VAN ZATERDAG 13 TOT EN MET VRIJDAG 19 JUNI 1942. DERDE JAAR, WEEK 6.

De autoriteiten delen ons mede

"In verband met vele aanvragen wordt erop gewezen, dat, naar ons gebleken is, de bepalingen van de Anordnung van 15 september 1941 aldus moeten worden opgevat, dat voor joden elke vorm van sport in het openbaar, o. m. roeien, kanoen, zwemmen, tennissen, voetballen, vissen, e. d. als verboden moet worden beschouwd."

"De Duitse autoriteiten maken er ons opmerkzaam op, dat voortaan alle joden, die de jodenster niet vastgenaaid op hun kleding dragen, ter verantwoording zullen worden geroepen. Vasthechten van de ster met spelden of gedeeltelijk opnaaien geldt niet als juiste naleving van de verordening. Verder wordt de opmerkzaamheid erop gevestigd, dat het joodse deel van hen, die in gemengd huwelijk leven, verplicht is, bovenstaande kentekenen te dragen."

Persoonsbewijs moet 'bij' zijn

Zaterdag 13 juni 1942 - Het departement van binnenlandse zaken deelt mee, dat er in verschillende gemeenten, een verscherpte controle wordt uitgevoerd op de persoonsbewijzen. In opmerkelijk weinig gevallen blijken mensen hun persoonsbewijs niet bij zich te dragen. Dan wordt proces verbaal opgemaakt. Maar nogmaals, het gaat gelukkig om weinig zaken.

Wel wordt erop gewezen, dat het persoonsbewijs volledig bijgewerkt dient te zijn. Wijziging van adres en beroep, huwelijk en scheiding, moeten binnen vijf dagen door de secretarie-ambtenaar op het PB worden vermeld. Wie hierin nalatig is, is al evenzeer strafbaar als iemand die geen PB bij zich draagt.

Deze mededeling van binnenlandse zaken is vooral een bedekte verwijzing naar de veranderingen van straatnamen die overal op last van de bezetter worden doorgevoerd. Dezer dagen maakte de burgemeester van Vlaardingen bij voorbeeld bekend, dat de Koningin Wilhelminahaven is omgedoopt in Nieuwe Haven. De Wilhelminastraat heet voortaan Prins Alexanderstraat, de Julianasingel wordt Parklaan, de Wilhelminasingel wordt Willem de Zwijgersingel, de Prins Bernhardlaan gaat Anna van Saksenlaan heten, de Julianabrug wordt de Nieuwe Brug en het Prinses Beatrixplein komt te vervallen.

De bewoners van genoemde straten wordt erop gewezen, dat zij verplicht zijn deze wijzigingen binnen vijf dagen te laten aanbrengen op hun persoonsbewijs.

Japan neemt bedrijven over

Zaterdag 13 juni 1942 - Japanse firma's krijgen zo spoedig mogelijk vergunning de leiding over te nemen van bedrijven op Java, die vroeger werden gedreven door onderdanen van vijandelijke mogendheden en die nu onder militair toezicht staan.

De kininefabriek in Bandoeng wordt nu al gedreven door de Takenaga maatschappij. De montagefabriek van General Motors in Tandjong Priok is overgenomen door de Toyota Automaatschappij en een Japans bandenbedrijf heeft de fabriek van Good Year in handen gekregen.

Ook kleurlingen in troepen VS

Zondag 14 juni 1942 - Het persbureau Reuter meldt vanuit Washington dat onder de onlangs in Engeland aangekomen Amerikaanse troepen, zich ook eenheden bevinden, die uit kleurlingen zijn samengesteld.

Het tweede front hangt in de lucht

Maandag 15 juni 1942 - Het Duitse persbureau DNB besteedt weinig aandacht aan het bericht dat Rusland en de geallieerde landen overeen zijn gekomen een tweede front in het westen te beginnen. Meer belangstelling gaat uit naar een geheim akkoord dat tijdens de besprekingen in Washington is overeengekomen en waarin, wat de Russische gebiedsuitbreiding betreft, de status quo van 22 juni vorig jaar is overeengekomen. Geen overeenstemming, aldus bronnen die DNB heeft aangeboord, kon worden bereikt over het vastleggen van de Fins-Russische grens en de Russische aanspraken op Hangoe en de Aland eilanden.

Met betrekking tot het twee de front kan nog worden ge meld, dat in Washington be richten circuleren, volgens welke dat tweede front uit luchtaanvallen zal bestaan. Andere welingelichte bron nen bestrijden die visie: de luchtaanvallen vinden nu al plaats en zullen later dit jaar ondersteund worden door in zet van het landleger. Daar staat dan weer tegenover dat anderen president Roosevelt citeren, die gezegd heeft: "Wij zullen trachten Enge land te bewegen tot het op richten van een tweede front voor het einde van het jaar. Dit betekent nog niet, dat wij het landleger zullen gebrui ken."

Brandnetels te duur verkocht

Dinsdag 16 juni 1942 - De gevolmachtigde voor de prij zen vestigt er de aandacht op, dat brandnetels op de veiling voor hoogstens drie cent per kilo mogen worden verkocht. Gebleken is, dat de prijs dikwijls hoger is. De grossiersprijzen mogen niet hoger liggen dan 5,50 gulden per honderd kilo en de detail listen mogen maximaal 8 cent per kilo vragen.

Overbodig hieraan toe te voegen, dat overtreding kan leiden tot vervolging.

Zware verliezen op Middellandse Zee

Dinsdag 16 juni 1942 - Op de Middellandse Zee hebben Duitse en Italiaanse eenheden aanvallen uitgevoerd op de Britse vloot en op ravitailleringsschepen. Er is daarbij een groot aantal slachtoffers gevallen en veel schepen en materieel werden vernietigd. Gisteren al werd 'vanaf een vlootbasis in de Middellandse Zee' gemeld, dat er honderden Britse schipbreukelingen in de Straat van Sicilie dreven. De reddingsoperaties van een Italiaans hospitaalschip werden ernstig bemoeilijkt door aanhoudende aanvallen van Britse vliegtuigen.

Een precies overzicht van het verloop van de strijd valt niet te geven, omdat zowel de Italiaanse als de Duitse legerleiding verslag doet en naar het zich laat aanzien elk alle eer voor zich opeist.

Volgens de meldingen uit het hoofdkwartier van de Fuhrer, hebben de Italianen grote successen behaald in de strijd tegen een Brits konvooi dat afkomstig was van de Atlantische Oceaan.

Duitsland bepaalde zich tot de strijd tegen een Brits konvooi dat eind vorige week Alexandrie had verlaten. Ook met groot succes: vier kruisers en torpedobootjagers, twee bewakingsvaartuigen en zes koopvaardijvaarders met een gezamenlijke inhoud van 56 000 brt werden in de grond geboord.

Bovendien werden een torpedobootjager en acht koopvaarders door torpedo's getroffen. Aangenomen mag worden dat de schade zo groot is, dat ze als verloren moeten worden beschouwd. Nog eens zes oorlogsschepen en zes koopvaarders kregen bom- of torpedotreffers.

Van Italiaanse zijde wordt gemeldt dat een vrij sterke Italiaanse vlootformatie een uit Alexandrie afkomstige, vijandelijke vlooteenheid heeft aangevallen. De Britse eenheid bestond uit 52 schepen, waaronder ook een (waarschijnlijk Amerikaans) slagschip, acht kruisers en elf transportschepen. Het gelukte niet de Italiaanse aanvallen te ontwijken, met als gevolg dat het konvooi zware schade werd toegebracht.

Deze berichten leren ons een ding, namelijk dat ze op de Italiaanse vloot voor de aanval gaan tellen en op de Duitse pas na afloop.

'Criterium' opgeheven

Dinsdag 16 juni 1942 - In een circulaire aan de medewerkers heeft de uitgeverij J. M. Meulenhoff laten weten dat het letterkundig maandblad 'Criterium' is opgeheven. Als reden voor dit besluit worden 'de tijdsomstandigheden' opgegeven. De redactie van 'Criterium' bestond uit Cola Debrot, Han Hoekstra en Ed. Hoornik.

Siesta dient hersteld te worden

Woensdag 17 juni 1942 - Japanse artsen hebben de Japanse militaire leiding van het voormalige NederlandsIndie geadviseerd de siesta weer te herstellen. De afschaffing van de siesta was een van de eerste maatregelen die de Japanners namen. Twee artsen hebben de gevolgen daarvan nu onderzocht en zijn tot de slotsom gekomen, dat het heel verstandig is om tussen elf uur 's morgens en twee uur 's middags niet te werken, maar rust te nemen en minstens een half uur en hoogstens een heel uur te slapen.

Meisjes voor 'in Duitsland' gezocht

Donderdag 18 juni 1942 - Honderden Nederlandse meisjes hebben zich de afgelopen weken gemeld op de arbeidsbeurzen om in Duitsland te gaan werken en daar, dankzij de hoge lonen, een mooie spaarcent aan over te houden, waarmee zij zich die zaken kunnen aanschaffen welke vroeger buiten hun bereik lagen.

Het gaat in deze berichten natuurlijk gewoon om de werving van nog meer Nederlandse arbeidskrachten. Maar het moet een beetje aardig ingekleed worden. Meisjes krijgen in Duitsland geen knutselwerk of onvolwaardige arbeid te verrichten, maar worden ten volle ingeschakeld, rekening houdend uiteraard met haar feminiene capaciteiten, in het arbeidsproces. De Nederlandse meisjes blijken uitermate tevreden, zijn opgewekt en de arbeid toegedaan, de verdiensten zijn goed en de sfeer is er beter dan in Nederland. Bovendien: in Duitsland haalt men de neus niet op voor meisjes die in de fabriek werken.

Onderdak en verpleging in Madchenheime en Frauenlager voldoen aan de hoogste eisen. Minimaal verdienen de meisjes dertig Mark per week, waarvan slechts eenderde hoeft te worden uitgegeven aan logies, eten en bewassing. En dan te bedenken dat ervaren meisjes na een jaar dikwijls al zestig Mark per week verdienen.

Daders aanslag Heydrich gepakt

Vrijdag 19 juni 1942 - Van officiele zijde wordt medegedeeld:

"De moordenaars van de plaatsvervangende rijksprotektor van Bohemen en Moravie, SS-Obergruppenfuhrer en generaal van de politie, Heydrich, zijn in de ochtenduren van 18 juni na een uitgebreid onderzoek door de staatspolitie te Praag, in een kerk aldaar, waar zij geruime tijd een schuilplaats hadden gevonden, opgespoord en bij arrestatie doodgeschoten. Tevens is het daarbij gelukt hun naaste medeplichtigen onschadelijk te maken. Alle betrokkenen zijn Tsjechen, die door Britse vliegtuigen tot de uitvoering van de aanslag in het protektoraat zijn aangezet."

Heydrich kwam enkele weken geleden bij een aanslag om het leven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden