Van Manens ’Déjà vu’ kloppend hart van NDT II-programma

Momentopname uit ¿Déjà vu¿ van Hans van Manen. (FOTO DAISY KOMEN)

’Déjà vu’ van Nederlands Dans Theater II met premières van Luká Timulak en Lightfoot/León, reprises van Hans van Manen en Ohad Naharin. Tournee t/m 31/3. www.ndt.nl

Treurig maar waar: kijk naar de levensloop van grote kunstenaars en je kunt concluderen dat levensgeluk zelden kunst voortbrengt die beklijft. Dat geldt ook voor de nieuwste creatie van Luká Timulak voor de jongerenequipe van het Nederlands Dans Theater (NDT II).

Timulak inspireerde ’Offspring’ op zijn aanstaande vaderschap en liet zich meevoeren op de golven der euforie. Een man en vrouw vinden elkaar in het snijpunt van twee laserstralen, en het ’product’ van hun samenzijn (een danseres) spartelt embryonaal in een kegel van laserlicht.

Tussendoor vormen verschillende paren stoeise formaties, maar wat een meer gelaagde uiting van het geluk van het koppel moet zijn, voelt al even vlak als de sonore baarmoederecho die – nogal banaal – door de muzikale score wordt geroerd. Geen donker hoekje te bekennen in dit Lalaland – uitstekend gedanst, maar een even zoetgevooisd als vluchtig geheel.

Twee wél tot in alle facetten uitgewerkte liefdesbaltsen vormen het kloppende hart van dit NDT II-programma. ’Déjà vu’ (1995) van Hans van Manen is en blijft het schoolvoorbeeld van spanningsopbouw binnen een uitgesproken signatuur. Datzelfde geldt, in veel rauwere vorm, voor het warmbloedige ’Passomezzo’ (1989) van Ohad Naharin. In dit spel van vervoering en competitie tussen man en vrouw richt Naharin zich gelijktijdig op vormaspecten van de pas de deux, als op de emoties die de bodem van een relatie storten. Op de ultieme ballad ’Greensleeves’ rijgen dansers Vania Vaz en Menghan Lou dit alles subliem aan elkaar tot een fijn gedefinieerde, machtige bewegingsstroom.

Het choreografenduo Paul Ligthfoot/Sol León werkt gestaag door aan een machtig oeuvre, maar hun boreling ’Passe-Partout’ is daarbinnen een lichte teleurstelling. Doorgaans laten de twee melancholie en hallucinatie ioniserend knetteren met een buitengewone vormgeving, nu komt de 1+1=3-werking minder uit de verf.

Niets aan te merken op hun esthetisch oog: die is fabuleus. Een veelvoud van donkere passe-partoutachtige wanden vormt een verschuifbaar portaal – een labyrintisch voorgeborchte van een complexe, zwarte ziel. Niets aan te merken op de prachtige hallucinaire stemmingsbeelden: een Victoriaanse douairière schrijdt en torst door een lichtpoort - eeuwig de weg zoekend die ze al eeuwig kwijt is.

De sissende jongeling, het krullende meisje en een mannelijke tweeling kruisen haar pad, maar vinden doen ze niets in dit kantelende universum. Flarden uit het verleden, stemmen, emoties – sporen van warmte, maar vooral van kilte, worden in geluid en in dans op de zintuigen gekrast.

Ook niets aan te merken het muzikale gehoor: Philip Glass pompt met zijn strijkkwartetten pure zuurstof in de fantastische danserslijven. ’Passe-Partout’ is een zeer verleidelijke nachtmerrie.

Maar de óver-geregisseerde verleiding van dit werk voelt ook geforceerd én houdt op afstand – alsof er letterlijk een passe-partout voor onze beleving wordt gezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden