Van kind tot seksspeeltje van de politie

ontvoering | Onder de Taliban nam het gebruik van jongens als seksslaaf af in Afghanistan. Nu is deze praktijk weer in opmars.

Trillend van onderkoelde woede liet de Afghaan Shirin aan een verslaggever van het Franse persbureau AFP een foto zien van het ontvoerde dertienjarige broertje van zijn vrouw. De jongen werd meegenomen door een politiecommandant in de Zuid-Afghaanse provincie Helmand om te worden misbruikt als seksslaafje. "Toen ik smeekte om hem vrij te laten, richtten zijn mannen hun geweren op ons", vertelde Shirin. "Ze zeiden: wil je dat je familie wordt gedood? Vergeet jullie jongen."


Het broertje van Shirins vrouw werd ontvoerd voor wat bacha bazi wordt genoemd, 'spelen met jongens.' Volwassen mannen eigenen zich daarbij een jonge, nog baardloze jongen toe als slaaf. De jongen moet daarna verkleed als meisje dansen en wordt seksueel misbruikt. Het is een eeuwenoude traditie in Centraal-Azië die nog voortleeft in Afghanistan, waar door conservatieve leefregels vrouwen vrijwel onbereikbaar zijn voor mannen. Voor rijke en machtige Afghanen is het bezit van een bacha vaak ook een statussymbool.


Onder het radicaal-islamistische en repressieve bewind van de Taliban werd bacha bazi flink teruggedrongen. De Taliban noemden de praktijk 'onislamitisch' en zetten er de doodstraf op.


Maar sinds de verdrijving van het Taliban-regime herleeft de gewoonte weer binnen het bestuur en de veiligheidstroepen in Afghanistan. Politiecommandanten beconcurreren elkaar zelfs om het bezit van de mooiste bacha. Woordvoerder Dost Mohammad Nayab van het bestuur in de provincie Uruzgan, waar eerder Nederlandse militairen gestationeerd waren, bevestigde tegenover AFP dat bijna elke politiepost in de provincie tegenwoordig een bacha heeft.

Geen hulp

"Onze jongens worden openlijk ontvoerd voor bacha bazi", aldus Shirin. "Tot wie moeten we ons richten om hulp te vragen? Tot de Taliban?"Om de veiligheid van hem en zijn jeugdige zwager te beschermen, wordt alleen zijn voornaam gepubliceerd.


De jongens worden vaak weggehaald uit arme, machteloze families en hun gevangenschap drijft ouders soms tot wanhoop. Zo vertelde een vader hoe hij op een drukke markt te midden van een groep politiemensen een glimp opving van zijn verdwenen zoon. De tengere jongen, die voorheen niks liever deed dan spelen, was gekleed in een geborduurd tuniek en had een rijk versierd mutsje op.


De vader wilde naar zijn zoon toelopen om hem in zijn armen te drukken, maar hij durfde niet. Machteloos zag hij hoe zijn kind verdween in de verte. "Zijn moeder wordt gek van verdriet. Ze blijft maar huilen: 'We zijn onze zoon voorgoed kwijt.'"


De herlevende traditie plaatst ook de Afghaanse regering voor problemen. Want de Taliban zijn sinds 2014, toen de Verenigde Staten een groot deel van hun troepen terugtrokken, weer in opmars en het moreel is zeker bij de politie laag. Politieposten fungeren op veel plekken als eerste verdediging tegen de Taliban, maar politiemensen nemen nogal eens de benen als de vijand nadert. Hoewel bacha bazi officieel is verboden, vrezen bestuurders dat daadwerkelijke uitbanning van de seksslaven de gevechtsbereidheid nog verder zou ondermijnen. "Het is in de huidige veiligheidssituatie moeilijk om de bacha's weg te halen bij de politiemensen", aldus woordvoerder Nayab van het lokale bestuur in Uruzgan.


Maar tegelijk is het bestaan van de jongensslaven geweldig propagandamateriaal voor de Taliban, die deze praktijk aanvoeren als bewijs van het immorele karakter van de huidige machthebbers.


Familieleden zoeken soms ook hulp bij Taliban-strijders om hun jongens te bevrijden. En een voormalige hoge veiligheidsfunctionaris uit de zuidelijke provincie Helmand vertelde aan AFP dat er zelfs bacha's zijn die politiemensen bespioneren en verraden aan de Taliban. "Vaak is de enige ontsnappingsmogelijkheid voor tot slaaf gemaakte bacha's om een deal te sluiten met de Taliban: 'Bevrijd mij en dan geef ik je het hoofd en de wapens van mijn misbruiker'."

Amerikaanse sergeant kwam op voor jongetje

Amerika, dat de regering in Kaboel in het zadel houdt, zit al jaren met de praktijk van bacha bazi in de maag. Dit bleek onder meer uit een rel over een misbruikte jongen in de Noord-Afghaanse provincie Kunduz. Twee Amerikaanse commando's hoorden daar in 2011 van een Afghaanse moeder dat haar zoontje was vastgehouden en herhaaldelijk verkracht door een lokale politiecommandant.


Toen de twee de commandant erover aan de tand voelden, maakte deze zich er lachend van af. De woedende commando's gaven hem daarop een pak slaag en gooiden hem hun kamp uit; voor het Amerikaanse leger reden om sergeant Charles Martland te ontslaan. Kapitein Daniel Quinn had zelf al afscheid genomen.


Nadat tv-zender Fox News het nieuws over dit ontslag in 2015 naar buiten bracht, groeide het protest. Burgers tekenden een onlinepetitie, Congresleden maakten bezwaar. In april haalde het leger bakzeil: Martland mocht toch in dienst blijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden