Van Meegeren was minder naïef dan verfilming hem voorstelt

Een echte Vermeer

Regie: Rudolf van de Berg

Met: Jeroen Spitzenberger, Lize Feryn, Porgy Franssen, Roeland Fernhout

**

Het is een intrigerende gedachte dat achter een van de grootste kunstvervalsingen van de twintigste eeuw een crime passionnel schuilging, wat in essentie de plot is van 'Een echte Vermeer'. Maar de werkelijkheid achter Han van Meegerens vervalsingen van de schilderijen van Vermeer is een stuk banaler. Het ging om de centen.

In Rudolf van den Bergs versie van het levensverhaal van de meestervervalser schiet de actie onophoudelijk heen en weer in ruimte en tijd. Van de gevangenis en de rechtszaal ná de Tweede Wereldoorlog, wanneer Van Meegeren terechtstaat voor collaboratie wegens de verkoop van een Vermeer aan Hermann Göring. Naar 1924, als Van Meegerens talent in Delft ontdekt wordt door Abraham Bredius, kunstkenner en toekomstig aartsvijand. Naar ergens in de jaren twintig/dertig in Italië, en later terug naar Nederland naar wel erg gezellige avonden met de nazi's. Allemaal om ze een poot uit te draaien, houdt Van Meegeren ondertussen in de rechtszaal vol.

Een vaardig gefilmde vertelconstructie, al slaat de late onthulling dat het niet om de verkoop van een Vermeer ging maar om een vervalsing, daardoor onvermijdelijk dood. Maar het was toch al geen whodunnit.

Op de avond dat Bredius in Delft Van Meegerens talent constateert, schrijdt zijn jonge vrouw Jolanka Lakatos binnen en betovert de schilder. Een schoonheid waar hij acuut voor valt en die er in de loop van het verhaal opvallend jong blijft uitzien in vergelijking met de rest van de cast.

Aanvankelijk helpt Bredius de carrière van de schilder vooruit, maar een wel erg vrijpostig portret van Jolanka maakt dat hij Van Meegeren tot vijand verklaart. Die vlucht vervolgens naar Italië, waar hij een aantal jaren ruim leeft van een vervalsing van Frans Hals die zijn neef Theo van der Pas in Nederland heeft weten te verkopen. Dat smaakt naar meer. Maar Van Meegeren vindt de aanleiding voor zijn uiteindelijke meestervervalsingen niet in geldzucht, maar in de wens om Bredius ten val te brengen. Persoonlijk en professioneel.

Tegenover de vrijheden die de film zich met de feiten permitteert - de hele plot draait om de rivaliteit tussen Van Meegeren en Bredius vanwege een jonge vrouw, waar Bredius in werkelijkheid homoseksueel was - staat de benauwende en weinig boeiende vorm van het historische drama met z'n plaksnorren en nadrukkelijk aanwezige decors, waaruit Van Meegeren bovendien veel naïever tevoorschijn komt dan hij in werkelijkheid was. Hier is het cherchez la femme. In het echt was het follow the money. Maar het grootste probleem is dat het je nauwelijks iets kan schelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden