Van jonge bomen en oude twisten

Het gebied tussen de rivieren Vecht en Eem is honderen jaren lang het strijdtoneel geweest van de graven van Holland en de bisschop van Utrecht.

Hoewel het al bijna december is, wil het maar geen november worden. De spreekwoordelijke stormen en striemende regenbuien ontbreken, waardoor de bomen erin slagen hun kleurenpracht vast te houden. De dichter Bloem moet zich wel in zijn graf omdraaien. Van 'bedroefde harten en heimelijke pijnen' is geen sprake. Integendeel, de wandelaar geniet met volle teugen van deze verlengde herfst.

Een bos is dus aan te raden in deze ongekende 'Indian Summer'. Wandelsite On Track heeft een aantal nieuwe wandelingen die daaraan voldoen. Het Erfgooiersbos en het Maartensdijkse Bos tussen Hollandsche Rading en Lage Vuursche liggen mooi centraal en de wandeling er doorheen heeft een aangename lengte voor de steeds korter worden dagen.

De eerste kilometer vanaf het station van Hollandsche Rading loopt helaas parallel aan de A27. Suizende autogeluiden zijn je deel, maar al gauw verlaat je die asfaltherrie en kun je in alle rust het bruin, rood en geel tot je door laten dringen. Ook het groen is vanwege de vele naaldbomen nog volop aanwezig en als je geluk hebt zelfs het pikzwart. Van ver af lijken het dode boomstammen, maar dichterbij gekomen blijkt het een groep in het gras liggende runderen.

Begeleid door je eigen, in het bladerdek zeer hoorbare voetstappen, kringel je in de vorm van een 8 door de twee bossen. Door oranje/rood overheerste beukenlanen, langs greppels en waterpartijen. De wandelaar blijft niets bespaard. Mocht je toch een koude rilling voelen, precies op de kruising van de 8 bevindt zich horecagelegenheid De Paddestoel waar voor de kleumende wandelaar onder meer een kop bospaddenstoelensoep klaar staat. En het aangename is: je komt er twee keer langs.

Het Maartensdijkse Bos blijkt aan de zuidkant een relatief nog jong bos te zijn. Nadat de Duitsers er in de jaren '40-'45 vele bomen hebben weggehaald, hebben de autoriteiten er daarna een productiebos van gemaakt. Het Utrechts Landschap is nu echter doende om er een natuurlijker bos van te maken. Op het eerste oog lukt dat aardig.

Veel ouder zijn de grenspalen die aan het eind van de wandeling opdoemen. Het gebied tussen de rivieren Vecht en Eem is honderden jaren lang het toneel geweest van een bittere strijd tussen de graven van Holland en de bisschop van Utrecht. Enerzijds was het machtshonger dat zich uitte in de wens tot gebiedsuitbreiding. Anderzijds ging het ook om economisch gewin. De hoge gronden van het Gooi begonnen na ontginning geld op te leveren, de veengebieden in het zuiden van het gebied eveneens en op de ontstane handelsroutes kon tol worden geheven. Allemaal redenen om eens stevig de wapenen ter hand te nemen. Dat gebeurde ook regelmatig in een tijd waarin nog geen centraal gezag was gevestigd en het gebied bestond uit vele autonome (stad)staatjes geleid door ambitieuze edelen.

De grens tussen wat nu Noord-Holland en Utrecht is, ruwweg rondom het Gooi, veranderde daarom voortdurend. Kijkend naar de huidige kaart van het gebied is te zien aan de vreemde hap die uit Utrecht is genomen dat de graven van Holland uiteindelijk de bovenliggende partij waren. Aan de oostrand is de grens tussen Holland en Utrecht opvallend recht. Dat is het gevolg van de rechte lijn die is getrokken van de zogenoemde Leeuwenpaal aan de toenmalige Zuiderzee in de buurt van Huizen naar de Domtoren in Utrecht. Dat gebeurde allemaal in het midden van de veertiende eeuw. In de zuidoostelijke hoek, richting Maartensdijk en Hollandsche Rading, bleef men nog lekker doorknokken. De venen bij die plekken waren namelijk van goede kwaliteit en leverden prima brandstof op. Daarom werd daar pas in 1719 de definitieve grens vastgesteld tussen Holland en Utrecht en werden tussen Eemnes en Loosdrecht palen geplaatst. Grenspaal 16 getuigt daar van. Die is nog origineel. Grenspaal 17 geeft wel de oude grens aan, maar stamt niet meer uit de 18de eeuw. In 1925 zijn een aantal van die palen vervangen door nieuwe. Nummer 17 is daar een voorbeeld van.

Hollandsche Rading is trouwens een Utrechtse gemeente. Nog net, het ligt tegen de provinciegrens aan. Vandaar de naam. Rading is een nette vorm van raaiing, hetgeen grens betekent. Als het nieuwe kabinet zijn zin krijgt, wordt het echter weer anders. Er zijn plannen om Noord-Holland en Utrecht samen te voegen.

meer wandelingen en fietsen op trouw.nl/natuurtochten

Waarom deze wandeling?

Omdat het bos in deze verlengde herfst nog steeds een fraaie aanblik biedt. Op een zondagmiddag is de lengte van elf kilometer geschikt om weer voor het vroeg intredende donker binnen te zijn. De wandeling is te downloaden op www.ontrack.nl

Hoe er te komen?

De wandeling begint en eindigt op NS-station Hollandsche Rading.

Horeca

Bij het station Hollandsche Rading ligt Perron Peet. Het lijkt een snackbar, maar is een lunchroom met ook biologische gerechten. Op werkdagen geopend van 8-19 uur, in het weekeinde van 10-19 uur. Op de helft van de wandeling bevindt zich restaurant De Paddestoel. Die is op zondag vanaf 10 en op maandag vanaf 12 uur geopend en op andere dagen vanaf 10.30 uur. Dit restaurant wordt twee maal gekruist. Iets over de helft is er nog een boerenlandwinkel waar een drankje kan worden gekocht.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden