Van 'oud spook' tot 'beste oplossing'

Bij de een overheerst vreugde, bij de ander komt oud zeer terug. Het hele scala van emoties valt te beluisteren nu minister Borst het aloude idee van een basisverzekering voor gezondheidszorg nieuw leven in wil blazen.

Aad de Roo, voorzitter van de Nederlandse vereniging voor verpleeghuiszorg (NVVz), behoort tot de sceptici. Het waarom illustreert hij met het lot van de verpleeghuizen, die onder de volksverzekering AWBZ vallen. ,,De AWBZ-zorg is steeds schraler geworden. Dat zou wel eens te maken kunnen hebben met het feit dat de overheid er zo dicht bovenop zit.''

Een basisverzekering heeft precies dezelfde effecten, vreest De Roo. Verdergaande nationalisatie en daarmee verdere verschraling. Daarom wil hij juist de omgekeerde weg bewandelen: de overheid op afstand en de verzekeraars en zorginstellingen aan het roer. Zijn collega's van de ziekenhuizen, de psychiatrie en de verstandelijk-gehandicaptenzorg denken er net zo over, weet hij.

Staatssecretaris Simons probeerde begin jaren '90 ook al - vergeefs - een basisverzekering in te voeren. Borst roept nu alle 'spoken uit het verleden' weer terug, aldus De Roo. ,,Dat zou nog niet zo erg zijn, als de meningen inmiddels waren veranderd. Maar dat is mij nog niet echt opgevallen.''

Rob van der Plank van de werkgeversorganisatie VNO-NCW is zo iemand die zijn oude standpunt nog altijd huldigt. Simons vond indertijd de werkgevers op zijn pad - hun verzet was een belangrijke oorzaak voor het stranden van zijn 'masterplan'. En ze denken er nog net zo over als toen. ,,Een idee uit de oude doos'', moppert Van der Plank en ,,betutteling waar niemand op zit te wachten.'' Dát is naar zijn zeggen het belangrijkste bezwaar: een basisverzekering leidt tot beperking van de keuzevrijheid. ,,Terwijl mensen juist steeds meer zelf willen bepalen waarvoor ze zich verzekeren, tegen welke prijs, en met welk eigen risico.''

De werknemers, verenigd in de FNV, zijn al evenmin van mening veranderd. Ze waren voorstander van een basisverzekering en dat zijn ze nog steeds. Federatiebestuurder Aad Regeer: ,,Volgens ons is een basisverzekering de beste manier om de zorg voor iedereen toegankelijk te houden.''

Al zit er een addertje onder het gras. De VVD was altijd fel tegenstander van de basisverzekering, maar wil er nu toch wel over praten. Dat geeft te denken. Regeer: ,,De VVD wil het waarschijnlijk alleen maar hebben over een tot op het bot uitgekleed AWBZ-pakket, waarbij iedereen zich verder naar believen kan bijverzekeren.''

Dan vallen volgens Regeer de mensen met de laagste inkomens tussen wal en schip. Daar zou de FNV geen genoegen mee nemen. Met een basisverzekering beogen de werknemers juist dat iedereen naar draagkracht betaalt voor dezelfde zorg. Regeer: ,,De basisverzekering moet alle normale risico's dekken. Mensen kunnen zich dan alleen voor luxe zorg bijverzekeren.''

Zorgverzekeraars Nederland houdt zich voorlopig op de vlakte. De verzekeraarskoepel liet gisteren slechts weten 'verbaasd' te zijn over de uitlatingen van Borst terwijl er nog geen regeringsstandpunt is. De Agisgroep, waarin de zorgverzekeraars Anova, ZAO, Anoz en Cardiam zijn vertegenwoordigd, wil wel reageren. Positief, blijkt. Alle maatregelen om de kosten voor gezondheidszorg in de hand te houden, hebben volgens een woordvoerster te weinig effect gehad. ,,Daarom vinden wij dat die basisverzekering er moet komen.''

Net als de FNV, streeft de Agisgroep hierbij naar solidariteit. En of een basisverzekering bevorderlijk is voor die solidariteit, hangt af van de samenstelling van het basispakket: hoe smaller, hoe minder solidair. De woordvoerster hoopt op een 'pragmatisch' debat. ,,Zodat dat de discussie over wat dan wel en niet in het basispakket moet, niet weer strandt in ideologische verschillen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden