Van sul tot favoriet bij de bookmakers

Ed Miliband verrast vriend en vijand in zijn race naar het premierschap. Links geluid slaat aan bij Britten.

Het is alsof hij op de atletiekbaan ruim achter premier Cameron moest starten. Met het stemgeluid van één van de Muppets, zijn sullige uitstraling en droevige populariteitscijfers, leek Ed Miliband lang niet opgewassen tegen David Cameron. Maar drie dagen voor de verkiezingen staat hij bijna gelijk met Cameron in de peilingen. De bookmakers tippen hem zelfs als premier.

Edward Samuel Miliband (45) is zoon van Pools-Joodse immigranten die tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Engeland wisten te ontsnappen. Hij heeft bijna zijn hele leven in de politiek gewerkt. Al in de jaren negentig schreef hij speeches voor Labour-prominenten en ministers in het kabinet-Blair.

Dat hij in 2010 tot de nieuwe partijleider van de sociaal-democraten werd gekozen, kwam als een complete verrassing. Te meer omdat zijn broer David, met veel meer charisma en ervaring als minister van buitenlandse zaken, de uitgesproken favoriet was. Maar Ed wist achter de schermen de steun van de invloedrijke vakbonden te bemachtigen en behaalde dankzij hun stem de meerderheid op de grote partijconferentie. Zo duwde hij zijn broer uit de schijnwerpers en nam hij het stokje over van Gordon Brown.

Britse media beschreven het als broedermoord. Kaïn en Abel op het hoogste politieke niveau. De zeer aangeslagen David verhuisde naar New York en werkt sindsdien voor de Wereldbank. Tijdens een tv-debat kreeg Ed Miliband de vraag hoe de relatie met zijn broer nu is. "It is still healing", antwoordde hij. Het verzoeningsproces is nog niet voltooid.

Daarnaast maakte hij verschillende keren onbedoeld een karikatuur van zichzelf. Een beroemde foto waarop hij uiterst onsmakelijk een bacon sandwich in één hap naar binnen wil duwen, achtervolgt hem nog steeds. En dat de linkse leider zich thuis in zijn sobere keuken liet interviewen terwijl dat achteraf de keuken van de nanny bleek te zijn, deed hem ook geen goed. De Milibands bleken in hun sjieke Londense woning van ruim 2 miljoen euro een veel grotere keuken te hebben die níet in beeld werd gebracht. Koren op de molen van rechtse tabloids als The Sun, die hem nog altijd Ed 'Two Kitchens' Miliband noemt.

Vlak voor de verkiezingscampagne stond Miliband op een van de laagste populariteitsscores ooit van een Labour-leider. Zelfs binnen zijn partij fluisterden leden over het vervangen van hun boegbeeld. "Als ik langs de deuren ga, willen veel mensen op Labour stemmen, maar niemand wil Miliband als premier", zei de bekende Labour-parlementariër Simon Danczuk. Maar Miliband blijkt niet zo maar uit het veld te slaan. Zo deed hij het in de tv-debatten veel beter dan verwacht. "Hell yes!", antwoordde hij op de vraag van gevreesd interviewer Jeremy Paxman of hij zichzelf premierwaardig achtte.

Milibands visie is veel linkser dan de pragmatische middenkoers die voormalig Labour-premier Tony Blair aanhing. Hij hamert voortdurend op de groeiende kloof tussen arm en rijk, een verhaal dat aankomt bij de onderkant van de samenleving. "Hij gaat de strijd aan met de Rupert Murdochs van deze wereld, de banken, de energiereuzen", zei David Clark, die met Miliband samenwerkte, tegen The Washington Post.

"Hij draagt sinds de campagne ook veel duurdere pakken", merkt Kate Jenkins, professor aan de London School of Economics, op. Er is volgens haar hard aan zijn premiersimago gewerkt. "Hij kijkt statiger, is veel meer bezig met hoe hij overkomt."

Of het genoeg is om na 7 mei 10 Downing Street te betrekken, is uiterst moeilijk te beantwoorden. De bookmakers denken dat Miliband premier zal worden. Niet omdat Labour rechtstreeks een meerderheid zal halen, maar omdat die via een linkse alliantie wel het makkelijkst aan een meerderheid kan komen.

Dan moet Labour wel gaan samenwerken met de Schotse onafhankelijkheidspartij SNP die naar verwachting de derde partij van het Verenigd Koninkrijk wordt. Maar Miliband heeft dat categorisch uitgesloten. "Ik word liever geen premier, dan dat ik met een partij in een regering ga zitten die het Verenigd Koninkrijk wil opbreken", zei hij. Toch is het vermoedelijk zijn enige kans om aan de macht te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden