Van Middelkoop is toch geen Tita Tovenaar?

Het optreden van defensieminister Van Middelkoop roept vragen op. Hoe verder met de missie in Uruzgan?

’In de oorlogswetten van Mozes staat een mooie bepaling: als een stad wordt belegerd mag je hout gebruiken en bomen omhakken, behalve fruitbomen. Het is de fundamentele notie dat het leven daarna moet doorgaan’. Een uitspraak van minister van Defensie, Eimert van Middelkoop (De Telegraaf).

Het is interessant dat Van Middelkoop teksten uit de verre Oudheid hanteert als houvast in de moderne oorlogvoering. Net zoals Taliban naar eeuwenoude teksten plegen te verwijzen uit hún heilige boeken. Maar wat is de praktische relevantie? Mag of moet je bij de belegering van een land bijvoorbeeld overgaan tot het platbranden van opiumvelden? Of is dat de tactiek van de verschroeide aarde die fundamenteel onbijbels is en waar Van Middelkoop op doelde met het eerder aangehaalde citaat?

Eimert van Middelkoop, minister van Defensie, stelt in het interview voorts dat de begroting van zijn ministerie automatisch moet mee groeien met de landsbegroting. Toch kunnen hierbij twee vraagtekens geplaatst worden. In de eerste plaats vraag je je af waarom hier geen afspraken over zijn gemaakt tijdens de kabinetsformatie. Het onderwerp kan niet nieuw zijn; de Nederlandse ambities werden jaren achtereen steeds hoger, maar de defensiebudgetten werden tegelijkertijd steeds verder ingekrompen.

Daarnaast is het zo dat Nederland claimt dat sprake is van een wederopbouwmissie. Dan zou het in het verlengde liggen dat het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking in toenemende mate bijdraagt aan deze missie in Uruzgan. Daar hoor ik de defensieminister verder niet over.

Toch lijken er ondertussen wel prangender zaken aan de orde dan de techniek van de begroting. Zo verscheen er dit weekend berichten over de gouverneur van Uruzgan, Abdul Hakim Munib. De Nederlandse regering vreest dat hij corrupt is en banden heeft met de Taliban. Dit laatste moge geen verbazing wekken, gezien het feit dat het een vroegere Taliban-minister betreft.

Munib was tijdens het Taliban-regime onderminister van tribale aangelegenheden en staat nog steeds op een VN-lijst van mogelijke terroristen. Volgens een Russische VN-diplomaat was hij zeer nauw betrokken bij de Taliban en heeft hij een aantal zeer ernstige misdaden begaan. Nu kan het zo zijn dat de Rus probeert te stoken in een goed huwelijk, maar een degelijk onderzoek lijkt gewenst. Want vooruitgang in de Uruzgan-missie wordt een moeilijke zo niet onmogelijke zaak wanneer je een met de Taliban collaborerende gouverneur aan je zijde weet.

Eerder moest Nederland al hoog spel spelen door te eisen dat de voorganger van Munib, ’de corrupte krijgsheer en drugsbaron’ Jan Mohammed Khan’, het veld moest ruimen. Dat roept de vraag op of er überhaupt kandidaat-bewindslieden met schone handen te vinden zijn in Afghanistan. Dit is tekenend voor het schimmenspel en de duistere stammenstrijd die het land al eeuwen teisteren en waarin we ons hebben begeven.

Wie denkt even als Tita Tovenaar, met de toverspreuk ’En alles staat stil’, een freeze frame te kunnen maken van de bestaande situatie – om alle eeuwen durende, ingewikkelde en vermoeiende conflicten en stammenstrijd op zijn gemak te kunnen ontwarren en op te lossen – komt bedrogen uit.

Sowieso lijkt het raar om met een vroegere Taliban-minister de Taliban te bestrijden, bij wijze van variant op: met een boef moet je boeven vangen. Heiligt dit doel de middelen? Is een dergelijk opportunistische omgang met vijanden c.q. bondgenoten gepast? Eimert, wil je de oorlogswetten van Mozes hier eens op naslaan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden