet dienen voor de komende jaren. Al in 2016 zijn de eerste resultaten merkbaar, claimen zij. Daarvoor komt 200 miljoen euro beschikbaar uit diverse fondsen en budgetten, van onder meer Rabobank, POV, het Rijk en de provincies. Want, zeggen de geldschieters, de varkenssector is met 26.000 arbeidsplaatsen, een jaarlijkse productiewaarde van ruim 8 miljard euro en een exportwaarde van 5 miljard euro een belangrijke economische pijler.

Hoewel slachthuizen de boeren de laatste twee maanden weer wat beter betalen (er is weinig aanbod van slachtrijpe varkens), produceren veel varkenshouders onder de kostprijs. Staatssecretaris Martijn van Dam, die het actieplan steunt, zegt dat 'de varkenssector kampt met hoge kosten om te voldoen aan Europese milieurichtlijnen en toenemende zorgen in de samenleving over dierenwelzijn, milieu en volksgezondheid'.

Om het slechte imago op te vijzelen en levensvatbaar te worden, wil de varkenshouderij produceren naar de wensen van de consument: meer aandacht voor kwaliteit, dierenwelzijn en duurzaamheid. 'De samenleving is zich 'steeds bewuster van voedselveiligheid en consumenten willen weten waar hun voeding vandaan komt en hoe het geproduceerd is', zegt het rapport.

Het kwaliteitslabel Holland Varken staat daarbij centraal en promotiecampagnes moeten bijdragen aan een groter maatschappelijk draagvlak. Om aanpassingen op de boerderij te kunnen doen, kunnen boeren aanspraak maken op het Fonds Duurzaamheid en Kwaliteit.

Ook moet de sector zich minder richten op West-Europa - een krimpende markt - en het vizier verplaatsen naar Azië en Afrika. De wereldwijde vraag naar varkensvlees stijgt. Kansen liggen ook in China. Daar besteedt de groeiende middenklasse steeds meer geld aan vlees.

Tenslotte moet het rendement van de varkenshouderij omhoog. De regiegroep denkt dat te realiseren dankzij het kwaliteitslabel en hoopt dat de consument bereid is hier een faire prijs voor te betalen. In het actieplan wordt echter niet gesproken over afspraken met supermarkten en slachthuizen over een betere verdeling van de winst, of de negatieve invloed van het stunten met prijzen.

Rabobank stelt geld beschikbaar om bedrijven zonder toekomstperspectief te helpen met stoppen. Of om bedrijven te helpen groeien in gebieden waar dat mogelijk is. Voor de sloop van stallen en asbestverwijdering komt geld van het Rijk en de provincies. Om hun positie ten opzichte van de slachterijen en supermarkten te verstevigen gaan varkenshouders meer samenwerken in coöperaties. Maar details over gezamenlijke vleesafzet ontbreken.

Het plan voorziet ook in grootschalige mestverwerkingsfabrieken. Maar onduidelijk is waar deze komen te staan en wie gaat betalen. Bij sommige boeren die zijn aangesloten bij POV en de Nederlandse Vakbond Varkenshouders (NVV) leidt dat tot onzekerheid. Volgens de boerenbonden, inclusief LTO Nederland, is het draagvlak onder de leden groot.

Stichting Natuur en Milieu vindt dat het rapport niet ver genoeg gaat en pleit voor 30 procent minder varkens. Problemen als overproductie, de lage prijs, mestoverschotten, verzuring door ammoniak, fijnstof en stankoverlast zijn alleen maar op te lossen met minder varkens in Nederland, vindt Natuur en Mileu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden