Van zakenman tot inspirator voor weldoeners

Fred Matser (63) bestierde op zijn 26ste een bedrijf met meer dan 150 werknemers. Veertien jaar geleden verkocht hij zijn bedrijf en werd hij weldoener over de hele wereld. Zijn spirituele leidraad daarvoor heeft hij nu vastgelegd in een boek. „Ik hoop dat het anderen inspireert.”

Het zal niet iedereen overkomen dat Michail Gorbatsjov, de laatste president van de Sovjet-Unie, een persoonlijk voorwoord schrijft in je boek.

De Nederlander Fred Matser kreeg het moeiteloos voor elkaar. Gorbatsjov, tegenwoordig vooral actief in de door hem opgerichte milieuorganisatie Green Cross International, is een huisvriend van Matser.

Er is wel meer anders dan anders aan het boek dat Fred Matser (63) schreef. Zoals het nawoord van Deepak Chopra, auteur van meer dan 50 spirituele boeken. In ’Rediscover Your Heart’ (Herontdek je hart) beschrijft Matser zijn transformatie van gevierd zakenman tot ’spiritueel pionier’.

Hij presenteerde de Engelstalige uitgave in New York, in aanwezigheid van een groep jonge New Yorkers die hij in ruil voor een geldprijs had uitgedaagd met plannen te komen om hun woonomgeving te verbeteren.

Matser geeft de lezer zeven sleutels om het hart te volgen en zich in te zetten voor anderen. Zijn geloof is daarbij een belangrijke leidraad, maar meer nog heeft een reeks paranormale ervaringen wending gegeven aan zijn leven. „Die ervaringen hebben mij gebracht tot de innerlijke overtuiging van het oneindige van het goddelijke”, zegt hij. In zijn boek vertelt Fred Matser zijn levensverhaal en neemt hij de lezer mee in zijn spirituele levenslessen.

Een zweverig boek dus? „Nee, beslist niet. Ik wilde mijn filosofie een keer naar buiten brengen. Eigenlijk schiet de taal tekort om het werkelijke beleven van het oneindige in woorden te vatten, maar toch vond ik dat ik het boek moest schrijven, omdat taal een brug is om met mensen te communiceren. Daarom is het boek in het Engels uitgegeven, ik wil zo veel mogelijk mensen bereiken. Ik wil mensen inspireren en helpen te komen tot hun eigen kracht.” Met gebruikmaking van die eigen kracht kunnen mensen veel meer betekenen voor hun medemensen, is de opvatting van Fred Matser.

Hij had als jonge man graag willen studeren, maar het liep anders. Direct na de middelbare school vroeg zijn vader Johan Matser - succesvol projectontwikkelaar in Hilversum - hem in de zaak te komen. „Mijn vader leed aan Parkinson en had diabetes. Hij voelde dat het slechter ging en wilde dat ik de zaak zou overnemen. Mijn jongere broer had geen belangstelling. Ik had zelf eigenlijk ook geen plannen om in de zaak te gaan. Op mijn 26ste was ik algemeen directeur van het bedrijf. In de topjaren hadden we meer dan 150 man personeel, de dochterondernemingen meegerekend. We hebben het Galgenwaardstadion in Utrecht ontwikkeld, vele winkelcentra, zoals Hilvertshof in Hilversum, en tal van woonwijken.”

Zijn hart lag niet bij het zakendoen. „Ik vond het spel wel leuk, maar ik vind dat de knikkers uiteindelijk niet van mij zijn. Ik was van mening dat ik het geld slechts in beheer had. Dat was ook de opvatting van mijn vader, die ondanks de welstand altijd is blijven wonen in de helft van het dubbele huis waar het gezin in 1948 was ingetrokken. In stilte hielp hij mensen die hulp nodig hadden.”

In zijn boek beschrijft Fred Matser hoe zijn vader in volstrekte anonimiteit geld gaf voor de bestrijding van oogziekten in Afrika en waterputten liet slaan in India, toen hij in Nederland had gelezen over ernstige voedselproblemen door grote droogte. Een Nederlands tijdschrift publiceerde een artikel over het project, maar Johan Matser eiste dat zijn naam niet werd genoemd. Na zijn dood financierde de familie in zijn naam de bouw van een ziekenhuis voor leprapatiënten in Columbia. ’The Johan Hospital’ bestaat daar nog steeds.

Fred Matser was 32 toen zijn vader overleed. Eind jaren zeventig besloot hij de leiding van de zaak over te dragen. „Op mijn stoel wilden tientallen anderen graag zitten.” Halverwege de jaren negentig verkocht hij het laatste stukje van de onderneming. Matser was toen 49.

Tien jaar daarvoor al had hij besloten een deel van zijn vermogen in te zetten om de wereld te verbeteren. Een idealistische filantroop, al beschouwt Matser zichzelf liever als een ’humanitarian’.

Hij werkte enkele jaren als vrijwilliger bij het Rode Kruis in Genève, waar hij een programma opzette voor de bestrijding van kindersterfte door diarree. „Tijdens mijn periode bij het Rode Kruis zijn mijn ogen open gegaan”, zegt Matser. „Ik zag in Afrika de Duitsers en de Amerikanen rondrennen in een poging de mensen daar te helpen. En ik was toen ook één van dat rondrennende legertje hulpverleners. We hadden zo veel haast, want we móesten helpen. Daar heb ik geleerd dat je geduld moet hebben, dat je mensen pas echt kunt helpen als je respect voor ze hebt, als je hen in gelijkwaardigheid wilt zien. Pas dan zijn mensen in staat informatie uit te wisselen en interventies te accepteren. Dat heeft alles te maken met wederzijds vertrouwen.”

Na terugkeer in Nederland heeft Matser meer dan vijftien stichtingen opgezet met het telkens terugkerende thema: „De mens te helpen in zijn kracht te komen en verantwoordelijkheid te nemen”, zoals hij het zelf verwoordt.

Onder meer richtte hij het Start Fund op. Via dit fonds worden ieder jaar aanzienlijke bedragen beschikbaar gesteld aan mensen met creatieve en vernieuwende ideeën op het gebied van milieu en gezondheidszorg. Alleen kleinschalige initiatieven, met korte lijnen.

Hij zette daarnaast ook zelf talloze projecten op in binnen- en buitenland. Zo hielp hij weeskinderen in Roemeense tehuizen en steunde samen met Gorbatsjov de bouw en inrichting van een kliniek voor beenmergtransplantatie. De kliniek is gespecialiseerd in kinderen met leukemie. Veel slachtoffers van de kernramp in Tsjernobyl zijn er behandeld. Mede door dit project zijn Matsers contacten met de Russische Nobelprijswinnaar verdiept.

Eén van zijn recente initiatieven is de oprichting Nederlandse en Duitse afdelingen van Malaria No More, een internationale organisatie die deze ziekte fundamenteel wil aanpakken. Hij heeft zelf meer dan een miljoen euro in het project gestoken.

Matser liep ooit in Tanzania malaria tropica op. Hij overleefde doordat hij snel een goede medische behandeling onderging, maar besefte dat dit voorrecht voor tal van mensen niet was weggelegd. Jaarlijks overlijden een tot drie miljoen mensen aan de gevolgen van malaria. Elke dertig seconden sterft een kind aan de ziekte.

Malaria is met minimale middelen te voorkomen en te genezen, zegt Matser. „Te voorkomen door geïmpregneerde muskietenklamboes te gebruiken en pillen met ACT te geven, dat zijn geneesmiddelen met zowel een farmaceutische- als een natuurlijke component. Ook helpt het stilstaand water droog te leggen of af te dekken. Via onze partners, zoals het Nederlandse Rode Kruis, steunen wij projecten op kleine schaal, in directe verbinding met de mensen daar.”

Het malariaproject sluit naadloos aan op de visie die hij in zijn boek ontvouwt. „Er zullen niet veel mensen zijn die zo’n carrièreverandering hebben gemaakt”, zegt Matser.

„Ik wil met het boek mensen inspireren. Ik wilde mijn verhaal ook een keer opschrijven voor mijn kinderen. Nu ligt het vast. Het liefst had ik klank, kleur en geur bij het boek betrokken, omdat met die zintuiglijke waarnemingen het ervaren van het oneindige dichterbij wordt gebracht. Het boek is voor mij de samenkomst van een aantal paden.”

Vooral de bescherming van de natuur houdt Matser al jaren bezig. „We hebben niet meer in de gaten dat wij een scherm hebben opgetrokken tussen onszelf en de natuur. We zijn niet meer verbonden met de natuur. Natuur is een soort luxe-artikel geworden, dat tegen de mens beschermd moet worden om aantasting te voorkomen. Ons urbane leven heeft effect op onze omgang met de natuur. We hebben minder pillen, minder sigaretten en minder alcohol nodig als we meer in verbinding met de natuur leven.”

Fred Matser: ’Rediscover your heart. Seven keys to personal and planetary transformation’, Uitg. Findhorn Press, ISBN 9781844091225. Onder meer bij www.bol.com.

Meer over het project Malaria No More op: www.malarianomore.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden