Van Gogh Museum: Nieuw ontdekt schetsboek niet van Vincent

Het Van Gogh Museum oordeelt vernietigend over de bewering dat er mogelijk 65 originele schetsen van Vincent van Gogh zijn opgedoken in Zuid-Frankrijk. Volgens het museum is de tekentrant in het verloren gewaande schetsboek 'monotoon, onbeholpen en krachteloos'. Ze missen Van Goghs 'karakteristieke raffinement en zijn grote gevoel voor licht-donker-tegenstellingen'. Ook is de bruine inkt niet eerder aangetroffen in zijn tekeningen.

De Canadese kunsthistoricus Bogomila Welsh-Ovcharov van de Universiteit van Toronto, die de vondst gisteren in Parijs openbaarde, gelooft heilig in de echtheid. "Zulke uitgewerkte tekeningen - met die vibrerende lijnen en het bekende obsessieve van Van Gogh - kunnen niet nagemaakt worden."

Er is drie jaar onderzoek gedaan naar de tekeningen met bekende Van Gogh-motieven als zonnebloemen, hooibergen, cipressen en eiken. Op sommige is de inrichting in Saint-Rémy-de-Provence, waar de kunstenaar verbleef, te herkennen.

Het Van Gogh Museum in Amsterdam, wereldwijd het belangrijkste kennisinstituut, was al jaren op de hoogte van het tekeningenalbum. In 2008 en 2012 hebben deskundigen van het museum al gezegd dat ze niet echt zijn. Ze baseerden hun mening toen op 'kwalitatief hoogstaande' foto's van 56 van de 65 tekeningen. Onderzoeker Teio Meedendorp en Marije Vellekoop, hoofd kunst, kregen in 2013 zo'n dertig tekeningen ook daadwerkelijk onder ogen. Meedendorp: "Het was overduidelijk dat ze niet van Van Gogh konden zijn."

Ze hebben onder meer gekeken naar de stijl en techniek. De tekeningen zijn gemaakt met bruine inkt. Van Gogh werkte in die tijd met zwarte en soms paarse inkt, die in de loop der tijd sterk bruin zijn verkleurd. Maar de tekeningen in het schetsboek zijn niet verkleurd. Het lijkt erop dat de maker bewust streefde naar bruinige effecten, kennelijk geïnspireerd door de verkleurde tekeningen van Van Gogh en onwetend van hun oorspronkelijke zwarte tint.

De Amsterdamse experts vinden het ook hoogst 'bevreemdend' dat de tekeningen niets laten zien van de ontwikkelingen die Van Gogh doormaakte toen hij in Arles en Saint-Rémy verbleef. En dan bevatten meerdere voorstellingen ook nog opvallende topografische fouten. De tekeningen van de inrichting in Saint-Rémy kloppen niet met de werkelijkheid. Zulke ongerijmdheden komen bij Van Gogh niet voor.

De tekeningen zitten in een oud grootboek. Dat werd gebruikt in het Café de la Gare in Arles waar Van Gogh in 1888 een kamer huurde. De eigenaren van het café, Marie en Joseph Ginoux, hebben Van Gogh volgens kunsthistoricus Welsh waarschijnlijk zo'n boek gegeven om te kunnen schetsen. Na de oorlog is het aangetroffen tussen oude spullen van het café. De vindster gaf het aan haar dochter, die het een paar jaar geleden heeft laten onderzoeken.

Welsh is met name vanwege deze herkomstgeschiedenis overtuigd van de echtheid.

de verdieping 1|3

Te mooi om waar te zijn?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden