Van Nederlandse componisten gehoord

Met grote voortvarendheid heeft de onlangs vijftig jaar geworden Stichting Documentatiecentrum Nederlandse Muziek (Donemus) de laatste jaren de productie van cd's ter hand genomen. Op het label Composers' Voice zijn tegen de zeventig schijven met Nederlandse composities verschenen. Veel cd's uit de serie zijn gewijd aan één componist en bieden zo een prima visitiekaartje bij allerhande promotie-activiteiten.

Met de orkestwerken van KLAAS DE VRIES zijn zelfs al twee cd's (Donemus CV 25 en CV 34) gevuld. De eerste biedt een compilatie van de 'oudere' stukken 'Areas', 'Bewegingen' en 'Follia' uit de jaren 1972 tot 1980 die Donemus op lp uitbracht. Omdat een cd meer ruimte biedt was er ook nog plaats voor 'Discantus' uit 1982 en 'Phrases' uit 1986.

'Bewegingen' uit 1979 blijft op deze cd een druk, maar ook springlevend werk. Ook in het jongere 'Phrases' op tekst van de negentiende-eeuwse Franse dichter Rimbaud, houdt De Vries vast aan zijn kleurrijke stijl met vloeiende lijnen, maar ook met veel abrupte klankexplosies die het luisteren wat enerverend maken.

Een wat bezadigder weg lijkt De Vries ingeslagen te zijn met het drieluik 'Diafonia/...sub nocte.../de profundis' (1988 - 1991) dat op de andere cd is vastgelegd. Hoewel hij de werken voor verschillende ensembles schreef (Asko, Schönberg-ensemble en het symfonisch blaasorkest van het Rotterdams Conservatorium voeren de stukken uit) vormen ze thematisch een eenheid. Vooral '...sub nocte per umbras...' (naar een citaat uit de 'Aeneïs' van Vergilius) levert veel luisterplezier op door de ingenieuze combinatie van spanning en rust, die de sfeer van begin tot eind bepaalt.

Het IVES ENSEMBLE werpt zich op als vertegenwoordiger van een aantal voornamelijk jonge Haagse componisten; het werd opgericht door een van hen, Richard Rijnvos. Het presenteert zich nu op Donemus CV 63 met zes verschillende kamermuzieken, van onder meer Richard Rijnvos, Micha Hamel, Richard Ayres en Gene Carl. Sober en verfijnd is de sfeer die Rijnvos als een jonge (klank)onderzoeker oproept met 'Gigue en double' voor viool en piano. Het 'Claremont concerto' van Gene Carl - de nestor van het groepje - voor klarinet, strijkkwartet en piano is conventioneler van opbouw. Zelfverzekerd leidt aanvankelijk de klarinet de dans, schokkerig maar op de voet gevolgd door strijkkwartet en piano. Gaandeweg ontwikkelt zich echter een 'jazzy' stramien, waarbij de klarinet zich soms mag aansluiten.

Sinds componisten als Steve Reich en Simeon ten Holt opgang deden, is muziek voor een roedel piano's geen zeldzaamheid meer. De Utrechtse componist en pianist Robert Nasveld doet al jaren in dit genre, vroeger met het Orgella Kwartet en nu met THE DUTCH PIANISTS' QUARTET. Op een cd van het label Attacca dat zich ook richt op Nederlandse muziek, bracht het kwartet een aantal werken voor acht handen op twee piano's bijeen (Attacca Babel 9481).

Leuk blijft natuurlijk 'Voor Jan, Piet en Klaas' van Theo Loevendie, dat ook voor gebruik in de groepsles op de muziekschool geschikt is. Nasveld zelf componeerde een drietal etudes met prachtige, serieuze titels zoals 'Die grossartigen Zusammenklünge mit den sich wiederholenden Noten'. Het meest overtuigt het kwartet in 'Styx' en 'Lethe' van de Franse componist François Bernard Mâche. Een lichte toets kenmerkt de stukken van Graham Fitkin die deze aardige cd besluiten. Een curieuze toegift is 'Frontispice' van Ravel dat hij in 1918 schreef voor vijf handen op twee piano's.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden