Van Shakespeare tot Feyenoordsuppoost

amsterdam - - Een groot acteur is in Nederland niemand, klaagde actrice Kitty Courbois ooit. „In Engeland hoor je dan echt tot de society. Hier niet.” Als voorbeeld noemde ze maar meteen de relatieve onbekendheid van acteur Ton van Duinhoven.

Robbert van Heuven

De vraag is echter of Van Duinhoven – die donderdag in zijn woning in Amsterdam op 89-jarige leeftijd overleed, nadat hij al vijf jaar bedlegerig was – wel zo’n onbekende was voor het grote publiek. Vrijwel iedereen van een bepaalde leeftijd kent in ieder geval een paar van zijn televisiecreaties.

Zo is er de licht melancholische Feyenoordsuppoost Crooswijk die een onhoorbare zucht slaakt elke keer als hij concurrent Ajax moet noemen (’Ik ken het verdomme me bek niet uitkrijge’). Maar ook bekend zijn zijn rollen van partyrobot en van miscommunicerende Chinees in het satirische tv-programma ’Hadimassa’, dat tussen 1967 en 1972 werd uitgezonden. En dan zijn er nog de bekende reclames voor snoepwinkel Jamin.

Een andere bekende televisierol is die van president Reagan, in de door Edwin de Vries geschreven televisieserie ’Reagan, let’s finish the job’ (1986). Over die rol vertelde Van Duinhoven later: „Je moet de essentie van zo’n historische figuur grijpen. Niet omzichtig en met studie. En je moet er zelf in geloven. Dan zien anderen het ook. Zelfs als het helemaal niet lijkt. Het is de suggestie.”

Van Duinhoven werd ontdekt door Wim Kan toen hij in 1948 zijn debuut maakte bij het Inktviscabaret van Het Parool, waar hij als sportjournalist werkte. Na enkele jaren vroeg Cor Ruys hem in 1958 bij diens gezelschap Het Vrije Toneel.

Vervolgens speelde Van Duinhoven bij Toneelgroep Centrum (met onder anderen Joop Admiraal), Ensemble, Het Rotterdams Toneel en in vrije producties.

Hoewel hij door zijn werk voor televisie, film en reclame regelmatig wordt weggezet als typetjesacteur, was hij een zeer verdienstelijk toneelspeler die net zo makkelijk Shakespeare-klassiekers speelde als modern repertoire van Harold Pinter. In 1966 won hij een Arlecchino voor beste mannelijke bijrol in ’Love’s Labours Lost’.

Van Duinhoven speelde de hoofdrol in diverse bekende toneelanekdotes. Zo vertelde Joop Admiraal ooit eens over de voorstelling ’De Smoeshaan’: „Ik had in die voorstelling een grapje en daar moesten de mensen wel om lachen.” Maar elke keer als dat grapje kwam, wist Van Duinhoven het publiek met een baldadige actie af te leiden, waardoor Admiraals grap consequent in het water viel. Admiraal: „En ik vond het al zo’n moeilijke rol. Maar hij kon het niet laten.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden