Vandaag volgen de prijskaartjes van Rutte III

Het bordes van paleis Huis ten Bosch, waar het nieuwe kabinet over enkele weken zal staan.Beeld ANP

Het nieuwe kabinet heeft dezer dagen via menig lek zijn etalage vol gezet met ambitieuze plannen. De kosten volgen vandaag in het regeerakkoord.

Zes weken vaderschapsverlof, een gunstiger belastingstelsel, lager collegegeld en een klimaatwet. Miljarden voor defensie, onderwijs en gezondheidszorg. Aan de vooravond van de presentatie van hun regeerakkoord hebben VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hun mooiste plannen als hagelslag uitgestrooid over het land. Vandaag onthullen ze de bijbehorende prijskaartjes en zal duidelijk worden wie de rekening voor al die voornemens betaalt.

Die prijskaartjes kunnen de plannen in een heel ander daglicht plaatsen. Zo zullen veel vaders in de dop zes weken ouderschapsverlof toejuichen. Zeker als blijkt dat de werkgever gaat meebetalen aan die dagen. Maar het is ook denkbaar dat er hogere werknemerspremies nodig zijn en dat de vader dus deels zelf opdraait voor zijn extra kraamdagen. Dat zal zijn enthousiasme wellicht temperen.

Hetzelfde geldt voor de nieuwe klimaatwet. Tegen een kabinet dat opwarming van de aarde wil tegengaan door internationale verdragen na te komen en nationaal afspraken te maken, zal weinig weerstand bestaan. Maar blijken hier maatregelen tegenover te staan als een kilometerheffing of vliegtaks, dan is het wachten op protest. Er is nog weinig naar buiten gekomen over zulke lichtontvlambare milieuvoornemens.

Rook hangt er al wel rondom een ander uitgelekt plan, met hulp van prominenten van VVD- en CDA-huize. Het nieuwe kabinet zou huizenbezitters die hun hypotheek volledig hebben afgelost, weer het eigenwoningforfait willen laten betalen. ‘Een straf voor spaarzaamheid’, oordeelde VVD-erelid Hans Wiegel in het AD. Ook in De Telegraaf keerde hij zich ertegen. CDA’er Hans Hillen, die als Kamerlid de vrijstelling regelde, kan zich ‘goed voorstellen dat mensen er boos om zijn’.

Die kritiek valt moeilijk te wegen zonder het hele regeerakkoord te kennen. De nieuwe coalitie is voornemens het hele belastingstelsel te hervormen. Daar zou doorbetaling van het eigenwoningforfait, een belasting op basis van de WOZ-waarde van een woning, dan een onderdeel van zijn. Met zicht op het hele belastingplan kan zomaar blijken dat ouderen met een afbetaalde hypotheek door allerlei compensaties of belastingvoordelen uiteindelijk toch beter af zijn.

Zie daar het risico van flinters in het nieuws: het totaalbeeld gaat verloren. Om te weten waar hij aan toe is, zal de aanstaande vader niet alleen willen weten wat de ouderverlofplannen zijn, maar ook of er iets aan de hypotheken verandert, de kindertoeslagen, de kinderopvang, of zijn ouders nog naar een verzorgingshuis kunnen, of zijn partner in het onderwijs op meer salaris kan rekenen, of de boodschappen duurder worden.

Dat totaalplaatje zal hij zich vanaf vandaag kunnen gaan vormen, al is met de prijzen niet alles gezegd; veel hangt ook af van de tijdsplanning van het kabinet. Iedereen zal vanaf komend jaar lagere belastingen willen, maar het duurt jaren om een nieuw belastingstelsel op te tuigen. Ook voor het doorbetalen van loon tijdens het vaderschapsverlof moet een systeem worden gebouwd. Een eerste uitbreiding valt op z’n vroegst in 2019 te verwachten, las ‘RTL Nieuws’ in formatiestukken. Dat wil zeggen: als alles meezit.

Hoe gaat de formatie verder?

Vandaag

’s Ochtends het laatste overleg tussen informateur Gerrit Zalm en de vier partijleiders. Naar verwachting is ’s middags de presentatie van het regeerakkoord.

Morgen

Leespauze regeerakkoord.

Donderdag 12 oktober

Debat met informateur Zalm, Tweede Kamer stelt Mark Rutte aan als formateur

Vrijdag 13 oktober

Rutte start met het samenstellen van zijn derde kabinet. In de dagen daarop ontvangt hij potentiële bewindspersonen. Naar verluidt bestaat zijn kabinet straks uit zestien ministers en negen staatssecretarissen.

Tijdens het herfstreces

Rutte is vanwege een Europese Raad in Brussel. Op de achtergrond screent de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst de kandidaat-bewindslieden.

Maandag 23 oktober

Op zijn vroegst maandag 23 oktober, maar vermoedelijk later die week, worden de leden van het kabinet beëdigd door de koning. Daarna is de bordesscène. De beëdiging wordt voorafgegaan door het zogenoemde ‘constituerend beraad’, de oprichtingsvergadering van het kabinet. Tijdens dat overleg wordt de exacte taakverdeling tussen ministers en staatssecretarissen bepaald en worden mogelijke teksten voor de later in de Kamer af te leggen regeringsverklaring besproken.

Dinsdag 31 oktober, of later die week

Debat met premier Rutte nadat hij de regeringsverklaring heeft afgelegd.

Lees al onze berichtgeving over het regeerakkoord op trouw.nl/nieuwkabinet.

Lees ook: Het kabinet dat niemand wilde

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden