Van Zweden verdient maximale Wagner-lof

Opera

Jaap van Zweden

Wagner 'Die Walküre' (Naxos)

****

Veel Wagner in Nederland deze decembermaand. Bij De Nationale Opera is zijn opera 'Parsifal' in een regie van Pierre Audi nog tot het einde van het jaar te zien, superieur begeleid door het Nederlands Philharmonisch Orkest onder leiding van Marc Albrecht. En vorig weekend speelde het Koninklijk Concertgebouworkest onder Valery Gergjev op twee avonden de derde akte van 'Die Walküre'. Dat bedrijf dat begint met die decibelrijke en vaak misbruikte 'Walkürenritt'.

Voor wie er niet genoeg van kan krijgen, van al dat Wagner-geweld, verscheen deze maand de nieuwe opname van 'Die Walküre' onder leiding van Jaap van Zweden. En om maar meteen met die derde akte te beginnen: Van Zwedens 'Walkürenritt' is alles wat je ervan gehoopt had. Opzwepend, ritmisch exact, met geweldig geslaagde climaxen en acht magnifieke Walküren. En meteen valt op hoe fraai Van Zweden al dat orkestrale geweld in toom houdt, zodat zijn Walküren nooit in al die decibellen verzuipen.

Deze opname van 'Die Walküre' is het tweede deel van wat uiteindelijk een complete 'Der Ring des Nibelungen' moet worden. Een 'Ring' helemaal uit Hongkong, waar Van Zweden chef-dirigent is van het Hong Kong Philharmonic Orchestra. 'Die Walküre' werd tijdens live-concerten begin 2016 vastgelegd.

Van Zweden heeft drie grote troeven in handen voor deze 'Walküre'. De ene troef is bariton Matthias Goerne in de rol van Wotan en de tweede is tenor Stuart Skelton als Siegmund. De derde, misschien wel grootste troef is Van Zweden zelf. Het Hong Kong Philharmonic klinkt onder hem als een onvermoed volbloed Wagner-orkest dat zich zinderend overgeeft aan al die overdonderende climaxen. Maar - en dat is zo mogelijk nog belangrijker - Van Zweden weet zijn musici ook muisstil te laten zinderen. Da's prettig voor de zangers, maar het levert een ongemeen gelaagde en kleurrijke interpretatie op.

Zomaar een voorbeeld uit vele: de 'Todesverkündigung'-scène. Hier komt Brünnhilde -zeer tegen haar zin - Siegmund vertellen dat hij zal sneuvelen in het gevecht met Hunding en dat hij met haar mee zal moeten gaan naar Walhalla. Van Zweden bouwt de scène uiterst behoedzaam op, als liep hij op kousevoeten tussen de notenbalken op zoek naar verfijning en mysterie. De scène ontwikkelt zich van deze verstilling formidabel naar de uiteindelijke euforie. Een dirigent die dat zó kan realiseren, is echt een grote. Van Zweden wordt hier erg geholpen door de subtiele bijdragen van Skelton. Er zijn weinig betere Siegmunds op cd te vinden. Skeltons 'Wälse'-uitroepen zijn wel een beetje erg lang en ijdel, maar de kracht in die noten - Hallelujah!

Zijn tweelingzus Sieglinde komt bij monde van Heidi Melton ook redelijk sterk uit de verf, maar de echte vervoering ontbreekt en haar Duits heeft een Amerikaans accent. Petra Lang (in de Amsterdamse 'Parsifal' nu op ziekteverlof als Kundry) begint behoorlijk wankel. De genadeloze 'Hojotoho's' komen er met de macht der wanhoop uit en dat glijden naar de hoogte toe is ronduit lelijk. Ze herstelt zich daarna goed, maar een top-Brünnhilde is dit niet.

Daartegenover staat een top-Wotan van Goerne, die een ongelofelijk gelaagd en psychologisch portret van de oppergod uitdiept. Zijn confrontaties met Fricka (een onverzettelijke Michelle DeYoung) en Brünnhilde zijn hoogtepunten. En na Goerne's ontroerende afscheid van zijn lievelingsdochter zet Van Zweden werkelijk alle sluizen open voor een grandioze orkestrale eruptie van het 'Brünnhilde-Liebesmotiv'. Alleen daarvoor al verdient Van Zweden maximale lof. Dat het een ster minder is geworden, ligt aan de vocale wisselvalligheden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden