Van voortrekker naar achterloper

Europa verloor de slag om de mobiele telefoonmarkt. Nokia hield nog het langst stand.

De rol van Europa op het gebied van mobiele telefoons lijkt uitgespeeld. Jarenlang domineerden Europese bedrijven de markt voor mobieltjes. Nokia hield het langst stand. Maar ook dit Finse bedrijf is beland in het spoor dat veel andere Europese bedrijven al trokken.

Rond 2005/2006 staat Nokia op eenzame hoogte. Ongeveer een derde van alle mobieltjes die in de wereld worden verkocht, zijn van Nokia. Er zijn kwartalen waarin het een marktaandeel van 40 procent haalt. Nokia lanceert het ene nieuwe mobieltje na het andere en spendeert kapitalen aan research. Wat Apple en Samsung nu zijn, was Nokia toen: een toonbeeld van vernieuwing.

Nokia is de winnaar van een concurrentiestrijd die veel slachtoffers heeft geëist. De strijd begint in de jaren negentig als grote bedrijven zich op mobiele telefoons storten. In de Verenigde Staten doet Motorola, het bedrijf achter de eerste autotelefoon, dat. In Frankrijk Alcatel. Het Duitse Siemens is van de partij en het Zweedse Ericsson.

Ook Philips meldt zich - rijkelijk laat, maar onder topman Cor Boonstra en financieel directeur Jan Hommen (nu de baas bij ING) niet minder ambitieus. De VS mogen met Microsoft, Intel, IBM, Dell en Hewlett Packard dominant zijn op het gebied van computers, chips en software, Europa is de baas bij de mobiele telefonie.

De topmannen van de Europese bedrijven voorspellen gouden bergen, maar de praktijk is weerbarstig. Trends en vernieuwingen volgen elkaar snel op, niet iedereen kan dat bijbenen. In 2001 voegen Ericsson en het Japanse Sony hun verliesgevende productie van mobiele telefoons samen. In 2004 brengt Alcatel zijn mobieltjes onder in een joint venture met het Chinese TCL Mobile. Later trekt Alcatel zich daaruit terug.

In 2005 stopt Siemens met mobiele telefoons. Philips heeft dat al gedaan en is zo'n 1,5 miljard euro lichter geworden van het avontuur. Ericsson stapt in 2011 uit zijn alliantie met Sony. In datzelfde jaar splitst Motorola zich op: Motorola Solutions bouwt netwerken voor overheden en bedrijven, Motorola Mobility maakt mobieltjes. De laatste poot wordt in 2011 gekocht door Google.

Wat Nokia met zijn concurrenten deed, doen Apple en het Koreaanse Samsung na 2007 met hun smartphones met Nokia. In een paar jaar is Nokia van voorloper achterloper geworden. De uitkomst van dat proces werd dinsdag bekend: net als Alcatel, Ericsson en al die anderen doet Nokia afstand van zijn mobiele telefoons. Ze gaan naar Microsoft, dat met Nokia's smartphones Samsung en Apple hoopt bij te benen.

En Nokia zelf? Dat is nog niet verdwenen, zoals ook Ericsson, Alcatel en Motorola nog bestaan. Motorola Solutions bouwt onder meer telecomnetwerken, Ericsson doet hetzelfde en komt op menig markt zijn concurrenten Alcatel-Lucent en Siemens Enterprise Communications tegen.

Nokia gaat verder als bouwer van mobiele netwerken. Ook blijft het digitale kaarten en navigatiesystemen maken, zoals TomTom doet. Die netwerkpoot is niet klein. De omzet bedroeg vorig jaar 13,7 miljard euro. Wat aantal werknemers betreft, is Nokia Solutions and Networks (56.000) groter dan het deel dat naar Microsoft gaat (32.000 mensen).

Op het gebied van mobiele telefoons verloren de Europese bedrijven de slag. Op het gebied van telecomnetwerken en -apparatuur hebben ze nog een belangrijke positie. Al dreigt ook hier de concurrentie, niet van Apple of Samsung maar vooral vanuit China.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden