Van spookstad naar stil politiek centrum

De nieuwe hoofdstad Naypyidaw was het paradepaardje van de junta. Bereikbaarheid was, en is, geen prioriteit.

Min Zar Wins auto zoeft over de weg. Op een paar scooters, een pick-up truck en een SUV na is het stil op straat. Plots begint de chauffeur langzamer te rijden. Hij wijst naar de passerende gebouwen. "Kijk, het huis van de president! En daar, het ministerie van financiën, het ministerie van energie en daar, het ministerie van informatie."

Net als de wegen, de huizen en de hotels van Naypyidaw, maken ook de overheidsgebouwen in de Burmese hoofdstad een behoorlijk verlaten indruk. Diplomaten lopen de deur nog niet plat, boze burgers staan er nog niet met petities te zwaaien.

Toch begint Naypyidaw, sinds bijna elf jaar de Burmese hoofdstad, langzaam in het politieke centrum van Burma te veranderen. De partij van Aung San Suu Kyi, de NLD, verhuist steeds meer taken vanuit Rangoon en organisaties als de Wereldbank en de Aziatische Ontwikkelingsbank huren inmiddels kantoorruimte in de stad die door velen als een spookstad is omschreven.

Voor NLD-parlementslid Bo Bo Oo zat er na de verkiezingen niets anders op dan naar Naypyidaw te komen. Hij heeft er een kamer van vijf bij vijf meter. De inrichting is eenvoudig: een bed, een bureau, een plafondventilator, een douche. "In het verleden had ik een afschuwelijke hekel aan Naypyidaw", vertelt hij. "Nu ben ik eraan gewend geraakt en rijd ik elke week vanuit Rangoon op en neer. Na de drukte in Rangoon, is het hier in ieder geval rustig op de weg."

Veel diplomaten en medewerkers van non-gouvernementele organisaties volgen een soortgelijke weg. Ze wonen in Rangoon - lange tijd het bolwerk van de NLD en het verzetscentrum tegen de militaire junta - en komen per auto of vliegtuig naar Naypyidaw. Soms voor een enkele afspraak, soms voor een paar dagen.

Min Zar Win stuurt zijn auto verder door de straten van de hoofdstad. Over een stille rotonde die door verkeersagenten wordt bewaakt. Langs een museum voor edelstenen. Bij een met onkruid overwoekert terrein mindert de auto vaart. "Kijk, hier komen de ambassades", klinkt het trots.

De ambassadezone is nu nog leeg, maar verandering lijkt nabij. Volgens de Burmese media heeft de Chinese ambassade eind vorig jaar een tijdelijk kantoor in Naypyidaw geopend. Ook Bangladesh, India, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk zouden een dependance in de hoofdstad overwegen. Net als Nederland hebben zij nu een ambassade in Rangoon.

"Voor de politiek zullen ze toch in Naypyidaw moeten zijn", zegt Joost Sneller, een politiek adviseur die tussen oktober 2014 en april 2016 in Burma werkte. Sneller bezocht Naypyidaw acht tot tien keer en merkt op dat steeds meer organisaties naar de hoofdstad verhuizen. "Tegen wil en dank, maar die ministeries en het parlement zitten daar nu eenmaal."

Voor de junta was Naypyidaw een paradeplaatje. Maar voor de democratie is het verre van ideaal, aldusSneller. "Een hoofdstad die voor de mensen bereikbaar is, lijkt niet de prioriteit te zijn geweest. Het ligt aan de snelweg en je kunt er naartoe vliegen, maar als je uit de provincie komt om te lobbyen is het lastig te bereiken."

De hoofdstad terugbrengen naar Rangoon lijkt hoe dan ook niet te gebeuren. Voor Bo Bo Oo zit er daarom niets anders op dan op en neer reizen. Want verhuizen naar Naypyidaw? Dat nooit, lacht de parlementariër. "Ik blijf altijd een inwoner van Rangoon. Maar misschien komt er in de toekomst wel een kogeltrein, net als in Japan. Dan ben je er vanuit Rangoon in 45 minuten."

Min Zar Win passeert een lange rij winkelpanden. Op twee na staan ze allemaal leeg. De chauffeur is optimistisch gestemd. "Nu zijn hier nog niet zoveel mensen, maar ik denk echt dat er volgend jaar veel meer zullen zijn."

Uit de jungle gehakt

In november 2005 verplaatste de militaire junta Burma's hoofdstad van Rangoon naar Naypyidaw (Huis van de Koning), een stad die in het centrum van Burma uit de rijstvelden en de jungle is gehakt. De verplaatsing ging gepaard met de verhuizing van alle ministeries, plus de daar werkende ambtenaren.

Over de reden van de verplaatsing gaan al jaren geruchten. Zo zou de junta bijvoorbeeld bang zijn geweest voor een Amerikaanse aanval op Rangoon en zou junta-leider Than Shwe zich hebben laten leiden door zijn astroloog. De stad bevindt zich 320 kilometer ten noorden van Rangoon, dat in de 150 jaar daarvoor de hoofdstad was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden