Vanaf de voet van de dijk te water

In Zeeland kunnen duikers zo het zeewater in stappen. Ze kunnen er slakken, kreeften en zakpijpen zien. (FOTO JOOP COOLEN, STICHTING DE NOORDZEE)

Ons oppervlaktewater is niet warm of helderblauw. Toch is duiken in Nederland populair. „Zeeland is het beste duikgebied van Europa.”

Acht meter onder water in de Vinkeveense plassen staat een stadsbus geparkeerd. Als je niet goed kijkt, lijkt er een man achter het stuur te zitten. Pas binnen enkele meters, met de juiste belichting, zie je dat de bestuurder niets meer is dan een pop op ware grootte.

Baarzen en snoeken op de bodem zwemmen graag in de luwte van de bus, die ooit is afgezonken als trekpleister voor duikers. Tientallen meters verderop staat een betonnen plaat met een wipkip. Onder water hebben de Vinkeveense Plassen nog het meest weg van een speeltuin.

„In de Vinkeveense Plassen kun je goed leren duiken, want het is vrij diep en er staat geen stroming”, zegt instructeur René Schaap van duikschool DivEmotion. „Het is nog leuker om leerlingen mee te nemen naar Zeeland. Duiken in de stroming is uitdagender.” Veel van de klanten van Schaap bereiden zich voor op mooie duiktochten in het buitenland. Anderen oefenen verder in Vinkeveen nadat ze op vakantie voor het eerst hebben gedoken. De kleurige visjes en koralen in de zeeën rond de Cariben, Malediven of Egypte spreken tot de verbeelding.

„Er zit hier minstens zoveel leven in het water als in Egypte”, zegt Schaap. „Het enige verschil is dat vissen hier niet felgekleurd zijn. Toch is het prachtig om dieren zoals sepia’s tegen te komen.” De inktvisjes, die in mei en juni paren en broeden in de Oosterschelde, worden tot een halve meter lang.

Volgens de Nederlandse Onderwatersport Bond (NOB) doen 80.000 Nederlanders regelmatig aan sportduiken. Moderne duikapparatuur met persluchtflessen bestaat sinds de jaren vijftig. Toen in de laatste twintig jaar de pakken lichter en goedkoper werden, ontwikkelde de duiksport zich tot een massahobby. Vooral in het voorjaar en de zomer zijn de Oosterschelde en het Grevelingenmeer drukke duiklocaties. Verschillende campings en vakantieparken op Schouwen-Duiveland presenteren zich als ’duikvriendelijk’. De parken verhuren duikspullen en er zijn vulstations voor persluchtflessen in de omgeving.

„Het prettige aan Zeeland is dat je bijna overal vanaf de voet van de dijk in het water kunt stappen. Dat lukt langs de krijtkust van Engeland niet”, zegt Peter van Bragt. Hij heeft gedoken bij Antarctica, Mauritius en Papoea-Nieuw-Guinea, maar daar is zijn passie voor Zeeland niet door afgenomen. „Het is het beste duikgebied van Europa. Als ik twee uur lang onder water zit, zie ik tientallen soorten slakken, sponzen, kreeften en zakpijpen”, zegt Van Bragt. „Net als op het land is het leven onder water elk seizoen anders.”

Wie duiken tussen de kleine diertjes achter de dijken niet spannend genoeg vindt, kan terecht in de Noordzee. „Het is nergens mooier duiken”, zegt Ben Stiefelhagen. Hij is eigenaar van de Haagse duikschool Get Wet, die is gespecialiseerd in wrakduiken. „We bezoeken wrakken die tussen de twintig en veertig meter diep liggen. Moeilijker kunnen de omstandigheden niet zijn, want in de Noordzee heb je altijd golfslag, stroming en wind.” Stiefelhagen neemt zijn duikers ook mee op ’Noordzee-schoonmaakdagen’. „Ik reken dan een lager tarief. Dat is mijn donatie aan de zee. We duiken naar de bodem, waar we oude visnetten kapot snijden, die met lood zijn verzwaard. Het is een rotzooitje, daar beneden. Vissen zwemmen erin, en daar komen weer kreeften en krabben op af. Ze liggen daar met z’n allen te kreperen. Vissers snappen er niets van. Ze kunnen hun netten beter verzwaren met gietijzer, want dat roest na een tijdje weg.”

De Noordzee-duikers van Stiefelhagen moeten een serie diploma’s hebben voordat ze mee de zee in mogen. Maar cursussen en papieren bieden geen garantie tegen duikongelukken: de afgelopen vijf jaar zijn er in binnen- en buitenland jaarlijks zes Nederlandse duikers verongelukt. Toch is duiken een veilige sport, zegt Desmond van Santen van de NOB. „De kans is groter dat je onderweg naar de duikplek een auto-ongeluk krijgt. Bij de cijfers zitten ook mensen die een hartaanval krijgen tijdens het duiken. We willen dat duikers onder de vijftig elke drie jaar een duikmedische keuring ondergaan. Oudere duikers moeten zich zelfs jaarlijks laten keuren.”

De NOB drukt duikers op het hart een buddy mee te nemen die altijd in het gezichtsveld blijft. Op sommige Nederlandse locaties kunnen duikers tot vijfentwintig meter onder water kijken. Op een drukke zondag in de Vinkeveense Plassen of bij moeilijk weer in de woelige Noordzee kun je een stuk minder zien. In gebieden met veel algen, zoals het Veerse Meer, reikt het zicht niet verder dan een paar meter. Dan zit er niets anders op dan vlak bij elkaar duiken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden