Klassiek & zo

Van Verdi tot Wagner: allemaal zijn ze schatplichtig aan Meyerbeer

John Osborn in 'Le prophète'.Beeld x

Een van de verguisden in de muziekgeschiedenis is aan een opmars bezig. Langzaamaan begint men te ontdekken dat Giacomo Meyerbeer (Berlijn, 1791) niet de zwakste operaschakel is waarvoor hij altijd werd uitgemaakt. Vooral door Richard Wagner die in zijn giftige geschriften de grond gelijk had gemaakt met de man en zijn opera's.

Antisemiet Wagner kon het bloed van zijn landgenoot wel drinken. Omdat die Jood was, maar toch vooral omdat de componist zo buitensporig veel succes had in Parijs, de operametropool waar men Wagners werk uitgekotst had. Jaloezie!

Meyerbeer heeft dit jaar geluk, omdat men in Europa 500 jaar Reformatie herdenkt. Niet dat hij een opera over Luther schreef, maar hij maakte wel 'Le prophète'. Een groots werk over de Nederlandse prediker Jan van Leyden, die in Münster voor korte tijd koning was van een wederdopersrijk. Historie, godsdienst, spektakel, massascènes in vijf aktes - in Parijs smulde men van het genre Grand opéra waarvan Meyerbeer de fakkeldrager was.

Na zijn euforisch onthaalde 'Robert le diable' en 'Les Huguenots' wachtte men in Parijs op de volgende Meyerbeer-blockbuster. Zoals men tegenwoordig op een nieuw deel in de 'Star Wars'-filmsage wacht. Meyerbeer nam zijn tijd, liet de Parijzenaars negen jaar in spanning. Maar toen had hij de Parijse Opéra eindelijk zo ver dat die de peperdure mezzo Pauline Viardot engageerde voor de rol van Fidès, de fictieve moeder van de profeet.

Opgeklopte spanning

Hoe zou de sfeer geweest zijn daar in Parijs op 16 april 1849, met de spanning zo enorm opgeklopt? Ik had misschien een soort van hetzelfde gevoel toen ik deze week in het Aalto-Theater in Essen voor het eerst in mijn leven een productie van Le prophète meemaakte. Ik ken de muziek van opnamen, maar een heuse enscenering van de complete partituur, dat is toch wat anders. En het viel beslist niet tegen, zoals het in Parijs ook niet was tegengevallen. Men liep te hoop om Viardot te horen, om de schaatsenrijders op de bühne te zien (de rolschaats was net uitgevonden), om de nieuwe saxhoorns mee te maken (in Essen gebruikt men saxofoons), om de opruiende kroningsmars te ondergaan en om zich te laten meeslepen in het verhaal van de profeet die zijn moeder moet verloochenen.

In Toulouse en Berlijn, waar de volgende producties van Le prophète te zien zijn, zullen ze van goeden huize moeten komen om de prestatie van Essen, muzikaal én scenisch, te evenaren. Marianne Cornetti en John Osborn waren werkelijk top in hun haast onzingbare rollen. Cornetti was onvermoeibaar en bleef in de overkill aan muziek die Meyerbeer haar in de twee laatste akten toebedeelt fier overeind. Je kreeg door haar prestatie enig idee hoe groot het talent van Viardot geweest moet zijn. In de bak verdedigt Giuliano Carella de partituur met vuur en zwaard en de regie van Vincent Boussard is slim en mooi.

Maar bovenal word je je bewust van al die componisten die schatplichtig zijn aan Meyerbeer. Berlioz, Verdi, en Wagner - ja, ook hij! De instrumentatie en de ritmes zijn origineel, het leidmotief van de Anabaptisten ('Ad nos, ad salutarem undam') is een echte oorwurm en de koorscènes zijn meeslepend. Een opera uit de Grande Boutique, zoals Verdi de Parijse Opéra denigrerend noemde, maar wel eentje die nog steeds indruk maakt. De Opera van Essen stelt een daad van formaat!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden