ColumnStijn Fens

Vanuit 1976 sprak Wim Kan mij toe: Het komt goed

Jarenlang leefden we langs elkaar heen, maar nu was er geen ontkomen meer aan. In deze tijd van verplicht thuisblijven, kwamen wij elkaar de hele dag tegen. Toen wreekte zich ook dat ik niet over een tuin beschik. Na een week lockdown begonnen de eerste irritaties en kort daarna was het slaande ruzie.

Ik heb het over de scheepsklok die nu zo’n jaar in mijn appartement hangt en zogenoemde glazen slaat. Ieder half uur een slag erbij en na vier uur en acht slagen begint-ie weer opnieuw. Zo konden vroeger zeelieden ook in het donker in hun hutten horen wanneer het tijd was voor hun wacht.

Dat de scheepsklok qua tijd steeds achterliep was nog tot daar aan toe, veel ergerlijker was het feit dat hij qua slagen een uur voorliep. Als ie drie uur sloeg (zes slagen dus), was het pas twee uur. Hardhandig wond ik hem op en zette hem gedwongen 24 uur vooruit. Het hielp niet.

Toen begon ik de klok te mijden. Dat viel niet mee.

Deze week, het was ergens in de middag, sloeg hij acht slagen en mijn hoofd maakte de rekensom razendsnel. Het was niet vier, maar drie uur. Ik mocht even pauze nemen. Toen ik op tv zocht naar het meest recente NOS Journaal voor de coronadagkoersen, kwam ik in een herhaling terecht van de oudejaarsconference van Wim Kan uit 1976. Die werd uitgezonden in het kader van Heimwee TV, een verzameling programma’s uit de goede tijd toen corona niet meer was dan de naam van een hotel in Den Haag.

Ik viel middenin een conference over het toenmalige kabinet Den Uyl, met als terugkerende vraag: ‘Weet je wie ook zeer bekwaam is?’ Kan bespreekt ministers als Irene Vorrink (volksgezondheid en milieuhygiëne) en Wim Duisenberg (financiën), door Kan aangeduid als Wim Duitenberg. Het waren grappen van een wisselend niveau over grote namen van vroeger. De zaal lachte uitbundig.

Zijn grappen leken mij aanvankelijk even gedateerd als de kleding van het publiek in de zaal. Mannen droegen felgekleurde overhemden met lange punten en botsende stropdassen, vrouwen stijve mantelpakken. Ik herken ze van de moeders uit mijn jeugd.

Ik keek het een tijdje aan. Het viel me op hoe nostalgisch Kan is. Hij vertelt over Kerstmis met verplicht kaarslicht tijdens de oliecrisis van 1973: ‘Dat komt nooit meer terug’, zegt hij. De zaal zingt samen met hem: ‘Weet je nog wel, oudje?’ Zo zitten Kan en zijn publiek gezellig bij elkaar op Oudjaar, terwijl hij herinneringen ophaalt aan wat voorbij lijkt. Iedereen is nieuwsgierig naar wat 1977 zal brengen voor ons land, dat ook toen in een crisis verkeerde.

Wij weten nu ook niet hoe het met ons verder gaat nu het coronavirus ons in een uitzichtloze wurggreep houdt.

Toen ik die parallel eenmaal doorhad, zag ik hoe Wim Kan met een reis begon, vanuit 1976 naar het voorjaar van 2020. Langzaam maar zeker rukte hij op. Opeens leken de grappen en liedjes niet meer oud, maar juist heel actueel. Hij zingt over aardgas: ‘Alle kippen met de gouden eieren zijn geslacht’. En even later: ‘Wat een land, wat een land. Er is geen land waar ik mee ruil. Wel in de put, maar toch het koppie uit de kuil’. Dat had hij ook vandaag kunnen zingen.

Zo ging het nog een tijdje door. Op een gegeven moment hoorde ik buiten rumoer en liep ik naar het raam. In de verte zag ik Wim Kan aan komen lopen. Hij hield halt voor de deur van mijn appartementencomplex. Achter hem stond het publiek uit de zaal. Sommige lachers waren doorzichtig geworden. Ik stak mijn hoofd uit het raam. Kan sprak mij nog één keer toe vanuit 1976:

Ga maar lekker slapen, trek de dekens maar over je heen.
Doe de oogjes maar dicht.
Het komt wel goed.
Niet zo reuze goed, maar dat hoeft ook niet.

Na afloop van het programma liep ik naar mijn scheepsklok. Het was bijna half vijf. Ik draaide de klok geduldig 24 uur terug. Toen het half vijf werd, klopte het aantal slagen opeens.

Soms moet je eerst terug naar de verleden tijd om weer grip te krijgen op de tegenwoordige tijd.

Trouw-redacteur Stijn Fens volgt de katholieke kerk al decennia op de voet en schrijft columns over het geloof en zijn persoonlijk leven. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden