Opinie

Van lief zangeresje tot vileine vrouw met wrange lach

Sinds de komst van de dvd doen vele artiesten er hun voordeel mee. Cabaretiers brengen vaak de dag na de televisieregistratie een dvd uit van hetzelfde programma. Kun je thuis nog eens rustig nagenieten en alles extras bekijken. Ook voor oeuvres leent de dvd zich goed. Je zou denken dat iedere artiest die het aanbod krijgt om een box samen te stellen, staat te juichen.

Zo niet Martine Bijl. Ik ben niet zo dol met dingen van mezelf, schrijft ze in de inleiding van haar, jawel, dvd-box. Toch gezwicht dus. En gelukkig maar. Vandaag de dag timmert zij aan de weg als gerespecteerd musicalvertaler, The Lion King is bijvoorbeeld van haar hand. Maar Martine Bijl heeft een stormachtige theater- en tv-carrière gekend. Begonnen als achttienjarig zangeresje van, al dan niet vertaalde, Franse chansons. Heerlijk is dat om terug te zien in Tienerklanken. Zwart-wit uiteraard en al zingend loopt Martine door de boomgaard, veelvuldig dromerig in de verte starend. Ongetwijfeld aangestuurd door een regisseur die dat wel bij haar en haar leeftijd vond passen.

Het leukst om terug te zien zijn de theatershows. Bijl maakte er vier en vond het toen genoeg. Martine uit 1985, Bijl uit 1988, Martine Bijl uit 1989 en Mevrouw Bijl uit 1991. Wat opvalt is dat Bijl in het begin meer typetjes in haar theaterprogrammas langs liet komen. Agnes de Boer, de ietwat klunzige roddeljournaliste van Inkijk, wedstrijdzwemster Petra of de aan huis gekluisterde eigenares van hond Rambo. In haar twee latere shows heeft Martine Bijl minder verkledingen nodig en haar types worden daardoor sterker. Wat nog meer opvalt is dat de toon en teksten van haar conférences allengs scherper worden. Tot ronduit cynisch in Mevrouw Bijl, maar omdat ze er zo fijntjes bij lacht, pik je alles van haar. Een genot om naar te kijken. Dat lieve zangeresje van weleer is een vileine vrouw geworden die met een wrange lach en een zwarte grap het leven aangaat. En ze bewijst dat sommige dingen tijdloos zijn. Haar idee uit 1991 voor het tv-programma De laatste boodschap - over mensen die postuum via een videoboodschap het een en ander uitvechten met hun erven - past helemaal in deze tijd van spermashows en familie-goedmaak-etentjes. Ik zie in die drie dvds een vrouw dertig jaar ouder worden, en word er niet eens zo weemoedig van. Terug zou ik niet meer willen, aldus Bijl. Maar het zou zó kunnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden