Van niemand

Vier mannen sleutelen aan een busje. Naast de gereedschapskist een grote fles cola en pakjes sigaretten. Voor de bar om de hoek hangen drie meisjes gekleed in zulke korte broekjes dat hun billen er onder uitkomen, een oudere vrouw met gebloemd schort loopt op haar sloffen over straat.

Palomeras heet deze buurt die deel uitmaakt van de volkswijk Vallecas in het zuidwesten van Madrid. Er wonen zigeuners, Roemenen, Afrikanen en immigranten die in de jaren vijftig en zestig uit Zuid-Spanje naar de hoofdstad kwamen op zoek naar werk. Een plek met veel werkloosheid en mensen die hun dagen doorbrengen met hangen op straat.

De naam Palomeras dankt de wijk aan de Andaluciërs die vaak duiven hielden, vertelt José Luis Martínez López, bij wie ik op bezoek ben voor een verhaal. Zelf komt hij ook niet uit Madrid. Eigenlijk is niemand in Madrid een Madrileño of misschien is de definitie van een Madrileño wel dat het om iemand gaat die niet uit de stad komt.

Kennis Eva woont al jaren in mijn buurt maar zegt nog altijd dat ze uit Segovia komt. Vriend Luis blijft zich Bask noemen want hij komt oorspronkelijk uit het noordelijke Vitoria. Thuis is de plek waar de familie vandaan komt. In de zomer gaat iedereen massaal terug naar zijn tierra, z'n geboortegrond.

Madrid is een stad van immigranten. Het is een stad gemaakt door de mensen die er wonen. Een eeuwenlange geschiedenis zoals veel andere steden in Spanje, heeft het niet. De eerst tekenen van beschaving komen uit de negende eeuw. In 1561 werd het benoemd tot hoofdstad van Spanje vanwege de centrale ligging. Een echte stad werd het pas in de 18de eeuw.

Meer dan een geitendorp omringd door olijfboomgaarden, gelegen tussen de droge vlaktes van La Mancha en de groenere bergen van de Sierra de Guadarrama was het niet. Een heel klein stukje van dat vroegere Madrid is bewaard gebleven in de tuin van mijn vriendin Clare.

Zij is half Brits, half Spaans, heeft een Colombiaanse man. Haar familie heeft hun stuk land in het noorden van de stad nooit verkocht. De oude villa op het stuk land vol olijfbomen, bloemen en planten wordt inmiddels omringd door hoge flatgebouwen. Het is onze geheime plek waar we af en toe komen om aan het lawaai van de stad met haar achtbaanswegen door het centrum te ontsnappen.

Ook de familie van Clare is een familie van immigranten. "Waar kom je vandaan?", is een normale vraag om aan elkaar te stellen. Als iemand al antwoord dat hij uit Madrid komt, volgt daarop altijd: "maar mijn familie komt uit..."

Dat niemand uit Madrid komt, maakt het een stad waar je makkelijke integreert. Racisme, discriminatie: ik maak het weinig mee. Iedereen tolereert elkaar al worden er binnenshuis heus wel eens opmerkingen gemaakt over met name zigeuners.

6,5 miljoen mensen telt de metropool. Uit alle provincies en continenten. Misschien dat ik me hier daarom zo thuis voel. Madrid is van niemand en van iedereen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden