Vanger van licht

De wind joeg vlagerig door de straten en voor vandaag werd code geel afgeroepen. Dit was Nederland. Opnieuw een poging gedaan me los te maken van de gebeurtenissen in Frankrijk door eindelijk die tentoonstelling te bezoeken van de Japanse fotograaf Araki, bij Foam in Amsterdam.

Tevergeefs.

Dat wil zeggen, de missie slaagde slechts ten dele, te sterk waren de berichten die vanuit Parijs kwamen, te dwingend het verloop van de gijzelingsacties waarop de klopjacht was uitgelopen. Bij Nobuyoshi Araki was het stil, even, en vol wonderschone momenten, daar waar de fotograaf het leven liet zien, in al zijn alledaagsheid, zijn glorie en verdriet.

De reeks van sobere foto's van zijn zieke en stervende vrouw Yoko, beelden uit 1990, zwartwit, is van een grote intimiteit, ook al omdat Chiro, de kat, troostend door de beelden sluipt, en op de rand van het balkonrek balanceert, of over besneeuwde daken naar buiten kijkt, op de dag dat Yoko is gestorven.

Omwoelde futons op een tatamimat.

Ook Chiro gaat sterven, twintig jaar later in 2010, en ook hier fotografeerde Araki een sterfbed, een laatste oneindig zachte kattenblik in de camera. Een kat onder een dun dekentje.

Misschien was het omdat ik net bezig was in een fijnzinnige novelle, The Guest Cat, van de Japanse dichter en schrijver Takashi Hiraidi, dat ik in Chiro datzelfde mysterieuze en toverachtige wezen zag dat Araki in z'n foto's had gevangen.

En zoals camera's licht vangen, zo had Hiraidi in zijn roman de kat beschreven, de kat die hier Chibi heette. De kat als 'Lightning catcher', als vanger van lichtflitsen.

Iets in de beschrijving maakte de kat, die telkens van de buren kwam toegelopen, tot een verbeelding van de geest, iets dat tegelijk zowel binnen als buiten de mens was.

Valt hier chocola van te maken, van zo'n bezielde kat, katten die het leven transformeren, of maalde het maar in mijn hoofd?

Buiten op de Keizersgracht sloeg de wind weer om je heen, en de blik op het scherm van de telefoon leerde dat in Frankrijk de situatie almaar gecompliceerder werd. De twee terroristen hadden zich met een of meerdere gijzelaars verschanst in een drukkerij buiten Parijs, toegangswegen waren afgesloten door een enorme politiemacht en live kon je een cameraman volgen in de bijrijdersstoel van een auto, die poogde in de buurt van de onheilsplaats te komen, in de stromende regen, zwiepende ruitenwissers, blauw zwaailicht boven nat asfalt. Snelwegen, velden, een bomenrij, alles grijs onder grijze luchten.

Op de sociale media werd alweer bitter gevochten na enkele uren van Je suis Charlie, over wie het zinnigst commentaar leverde en wie zijn bek moest houden. Ja bek, want alles verhardde.

Op de ene gijzelingsactie volgde een tweede, de breaking nieuwsberichten tuimelden over elkaar heen, Parijs, Toulouse, Nimes, Versailles, Montpellier. Schrik. Valse alarmen.

Allah in Frankrijk.

Vier dode gijzelaars. En hopelijk, bij de nabestaanden, een Chiro of een Chibi.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden