Van Wilde Westen naar bakfietswijk

Rotterdam wil kansarme wijken verbeteren door ze aantrekkelijker te maken voor gezinnen met hoge inkomens

Bij Espresso Dates komen verschillende werelden samen. Bakfietsmoeders ontmoeten er theehuisopa's en op de menukaart staat taart met wortel én dadels. Het openen van een koffiebar in de Rotterdamse wijk Middelland was een gok voor de zus van Hafsa Azzouzi (24). "Maar het werkt, waarschijnlijk door die mix."

Espresso Dates bevindt zich precies op het kruispunt tussen de 2de Middellandstraat - islamitische slagerijen en belhuizen - en de Graaf Florisstraat - platanen en stoepkrijt. Aan lanen als de Graaf Florisstraat wonen van oudsher de welgestelde Rotterdammers. Tussen die brede wegen liggen straatjes met sociale woningbouw. Het stadsbestuur wil dat grotere delen van Middelland de kant van de Graaf Florisstraat op gaan, zodat er gezinnen met hoge inkomens komen en blijven wonen.

In de eerste collegeplannen hadden Leefbaar Rotterdam, D66 en CDA het nog over 'bakfietswijken', nu spreekt wethouder Ronald Schneider (Leefbaar, stedelijke ontwikkeling) liever van 'kansrijke wijken'. Vooral in de wijken rond het centrum moeten meer gezinnen met midden- en hoge inkomens gaan wonen. Schneider ziet daarvoor vooral kansen in het Oude Noorden, het Nieuwe Westen en Middelland. "Dat kan door relatief kleine aanpassingen op straatniveau. Meer groen, meer speelplekken en bredere stoepen."

Nienke Bouwhuis (42) woont en werkt in de Graaf Florisstraat en behoort tot de doelgroep van Schneider: de architect is in verwachting van haar eerste kind. Met haar project 'Buurt Bruist' draagt ze bij aan de collegeplannen. Met andere buurtbewoners praat ze over de wijk. "We maken wandelingen en inventariseren wensen. Waar kan het groener? Waar staan de fietsen op een onhandige plek?" Met die wensen stapt ze naar de gemeente.

Door de buurt te vergroenen, los je meerdere problemen op, zegt Bouwhuis. "Het is beter voor de gezondheid, de waterafvoer en de veiligheidsbeleving." Ze erkent dat ze vooral de mondige, hoogopgeleide bewoners helpt. "Mensen met lage inkomens zijn meer bezig met de vraag hoe ze de huur betaald krijgen, en of er genoeg pindakaas op de boterham van hun kind zit." Wel hoopt ze op een 'sneeuwbaleffect' naar andere delen van de wijk.

Wethouder Schneider wil dat ook de corporaties bijdragen aan zijn plannen. Wanneer een woning vrijkomt, moeten ze die vrijhouden, tot een naastgelegen woning leeg komt te staan. De huizen kunnen dan worden samengevoegd en verkocht, eventueel als kluswoning. "De wijken zijn al op het goede pad. Met de juiste middelen willen we gentrification versnellen."

In steden als Berlijn heeft de term 'gentrification' - de verbetering van een buurt door de komst van kapitaalkrachtige nieuwe bewoners - een zure bijsmaak. Mensen met hoge inkomens verdringen daar de oorspronkelijke bewoners uit oude wijken. Daar wil Schneider niet aan. "Rotterdam heeft bovengemiddeld veel sociale huurwoningen. Die disbalans willen we verbeteren. Iedereen gaat ervan profiteren als de wijken economisch krachtiger worden."

De bewoners van de Graaf Florisstraat en de net zo statige Heemraadssingel willen best meer bakfietsen, als het daarmee veiliger wordt. Middelland scoort een zuinige 5,4 in de veiligheidsindex van Rotterdam. Ontwerpdeskundige hoogspanning Jamal Ajal (41) woont sinds zijn studententijd in de wijk, toen nog het 'Wilde Westen' vanwege drugscriminaliteit en tippeloverlast van de nabijgelegen Keileweg. De prostituees van weleer duiken af en toe weer op. "De wijk is mooier en rustiger, maar ik laat mijn kinderen nooit alleen op straat spelen."

Droomstraten

Om hogere inkomens naar de stad te trekken, heeft het Rotterdamse stadsbestuur gespiekt bij de collega's in Gent. Daar bestaan sinds anderhalf jaar 'leefstraten', in de Maasstad omgedoopt tot 'droomstraten'. Bewoners die samen besluiten om van hun straat een droomstraat te maken, mogen die een maand lang naar wens inrichten. Volgens wethouder Ronald Schneider (Leefbaar Rotterdam, stedelijke ontwikkeling) is het bijvoorbeeld mogelijk om de straat autovrij te maken. "Mits de brandweer en de verkeersdoorstroming het toelaten."

Bevallen de ingrepen die de bewoners hebben toegepast, dan betaalt de gemeente mee om die structureel te maken. Schneider: "We kunnen zorgen voor fietsparkeerplaatsen of inpandige garages."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden