Interview

Vanaf vandaag heeft dochter Fien ook voor de wet echt bestaan

Willem Huijnk en Mieke Maliepaard. Beeld Jörgen Caris

Ouders kunnen vanaf vandaag hun doodgeboren kind laten registreren in de Basisregistratie Personen. Voor Willem Huijnk en Mieke Maliepaard komt zo na vijf jaar erkenning voor hun dochter.

Als iemand aan Mieke Maliepaard (36) vraagt hoeveel kinderen zij heeft, zegt ze steevast 'drie'. Haar partner Willem Huijnk (39) twijfelt: "Soms zeg ik dat ik twee zoons heb, om een beladen moment te voorkomen". Thuis is het stel eensgezind: natuurlijk is ook dochter Fien, die in 2013 na 35 weken zwangerschap dood wordt geboren, hun kind. Maar voor de wet bestaat Fien niet. Huijnk: "Als ik bij MijnOverheid.nl kijk, staat er dat ik vader ben van Jelle en Julius, onze Fien wordt niet erkend. Dat is een heel naar gevoel."

Tot nu. Vandaag is namelijk voor het eerst mogelijk om een levenloos geboren kind te registeren in de Basisregistratie Personen (BRP), ook met terugwerkende kracht. Voor Huijnk en Maliepaard een bijzonder moment. Zij hebben om negen uur de primeur in de gemeente Utrecht en gaan als eerste ouderpaar hun Fien registreren. "Er zullen wel tranen komen", voorspelt Huijnk. Maliepaard: "Het is aan de ene kant verdrietig, maar tegelijk ben ik zó trots op mijn dochter."

Zwarte wolk

Een jaar na de geboorte van Fien kwamen haar ouders erachter dat zij officieel niet bestaat. Traumatisch noemt Huijnk die ervaring achteraf. Zijn vriendin was toen zwanger van een gezonde zoon (Jelle, red.), en Huijnk begaf zich naar het gemeentehuis om zijn vaderschap te erkennen. Het was een emotionele tocht tijdens de extreem beladen tweede zwangerschap van zijn vriendin. "We leefden toen niet op een roze wolk, maar op een zwarte", zegt Huijnk over de zwangerschap. Hoewel de doodsoorzaak van Fien niet erfelijk en 'super zeldzaam' was, maakten ze zich continu zorgen. "Mijn eerste vraag na de bevalling was of mijn kindje nog leefde", zegt Maliepaard.

Bij het gemeentehuis bleek Fien niet in het systeem te staan, ondanks dat ze haar geboorte - weliswaar levenloos - hadden aangegeven. Het gesprek bij de balie ging helemaal mis. Huijnk: "De mevrouw aan de andere kant voelde zich ook ongemakkelijk, stelde pijnlijke vragen, bijvoorbeeld of ik wist hoe mijn kind heette. Natuurlijk wist ik dat! Toen ik uitlegde dat Fien doodgeboren was, zei ze: 'Ja oké, maar dat telt niet helemaal'."

Beduusd keerde Huijnk huiswaarts. Daar las het paar dat er een verschil zit tussen het aangeven van een levend kind - dat wel wordt opgenomen in de BRP - en de aangifte van een doodgeboren kind. Dat laatste is wel verplicht, maar leidt niet tot een officiële erkenning. “Het is al superzwaar want je kind is dood, en dan kom je een jaar later terug en staat er niets in", zegt Maliepaard. Huijnk: "Daar was misschien een administratieve reden voor, maar voor je gevoel klopt het niet. Het is voor ouders juist heel belangrijk dat je kind, ook al is het doodgeboren, wel officieel geregistreerd staat."

Het stel, beide sociologen met een wetenschappelijke achtergrond, besloot het er niet bij te laten zitten. Ze kwamen er via Facebook achter dat veel meer ouders in dezelfde situatie zitten. Maliepaard zocht contact met Natasja Geyteman-Bos, de initiatiefneemster van een petitie voor het opnemen van doodgeboren kinderen in de BRP, waarvoor een wetswijziging was vereist.

De grootste verandering zit hem na vandaag in een stukje erkenning, denkt het paar. Fien is er voor hen iedere dag bij, net als zoons Jelle (4) en Julius(1). In hun woning hangen veel foto's van Fien. Er is een dik boek waarin honderden rouwkaartjes zijn geplakt en aan de muur hangt een rek met daarin Fiens ongedragen roze schoentjes en een mutsje, naast een potje met haar as.

Absurd

Het stel krijgt weleens de vraag of ze 'er al overheen zijn'. Absurd, vindt Huijnk. "Er is een leven voor Fien en een leven erna", zegt hij. "Voor ons hebben de woorden 'in verwachting zijn' een andere betekenis gekregen. Je verwacht iets, maar het kan ook níet komen."

Op 27 augustus 2013 stierf Fien, twee dagen later werd ze geboren. De laatste week van augustus is voor Huijnk en Maliepaard erg zwaar. Ze gaan dan even weg om bij hun dochter stil te staan. Dit jaar zal dat niet anders zijn. En toch ook een beetje wel.

Geregistreerd in de BRP

De wetswijziging Basisregistratie Personen is gisteren officieel in werking getreden. Ouders kunnen vanaf vandaag bij de gemeente hun levenloos geboren kind laten opnemen in de basisregistratie. Tot gisteren kon dat nog niet; een speciale bijzin in de wet maakt dit nu mogelijk. De wet geldt met terugwerkende kracht voor alle doodgeboren kinderen, ongeacht de zwangerschapsduur. Alleen ouders die bij de geboorte niet in Nederland woonden, kunnen er geen aanspraak op maken.

Initiatiefnemer voor de wetswijziging is Natasja Geyteman-Bos. Zij lanceert in 2015 de petitie 'Ik wil ook in het BRP'. Ze beviel zelf na 41 weken van een doodgeboren dochter. Sindsdien voert zij, samen met onder anderen Mieke Maliepaard en columnist Roos Schlikker, actie voor het bestaansrecht van doodgeboren kinderen. In 2016 wordt de petitie met 80.000 handtekeningen overhandigd: zowel de Tweede als Eerste Kamer stemt unaniem in met het verzoek. Het kabinet verwacht dat jaarlijks 550 ouders hun doodgeboren kind zullen opgeven.

Lees ook

Redacteur en columnist Stevo Akkerman deelde in 2016 zijn familieverhaal over het rouwen om een kind dat ‘nooit heeft bestaan’: Kinderen uit het register van de dood

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden