Van Niekerk is de nieuwe Bolt, maar dan bescheidener

Wayde van Niekerk snelt naar de wereldtitel op de 400 meter. Beeld Photo News
Wayde van Niekerk snelt naar de wereldtitel op de 400 meter.Beeld Photo News

De Zuid-Afrikaanse atleet moet het gat opvullen dat de afzwaaiende Jamaicaanse superster Usain Bolt achterlaat

Hij praat met een zachte stem, is wars van sterallures en zou voor aanvang van zijn race nooit intimiderende gebaren maken. Qua karakter zal Wayde van Niekerk nooit de nieuwe Usain Bolt worden.

Toch wordt de 25-jarige Zuid-Afrikaan nu al in één adem genoemd met de beste sprinter aller tijden. Niet om zijn karakter, wel om zijn snelheid. Op de WK in Peking in 2015 haalde de sprinter uit Kaapstad al goud op de 400 meter, gevolgd door de olympische titel in Rio en de prolongatie van zijn wereldtitel dinsdag in Londen. Vandaag wil Van Niekerk de eerste man sinds Michael Johnson in 1995 worden met de dubbel op zak, de wereldtitels op de 400 én 200 meter.

Van Niekerk wordt gezien als de atleet die de leegte op moet vullen nu Bolt zijn laatste individuele race heeft gelopen in Londen. De legendarische Jamaicaan is zelf een groot bewonderaar van de bescheiden sprinter.

Bolt combineerde in zijn jeugd ook de 200 met de 400 meter en is met zijn lange benen van nature geschikt voor dat laatste nummer. Maar hij vond de zware trainingen voor de 400 een te grote marteling. Na een weddenschap met zijn coach, over hoe snel hij op de 100 zou lopen, mocht hij de 400 inleveren voor de 100.

Niet dat de 400 voor Van Niekerk een makkie is. De Zuid-Afrikaan moet na zijn races regelmatig overgeven. Bij zijn internationale doorbraak moest hij zelfs op een brancard worden afgevoerd naar het ziekenhuis vanwege uitputtingsverschijnselen.

Voor de prolongatie van zijn wereldtitel hoefde hij in Londen niet tot het uiterste te gaan. De wereldrecordhouder lag dinsdag zo ver voor dat hij de laatste meters uit kon lopen. Hij was de enige finalist die na de finish nog kon staan.

Na zijn titel liep Van Niekerk met de Zuid-Afrikaanse vlag door het stadion. Voor Zuid-Afrika is zijn succes een lichtpunt in een tijd waarin een economische en politieke crisis voor sterke verdeeldheid zorgt.

Zijn olympische titel in Rio zorgde in Zuid-Afrika zelfs voor een debat over ras. Door de gekleurde gemeenschap werd zijn medaille op social media gevierd met de hashtag #ColouredExcellence, een term die deze week na zijn wereldtitel weer voorbijkwam.

Het wierp de vraag op voor wie Van Niekerk eigenlijk had gewonnen. Voor de gekleurde gemeenschap, een term uit de apartheid die mensen met gemengde Europese en Zuid-Afrikaanse (en soms Aziatische) wortels aanduidt, voor de zwarte gemeenschap of voor heel Zuid-Afrika?

Van Niekerk is in ieder geval het levende bewijs dat de apartheid, die de carrière van zijn moeder nog wel in de weg stond, voor hem geen struikelblok meer vormde op weg naar de top.

Drie magische barrières

Met zijn uitzonderlijke loopvermogen is de sprinter ook voor velen buiten Zuid-Afrika een voorbeeld. Van Niekerk is de enige atleet die op drie afstanden een magische barrière heeft doorbroken. Op de 100 meter loopt hij onder de 10 seconden, de 200 onder de 20 seconden en de 400 onder de 44 seconden.

Sommige wetenschappers dichten zijn allround talent toe aan zijn unieke vermogen om relatief lange stappen te maken voor zijn lengte. Zo had Van Niekerk voor zijn wereldrecord van 43,03 seconden op de 400 meter 163 passen nodig. Zijn voorganger Johnson, die twee centimeter langer is, liep zijn beste tijd in 180 passen.

Vandaag hoopt Van Niekerk met die krachtige stappen in de voetsporen te treden van Johnson met de befaamde 'dubbel' op de 200 en 400. De Zuid-Afrikaan sluit niet uit dat hij zich in de toekomst ook op de 100 meter zal toeleggen. Daar zal hij de 400 meter voor moeten laten.

Maar daar moet 'Tannie Ans', zijn 75-jarige trainster, wel toestemming voor geven. De hoofdcoach op de universiteit van Bloemfontein, Ans Botha, is volgens Van Niekerk 'totaal verliefd' op de 400 meter. Hij moet hopen dat de 100 tante Ans ook kan bekoren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden