Van playboy tot olifantman

Het was liefde op het eerste gezicht. Hij ontmoette haar in het oosten van India in 1988, waar ze losjes tegen een boom stond in een pose die haar rondingen flatteerde 'als was ze een prostituee'. En hoewel de Britse playboy Mark Shand tot die tijd gelieerd was met menige schone uit de beau monde, wist hij dat hij juist Tara hebben moest - al was haar huid dan grauw en gerimpeld en woog ze meer dan 2500 kilo.

Tara was dan ook een Aziatische olifant die door haar eigenaren werd gebruikt als bedelobject. Shand kocht het uitgemergelde dier, zette zich op haar rug en reed met haar naar een oude olifantenmarkt aan de Ganges, 1200 kilometer verderop. Hij leerde tijdens die tocht zo veel over het lot van de met uitsterven bedreigde diersoort, dat hij zich inzette voor hun behoud. "Er zijn er nog maar 50.000", zei hij, "tegenover een half miljoen Afrikaanse olifanten. Maar die grotere en lelijkere variant krijgt alle aandacht."

Tot die tijd had Shand's leven weinig richting gekend. De jongere broer van Camilla Parker Bowles, echtgenote van de Britse prins Charles, groeide op in een gegoed milieu, maar stelde zijn vader teleur door na de lagere school niet te worden toegelaten tot het sjieke Eton. Hij ging in plaats daarvan naar de Milton Abbey School, maar werd op zijn zestiende naar huis gestuurd omdat hij een joint zou hebben gerookt.

Vader Bruce, een onderscheiden militair, zette hem op een vliegtuig naar Australië in de hoop dat hij daar structuur zou vinden. Maar tijdens een korte tussenstop in India bleef Mark daar hangen en verdween van de radar. Hij volgde het hippiepad door Azië, woonde op Bali en voelde bij terugkeer geen enkele aanvechting een universitaire studie te volgen of zoiets saais als een baan te zoeken.

In plaats daarvan werd de charmante 'Shandy' het middelpunt van wilde feestjes in Londen en New York. Hij had op zijn 22ste een relatie met de twintig jaar oudere prinses Lee Radziwill en palmde ondertussen haar nichtje Caroline Kennedy in. Toen ze voor hem naar Londen kwam, bleek Shand inmiddels een relatie te hebben met een Amerikaanse actrice. Ook Bianca Jagger en fotomodel Marie Helvin werden in de jaren zeventig aan zijn zijde gesignaleerd.

Hij was voor hen dan ook een soort Indiana Jones, die louter voor het avontuur maandenlang op reis was in onherbergzame en exotische oorden en zongebruind en gespierd terugkwam met prachtige verhalen. Over kannibalen in Papua. Over een schipbreuk in de Stille Oceaan die hij ternauwernood overleefde, waarna hij werd opgelapt door een prinses uit Fiji. Over een barre twaalfdaagse kano- en voettocht door de jungle om maar naar huis te kunnen bellen, waarna zijn moeder zei: 'Ik heb nu geen tijd; ik zit naar 'Coronation Street' te kijken'.

Om toch wat inkomsten te hebben, kocht en verkocht hij tijdens zijn reizen antieke meubelstukken, vintage Cartiersieraden en andere kunstvoorwerpen. Later schreef hij ook boeken over zijn reizen, die vaak met prijzen werden bekroond.

Maar het fuifleven eiste zijn tol: zo'n 80 procent van Shand's vrienden uit die jaren overleed aan aids, inclusief reismaatje Bruce Chatwin. Zelf trouwde hij op zijn veertigste met de Franse actrice Clio Goldsmith, met wie hij een dochter kreeg, Ayesha. Maar ook tijdens dit in 2009 ontbonden huwelijk was hij vaak lange tijd in India om de Aziatische olifant te redden.

Belangrijk is daarbij, zo meende hij, dat in het rap ontbossende India de aloude olifantenroutes worden hersteld, zodat ze hun foerageergebieden weer kunnen bereiken. Nu bestormen ze dorpen en akkervelden en worden omgebracht door de bevolking. Om geld hiervoor in te zamelen, richtte hij de Elephant Family op.

Vorige week haalde hij in New York bij een veiling meer dan 1 miljoen pond op voor zijn goede doel. Euforisch liep hij die avond tegen een draaideur aan en klapte met zijn hoofd op het trottoir. Enkele uren later overleed hij.

Mark Roland Shand werd geboren op 28 juni 1951 in Londen. Hij overleed op 23 april 2014 in New York.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden