Van Jozef naar Maria

Twee kapelletjes op een kilometer van elkaar nodigen uit tot een ideale kerstwandeling.

’Lieve Jozef: dikke kus en tot volgende week!’ De timmerman uit Nazareth staat er goed op in de Sint Jozefkapel in Smakt. Het gebedenboek is vol geschreven met dit soort vertrouwelijkheden. Veel liefs en veel kussen krijgt de ’Heilige Jozef’ in zijn eigen kapel, en opvallend veel verzoeken om alsjeblieft te helpen bij de verkoop van een huis. Of de kredietcrisis ook invloed heeft op het geloofsleven!

De Sint Jozefkapel in het Limburgse dorpje is het enige bedevaartsoord in Nederland dat aan de pleegvader van Jezus gewijd is. Misschien niet zo vreemd, als je bedenkt dat hij in het bijbelverhaal maar een kleine rol speelt. Ook de verering van Jozef was aanvankelijk maar heel bescheiden. Smakt mag dan wel het ’Nederlandse Nazareth’ genoemd worden, het is en blijft maar een vlekje dat tegen de spoorlijn tussen Venray en Vierlingsbeek aangeplakt ligt.

St. Jozef wordt aanbeden voor een zalige dood en als patroon van het christelijk huisgezin. Jongeren bezoeken het bedevaartsoord als ze trouwplannen krijgen. Ze roepen St. Jozef aan in de hoop op een gelukkige levensstaat. ’En’, wil het thuisfront na afloop vaak weten: ’heeft Jozef geknikt?’

De kapel voor St. Jozef werd gebouwd in 1699, in een tijd dat de protestanten de macht in het land uitoefenden. Vooral katholiek Brabant had daar erg onder te lijden. De Limburgse Jozefkapel, die op een steenworp van de grens staat, werd dan ook gretig bezocht door Brabanders, vooral uit het één kilometer verderop gelegen gehucht Holthees. Daar vereerde men al sinds 1464 Maria, Onze Lieve Vrouw van de Zeven Smarten. Wanneer een jong iemand was bediend met de Sacramenten der Stervenden, trokken familieleden en buren naar de Mariakapel om te bidden. Genas de zieke toch, dan werd een zilveren schildje of een ander sieraad aan de kerk geschonken. In de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) was deze devotie verboden en werd de Mariakapel gebruikt als schuur .

In de negentiende eeuw kwam aan deze ’godsdiensttwist’ officieel een einde. En zo staan er nu twee prachtige kerkjes aan weerszijden van de provinciale grens, één voor Jozef en één voor Maria. Op nog geen kilometer van elkaar. Jozef trekt vooral bedevaartgangers die dagelijks bij hem een open deur vinden. Maria is inmiddels verstoken van reguliere kerkdiensten maar haar kapel is een favoriete locatie voor concerten, trouwerijen en andere evenementen. Door een glazen wand heb je mooi zicht op het interieur.

De ’heilige plaatsen’ voor Jozef en Maria liggen ook ideaal voor een wandeling. Het Pieterpad komt hier langs, maar je kunt ook heel goed een tocht maken tussen de stations van Venray/Oostrum en Vierlingsbeek. Onderweg heb je alle tijd om te mijmeren, zeker in de bossen van het landgoed Geysteren, oorspronkelijk in bezit van de Heren van Cuijk. Wordt het gebied rond Oostrum vooral gedomineerd door oude boerenhoeves en uitgestrekte landerijen boerenland, in Geysteren raak je bevangen door een nostalgisch gevoel dankzij de kronkelige beekjes, aantrekkelijke bosgebieden en simpele bruggetjes. De romantische Rosmolen, die zich al eeuwenlang laaft aan het water van de Oostrumse beek, produceert bij voortduring klatermuziek.. Er lis alleen geen ros (paard) meer dat rondjes loopt, wel schapen van het bijna verdwenen Zuid-Limburgse Mergellandras.

Het is een feest om door het landgoed te lopen, vooral wanneer de zon schijnt of als er sneeuw ligt. Midden in het bos staat de Sint Willibrorduskapel in een permanente slaapstand, pal op de grens van de twee provincies-met-de-zachte-g. Hier zou de Ierse geestelijke hebben gepreekt en gedoopt. De kapel zit op slot, net als de oude put waarvan het water naar verluidt oogziekten geneest. Langs de Boshuizerbergen, die in werkelijkheid stuifduinen blijken te zijn, loop je verder naar Smakt en Holthees. Het laatste stuk voert langs de weg, niet de meest ideale manier om in hoger sferen te blijven. Maar de schuilplaatsen in de nabijheid van Jozef en Maria vergoeden veel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden