Van fijnzinnige chaos naar een zonovergoten ’Amen’

De Nederlandse Bachvereniging olv Jos van Veldhoven met ’Die Schöpfung’ van Haydn op 11/10 in Naarden. Nog in Den Haag (15), Eindhoven (16), Nijmegen (17), Groningen (18), Amsterdam (19). Via Radio 4: 5/11 om 13.00 uur.

Het is feest bij De Nederlandse Bachvereniging, want dirigent en artistiek leider Jos van Veldhoven viert zijn 25-jarig jubileum. Hij doet dat dezer dagen, aan het begin van zijn zilveren seizoen, door zichzelf en het publiek te trakteren op een langgekoesterde wens: de uitvoering van ’Die Schöpfung’ van Joseph Haydn.

Toen Van Veldhoven in 1983 werd aangesteld als artistiek leider bij het ensemble waar hij tot die tijd vaste repetitor was, beleefde de Bachvereniging roerige tijden. De Raad voor Cultuur had net besloten dat de groep beter op projectbasis verder kon en zette destijds zelfs de structurele subsidie stop; de jonge garde van de oude muziekbeweging kreeg bovendien ook in Nederland vaste voet aan de grond en de Bachvereniging moest mee in de vaart de volkeren.

Die omwenteling ging niet zonder slag of stoot, maar in december 1983 gaf het herboren ensemble onder leiding van de nieuwe dirigent zijn eerste concert met werken van Bach, in de thuishaven van de Grote Kerk in Naarden. Afgelopen zaterdag vond het eerste concert van Van Veldhovens jubileumseizoen er ook plaats, in een zoals altijd afgeladen huis.

Opvallend hoe Van Veldhoven als een van de weinige oude muziekvoormannen van het eerste uur altijd zijn pioniersdrift heeft weten te behouden. Los van de grillen van de dag heeft hij met zijn Bachvereniging een eigen koers gevaren en heeft hij daarmee als weinig anderen onontgonnen terrein blootgelegd.

Van Veldhovens aristocratische topuitvoeringen worden al vijfentwintig jaar gekenmerkt door hun solide weldoordachtheid en door het sympathieke enthousiasme dat er steeds vanaf straalt. Licht maar nooit lichtzinnig, want de oude muziek is altijd een serieuze zaak geweest voor Van Veldhoven en zijn musici.

In ’Die Schöpfung’ klonk de Bachvereniging met een sterke instrumentale bezetting en een potent koor op zijn best. Sopraan Martina Rüping had precies het onschuldig-gave geluid dat je van Eva verwachtte. Ze was op haar sterkst in de vogelbeschrijvingen in het fladderende ’Auf starkem Fittiche’; haar slotduet met de schitterend theatrale bariton Thomas Bauer (Adam, Raphael) was een wonder van vaart en lichtheid. De lyrische tenor Andreas Karasiak completeerde een rond solistentrio.

Vanaf de fijnzinnige orkestraal uitgebeelde chaos, waarin knap de vaste grond onder de oren werd wegtrokken, tot en met het zonovergoten ’Amen!’: deze schepping klonk als metafoor voor Van Veldhovens werk als leider van zijn ensemble.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden